I SA/Ke 628/12
PostanowienieWSA w Kielcach2013-08-19
Skład orzekający: Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania sądowoadministracyjnego, sąd jest zobowiązany do zawieszenia postępowania z urzędu, nawet jeśli czynność sądu podjęta po śmierci strony (np. odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu) nie służyła poszukiwaniu następców prawnych?Ratio decidendi
Sąd jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu w przypadku śmierci strony, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 PPSA. Zawieszenie ma skutek wsteczny od dnia śmierci strony, co oznacza, że czynności podjęte po tej dacie, a nie służące poszukiwaniu następców prawnych lub wstrzymaniu wykonania decyzji, powinny zostać uznane za niebyłe. Dotyczy to również postanowienia o odrzuceniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący J. W. L. wniósł skargę do WSA w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Sąd odrzucił skargę postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. z powodu nieuiszczenia wpisu. Żona skarżącego poinformowała sąd, że J. W. L. zmarł 15 maja 2013 r., dołączając akt zgonu. Sąd wezwał żonę do podania informacji o dzieciach i testamencie, jednak nie otrzymał odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: zawiesić postępowanie.
Decyzją nr [...] z dnia [..] 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] i określił A. i J. W. L. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w wysokości [...] zł.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J. W.L.. W związku z nieuiszczeniem w niniejszej sprawie wpisu od skargi postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę. Postanowienie to zostało odebrane przez żonę skarżącego – A. L. w dniu 3 czerwca 2013 r. W związku z otrzymaną korespondencją, A.L. pismem z dnia 19 czerwca 2013 r. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, że 15 maja 2013 r. J. W. L. zmarł. Do w/w pisma została załączona kserokopia skróconego odpisu aktu zgonu J. W. L..
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 czerwca 2013 r. A. L. została wezwana do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania czy z małżeństwa z J. W. L. mieli dzieci. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na w/w pytanie, A. L. została wezwana do podania danych dzieci, w szczególności daty ich urodzenia. Ponadto wezwana miała wskazać czy skarżący pozostawił testament. Powyższe wezwanie A. L. odebrała 28 czerwca 2013 r. Do Sądu nie wpłynęła jednak odpowiedź na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej określana jako "ustawa p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. W myśl zaś przepisu art. 124 § 2 zd. 1 ustawy p.p.s.a., zawieszenie postępowania z urzędu z przyczyn wymienionych w art. 124 § 1 pkt 1 i 4 ustawy p.p.s.a. ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Nie zawiesza się jednak postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 ustawy p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że Sąd jest zobligowany zawiesić postępowanie z urzędu z powodów związanych z dotyczącą stron sytuacją czasowo uniemożliwiającą prawidłowe prowadzenie postępowania. Dotyczy to również przypadku śmierci strony. Sąd nie bada wówczas celowości zawieszenia takiego postępowania, ale skutki zawieszenia postępowania z w/w przyczyny (por. postanowienie NSA z 4 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1954/11, LEX nr 965206).
W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka śmierci strony postępowania sądowoadministracyjnego. Jak poinformowała bowiem żona skarżącego i jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy skróconego odpisu aktu zgonu – J.W. L. zmarł w dniu 15 maja 2013 r. Zobligowało to Sąd do zawieszenia postępowania z powodu, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Było to uzasadnione, gdyż przedmiot niniejszego postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Należy również zaznaczyć, że - stosownie do przepisu art. 124 § 2 ustawy p.p.s.a. - zawieszenie postępowania m.in. na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. ma skutek wsteczny od dnia zdarzenia, które spowodowało zawieszenie postępowania. W niniejszej sprawie dniem tym będzie dzień śmierci strony, a zatem 15 maja 2013 r. W związku z powyższym wszystkie czynności sądu podjęte po tym dniu, a nie służące poszukiwaniu następców prawnych skarżącego lub ewentualnie wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, powinny zostać uznane za niebyłe (por.: Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Dotyczy to również postanowienia z dnia 27 maja 2013 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z przepisem art. 127 § 3 zd. 1 ustawy p.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Końcowo zaznaczyć należy, że w myśl art. 128 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W razie śmierci strony podjęcie postępowania nastąpi od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło