I SA/Ke 619/14

Dnia 14 listopada 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak[...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a zwolnić H. T. od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [....][...]w przedmiocie podatku akcyzowego H. T. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żona i trojgiem małoletnich dzieci, skarżący nie wykazał majątku. Źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 181,20 zł miesięcznie oraz przez żonę skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 2500 zł miesięcznie. Skarżący oświadcza, że nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wskazuje, że z żoną ma zawartą umowę o rozdzielności majątkowej. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Biorąc bowiem pod uwagę sytuację majątkową i finansową skarżącego, przede wszystkim fakt, że ani skarżący ani osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku – nieruchomości, czy majątku ruchomego oraz wysokość miesięcznych dochodów na pięć osób w rodzinie należało stwierdzić, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Jednocześnie w odniesieniu do zawartej we wniosku informacji o istnieniu między skarżącym a jego żoną rozdzielności majątkowej wskazać należy, że na małżonkach ciąży obowiązek udzielenia sobie wsparcia finansowego (także w zakresie prowadzonych postępowań sądowych) niezależnie od tego, w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego, czy prowadzą, czy też nie, wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 313/13; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym wymaga wyjaśnienia, że rozdzielność majątkowa, odnosi się do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z nich wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami. Nie dotyczy zaś ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 230/09 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Końcowo podkreślić należy również, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.