I SA/Ke 63/13

Dnia 11 marca 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L. K na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a 1. zwolnić L. K od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 9 stycznia 2013 r.; 2. oddalić wniosek L. K w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...]w przedmiocie podatku od spadków i darowizn skarżąca L. K. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia adwokata oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że jej aktualna sytuacja rodzinna i finansowa nie zezwala na wniesienie opłaty od skargi, dochody nie pozwalają na normalne funkcjonowanie. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz uczącym się synem oraz z mężem. Skarżąca oświadcza, że syn posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i wymaga stałego leczenia oraz rehabilitacji. Mąż ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności i wymaga stałego leczenia i rehabilitacji. Jako posiadany majątek skarżąca wykazuje dom wielkości 80m². Źródłem utrzymanie rodziny skarżącej jest dochód uzyskiwany przez skarżącą z tytułu renty w wysokości 706zł miesięcznie oraz przez męża skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu umowy zlecenia w łącznej kwocie 2400zł miesięcznie. Ponadto skarżąca wykazała kwotę 400zł miesięcznie uzyskiwaną tytułem najmu. Nie wykazuje oszczędności. Stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wskazanych grup społecznych skarżąca nie należy, bowiem pomimo powoływania się na ciężką sytuację finansową nie potwierdziły tego informacje w przedłożonym wniosku. Z przedstawionych informacji wynika, że skarżąca oraz jej mąż uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu renty, wynagrodzenia za pracę, umowy zlecenia oraz najmu w łącznej kwocie 3506zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącej wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej. Przy czym podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a , orzeczono jak w sentencji postanowienia.