I SA/Ke 66/06
WyrokWSA w Kielcach2006-05-19
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Maria Grabowska, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od dochodów nieujawnionych, odrzucając wyjaśnienia podatniczki dotyczące pochodzenia środków z nielegalnego zakupu waluty obcej w przeszłości oraz dochodów z gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie wykazania źródeł dochodu spoczywa na podatniku, a nieudokumentowane lub sprzeczne z prawem źródła nie mogą stanowić podstawy do zmniejszenia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, opierając się na dowodach źródłowych i zasadach logiki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i ustalił podatek w wysokości 75% od dochodów nieujawnionych. Podatniczka skarżyła decyzję, zarzucając organom niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności nieuznanie dochodów z nielegalnego zakupu waluty obcej w latach 80. i 90. oraz dochodów z gospodarstwa rolnego. Skarżąca twierdziła, że posiadała środki pochodzące ze sprzedaży dolarów i mleka z gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: I SA/Ke 66/06 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19.05.2006 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...] w przedmiocie ustalenia za 1999r. podatku dochodowego od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oddala skargę
ISA/Ke 66/06
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr. [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił wskutek odwołania W. K. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...] w sprawie ustalenia za 1999r. podatku dochodowego w kwocie [...] zł od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i ustalił dla W. K. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999r według stawki 75% w kwocie [...] zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...] zł.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił dla W. K. zryczałtowany podatek dochodowy wg stawki 75% od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie[..]zł. Urząd ten ustalił, że W. K. w 1999r dokonała zakupu udziału w nieruchomości za kwotę [...] zł. Z posiadanych przez Urząd materiałów w tym zeznań podatkowych małżonków K. za 1999r i lata poprzednie wynikało, że zeznany dochód nie wystarczał na pokrycie powyższego zakupu. Analiza całości materiału dowodowego wykazała, że w 1999r podatniczka poniosła wydatki w łącznej kwocie [..] zł. Na wydatki te złożyły się kwoty: [...] zł na zakup udziału w nieruchomości wg aktu notarialnego, [...] zł jako wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny, [...] zł jako zapłata za usługę pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości na podstawie faktury z dnia [...] , [...] zł oszczędności zgromadzonych na dzień 31.XII.1999r.
Ze wszystkich wskazanych przez podatniczkę źródeł pochodzenia środków na pokrycie przedmiotowego wydatku organ I instancji uznał za udowodnione lub uprawdopodobnione dochody w łącznej kwocie [...] zł. Na powyższą kwotę składały się następujące pozycje:
[...] zł - darowizna od T. S.
[...]zł- darowizna od S. S.
[...] zł darowizna od H. S.
[...] zł(równowartość [...] USD) darowizna od S. K.
[...]zł - pożyczka od H. S.
[...] zł - pożyczka od H. S.
[...] zł - pożyczka od H. K.
[...] zł - przedpłata na poczet sprzedaży nieruchomości od J.W.
[...] zł - łączne dochody małżonków K. pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne i podatek dochodowy oraz wykazane odliczenia w łącznej kwocie [...] zł
[...] zł - sprzedaż części udziałów w nieruchomości
[...] zł - darowizna( równowartość środków pochodzących z likwidacji książeczki mieszkaniowej) otrzymana od brata
[...] zł oszczędności udokumentowane zaświadczeniami z banku
[...]zł - oszczędności przechowywane w domu
[...] - dochód z gospodarstwa rolnego
Organ I instancji nie uznał wyjaśnień podatniczki odnośnie: 1. faktu posiadania oszczędności w wysokości równowartości [...] USD, 2. przychodów z tytułu sprzedaży obligacji,świadectw udziałowych, 3. wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego określonej przez stronę na [...] zł przyjmując kwotę [...] zł na podstawie wskaźników przedstawionych przez Gminę w B. w zakresie dochodowości z 1 ha przeliczeniowego .
W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji ustalił dla W. K. zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie [...] zł od dochodów w łącznej kwocie [...] zł.
W wyniku przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej przyjął za prawdziwe przychody z gospodarstwa rolnego w wysokości wskazywanej przez podatniczkę tj. [...] zł pomniejszonej o kwotę [...] zł dotyczącą dochodu ze sprzedaży mleka. Wskazał, że dostarczone przez podatniczkę pokwitowania dostarczania mleka do mleczarni wystawione są na nazwisko brata skarżącej S.S. co oznacza, iż on czerpał powyższe dochody. Organ ten uwzględniając argumentację podatniczki przyjął też za prawdziwą wysokość wydatków na bieżące utrzymanie wskazaną przez podatniczkę w kwocie [...] zł. Nadto po stronie dochodów [...] zł jako środki pochodzące ze zlikwidowanych lokat wobec ich udokumentowania dowodami źródłowymi. Z przeprowadzonego rozliczenia organ ustalił , że w 1999r. wydatki W.K. w wysokości [...] zł nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr. 14 poz. 176 ze zm.) wysokość podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł wylicza się przy zastosowaniu stawki 75%, a zatem podatek należny od W.K. za 1999r. Stanowi kwota [...] zł. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 20 ust. 3 cyt. wyżej ustawy stanowiący, że wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub zwolnionych od opodatkowania.
