I SA/Ke 655/10

Dnia 13 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., znak: [....] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić ustanowienia doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2011r. sygn. akt ISA/Ke 655/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia [...]., znak: [....] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 15 marca 2011r. skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w osobie P. Z.. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że źródłem uzyskiwanego przez skarżącą dochodu był zasiłek dla bezrobotnych w wysokości ok. 500zł miesięcznie. Od połowy maja 2010r. podjęła zatrudnienie z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie ok. 900zł netto, przy czym jak twierdzi skarżąca kwota ta ledwie wystarcza na pokrycie najniezbędniejszych potrzeb. Ponadto skarżąca w dniu 30 listopada 2010r. urodziła dziecko i spodziewa się z tego tytułu zwiększonych wydatków. Skarżąca wraz z rodziną mieszka u rodziców, którzy pokrywają koszty mieszkania. Mąż skarżącej, z którym ustanowioną ma rozdzielność majątkową prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 700zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazała majątku. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że w szeregu wszczętych wcześniej sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych oraz pomoc doradcy podatkowego. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej, dlatego pismem z dnia 17 marca 2011r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w/w wniosku poprzez: - udokumentowanie dochodów uzyskanych przez skarżącą oraz przez jej męża w 2010r; - przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2009 skarżącej oraz jej męża; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za okres ostatnich 6 miesięcy; - przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza wraz z mężem i dziećmi na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon; - przedłożenie zaświadczenia z Urzędu Gminy R. M. na okoliczność posiadania przez niąi jej męża nieruchomości na terenie Gminy R. M..; - przedłożeniu oświadczenia, kto jest właścicielem domu w miejscowości D. 55, w którym zamieszkuje wraz z rodziną. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła pismo z dnia 6 kwietnia 2011r., w którym oświadcza, że z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej i mąż nie udostępnił jej do wglądu swoich rachunków bankowych a sama rachunków bankowych nie posiada. Skarżąca wykazała, że wraz z mężem ponoszą miesięcznie wydatki na utrzymanie rodziny w kwocie ok. 900-1100zł, na inne wydatki ok. 500-600zł. Skarżąca oświadczyła, że właścicielami domu w miejscowości D. 55, w którym mieszka są jej rodzice, ale nie posiada żadnych dokumentów na potwierdzenie tego faktu. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada z mężem żadnych nieruchomości na terenie gminy R. M.., natomiast z gminy nie uzyskała żadnego zaświadczenia na tą okoliczność, poinformowano skarżącą, że Urząd Gminy nie wydaje takich zaświadczeń. Skarżąca przedłożyła kserokopię postanowienia Wójta Gminy R. M. z dnia 1 kwietnia 2011r. o odmowie wydania zaświadczenia. Ponadto skarżąca wniosła o dołączenie do akt niniejszej sprawy dokumentów złożonych do akt sprawy o sygn. akt I SA/Ke 429/10 i I SA/Ke 430/10 tj. PIT-11 z zakładu pracy, PIT-11 z urzędu pracy, PIT-36 za 2009r., akt notarialny. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako ustawa p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, iż powyższy wymóg spełnia. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma brzmienie art. 255 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie takie w niniejszej sprawie wystosowano. Skarżąca nie wywiązała się jednak należycie z nałożonego na nią obowiązku wykazania sytuacji finansowej jej rodziny, gdyż w szczególności powołując się na ustanowioną z mężem rozdzielność majątkową nie udokumentowała dochodów uzyskanych przez męża w 2009r. i w 2010r. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala natomiast na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 104/09, LEX nr 574249). Dostrzec też trzeba, że rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, LEX nr 552212). Na mocy zaś art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Wynikający z powołanej regulacji obowiązek wzajemnie pomocy istnieje przy tym niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego. Wobec tego, dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej istotne było zatem ustalenie, dochodów współmałżonka. Przy czym podkreślić należy, że skarżąca oświadcza, że z mężem mieszka, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i mąż częściowo ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Skarżąca nie wypełniła także wezwania w zakresie udokumentowania kto jest właścicielem domu, w którym skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną w miejscowości D. 55, twierdząc, że nie posiada żadnych dokumentów na tę okoliczność. Podkreślić w tym miejscu należy, że to właśnie na stronie, która ubiega się o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej takiego prawa. Natomiast, uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie, strona powinna liczyć się z tym, że orzekający nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawczyni, nie jest możliwa. Uchylenie się od współpracy z Sądem w tym zakresie nie może pozostać bez konsekwencji - z cytowanego wyżej art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb ten uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje orzekający, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić. Tym samym brak wykazania pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącej ma ten skutek, iż brakuje koniecznych informacji do jednoznacznego i obiektywnego stwierdzenia, że spełniła ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1, oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.