Powyższe rozstrzygnięcie było kolejnym w sprawie albowiem ,pierwsza decyzja w przedmiotowej sprawie zapadła w organie I instancji dnia [...]. I została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła W.K. Wniosła w niej o uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Podniosła, że organ niewłaściwie ustalił stan faktyczny poprzez nieuznanie, że małżonkowie K. w latach 1980 - 1990 zakupili [...] USD oraz poprzez nieuznanie jako dochodu z gospodarstwa rolnego kwoty [...] zł tytułem sprzedaży mleka. Wskazała, że wielokrotnie podnosiła, że wspólnie z mężem przez 10 lat systematycznie kupowali co miesiąc dolary. Nie posiada na to żadnych dowodów albowiem w tych latach była to działalność nielegalna. Jako dowód na posiadanie i sprzedaż dolarów wskazała wyciąg ze swojego rachunku bankowego gdzie pod datą 16.IV.1999r. znajduje się wpłata kwoty [...] zł. Kwota ta pochodziła właśnie ze sprzedaży [...] USD. Wskazała też, że to ona za pomocą rodziców prowadziła gospodarstwo rolne gdzie hodowała krowy. Fakt, że kwity ze sprzedaży mleka opiewają na brata nie zaś jak wskazywała w swoich zeznaniach na rodziców nie świadczą o tym, że brat nie przekazywał jej pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mleka. Organ mógł z urzędu przesłuchać na ta okoliczność jej brata który był ustanowiony w sprawie jej pełnomocnikiem. Bezczynność organu w tym względzie spowodowania była zdaniem skarżącej zbliżaniem się upływu przedawnienia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo podniósł, że w toku postępowania podatniczka powoływała się na wpłatę bankową z dnia 19.IV.1999r. wykazując ją jako swoje oszczędności. Kwot [...] USD wykazywała jako odrębną pozycję swojego majątku. Skoro zatem organ uznał posiadanie oszczędności w kwocie [...] zł to oznacza, że zaliczył po stronie dochodów owe [...] USD jeśli jak wskazuje skarga kwota [...] zł pochodziła ze sprzedaży [...] USD.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzje która narusza prawo i to w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Spornym w sprawie są poczynione przez organ ustalenia faktyczne. Prawidłowo wskazuje skarżąca, że to na organie podatkowym ciąży z mocy art. 187 par 1 Ordynacji podatkowej obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zebrane dowody podlegają przy tym swobodnej ocenie tego organu zgodnie z zasadą wyrażoną w art.191 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący a jego ocena przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie jest zasadny zarzut skarżącej, że organ z urzędu nie przeprowadził dowodu na okoliczność kto sprzedawał mleko z jej gospodarstwa rolnego (albowiem fakt hodowli krów i sprzedaży mleka sporny nie jest). Zeznając jako strona podatniczka wskazała, że w jej imieniu gospodarstwo prowadzili rodzice i oni też na własne nazwisko sprzedawali mleko. Na potwierdzenie tej okoliczności złożyła pokwitowania sprzedaży mleka opiewające na nazwisko jej brata. Obowiązkiem skarżącej było wyjaśnienie tej rozbieżności. Należy bowiem pamiętać, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Oznacza to, że ciężar dowodu tej okoliczności spoczywał na skarżącej. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało spójny pogląd, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł ciąży na podatniku( patrz dostępne w bazie Lex orzeczenia ISA/Ka 1173/96,ISA/Ka 960/98,IIISA 6991/97,IIISA 643/00). Skoro zatem skarżąca nie zaoferowała dowodu przeciwnego na powyższą okoliczność, prawidłowo organ oparł się na dowodzie źródłowym jakim były pokwitowania sprzedaży mleka.
W toku postępowania podatkowego W.K. wskazywała po stronie swoich dochodów na 31.XII.1998r.raz kwotę [...] zł i po drugie [...] USD. Kwotę [...] zł udokumentowała zaświadczeniem z banku PKO SA z dnia 27.VII.2004r. gdzie wskazano, że dnia 19.IV.1999r wypłaciła z konta [...] zł.
Jednocześnie wskazywała , że nadto posiadała [...] USD w tym [...] USD darowizny od męża i [...] USD zakupionych w latach 1980 - 1990. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnień podatniczki, że kwotę [...] USD zgromadziła kupując je systematycznie co miesiąc albowiem co szczegółowo uzasadnił organ I instancji małżonkowie zarabiający w tym czasie przeciętnie i nadto budujący dom i oszczędzający w złotówkach nie mieli już środków na takie zakupy .Skarżąca wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi dowodowemu na okoliczność tą dowodu nie zaoferowała. Przeprowadzona w tym zakresie przez organy ocena dowodów jest logiczna. Na marginesie wskazać należy , że zakup dolarów w latach 80 i 90 był sprzeczny z prawem i stanowił przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Mimo upływy terminu przedawniania nikt z czynu sprzecznego z prawem nie może czerpać w świetle prawa korzyści. Zarzut skargi, że uwidoczniona na zaświadczeniu bankowym z dnia 27.VII.04 r. kwota pochodzi właśnie ze sprzedaży owych [...] USD nie jest trafny. Jeśli bowiem przyjąć, że tak właśnie było to skoro organy uwzględniły kwotę wynikającą z zaświadczenia bankowego to tym samym o czym mówi odpowiedz na skargę uwzględniły owe [...] USD co czyni zarzut bezprzedmiotowym . W takim razie skarżąca po stronie wydatków wskazywała dwa razy tą samą kwotę z tym, że raz wyrażoną w złotówkach a raz w dolarach USA. Oznacza to w konsekwencji, że organ prawidłowo raz zaliczył te pieniądze jako kwotę zgromadzona na rachunku bankowym.
Skarżąca nie wskazała na czym polegać miało naruszenie prawa materialnego a działając z urzędu Sąd naruszeń takich się nie dopatrzył.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr. 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło