I SA/Ke 69/10

Dnia 11 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant: Asystent sędziego Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2010r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy S.-N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 listopada 2009r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu dotacji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Gminie S.-N. 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. ISA/Ke69/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 listopada 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Wójta Gminy S.-N. z dnia 23 czerwca 2009r. znak[...]: * ustalającą kwotę dotacji w wysokości 38 626,73 zł przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy S.-N. przez Gminny Klub Sportowy "N.", * określającą termin naliczenia odsetek od powyższej kwoty jak dla zaległości podatkowych do dnia zwrotu dotacji, * ustalającą termin zwrotu dotacji wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, oraz * zobowiązującą do przekazania kwoty dotacji na rachunek Urzędu Gminy S.-N., i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) umorzyło postępowanie. Gmina S.-N., reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję Kolegium, zaskarżając w/w akt w całości i zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 140 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., polegające na nie zawarciu w zaskarżonej decyzji pouczenia o przysługującym prawie wniesienia skargi do WSA w Kielcach, a także przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez: - uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej pomimo, iż dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej ograniczona jest tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w ogóle lub w znacznej części, czego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał, - uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie tej treści może zapaść jedynie w przypadku niedopuszczalności prowadzenia w sprawie postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy decyzją, a uchylenie możliwe jest jedynie z przyczyn wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a.; organ odwoławczy winien te uchybienia wskazać, albowiem żadne inne wady decyzji organu pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do uchylenia decyzji; - uchylenie decyzji pierwszoinstacyjnej pomimo faktu, iż poprzednia decyzja Kolegium kasacyjna zawierała precyzyjnie określone wytyczne, które organ pierwszej instancji wykonał w całości, czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie wzięło pod uwagę; -merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy przez członka składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – A. R., która w piśmie z dnia 21 września 2009r. w sprawie [...], [...] skierowanym do biegłego rewidenta H. P., zajęła merytoryczne stanowisko w przedmiocie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy zgodnie z w/w przepisem w niniejszej sprawie decyzję winien wydać organ odwoławczy nie zaś jeden z członków składu orzekającego; - umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy stanowisko takie nie zostało przez organ odwoławczy w sposób należyty uzasadnione, natomiast zasadność decyzji organu pierwszej instancji została potwierdzona stanowiskiem powołanego w sprawie biegłego. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie skargi z uzasadnieniem, iż w postępowaniu odwoławczym stroną był Gminny Klub Sportowy "N.", Gminie S.-N. reprezentowanej przez Wójta Gminy nie przysługiwał przymiot strony i nie ma ona umocowania do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje ugruntowany pogląd, iż organ administracji publicznej, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do zaskarżania decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego. Nie można bowiem na gruncie tej samej sprawy występować w charakterze organu administracji publicznej, innym zaś razem, powołując się na interes prawny jednostki samorządu terytorialnego, skarżyć zapadłej w sprawie decyzji do sądu administracyjnego. Organ powołał się nadto na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 października 2009r., sygn. akt K 32/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zanim zostanie poddana kontroli merytorycznej podlega, na wstępie ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr. 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej jako p.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przesłanką niedopuszczalności skargi jest brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów: każdemu, kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesu innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a). Zgodnie z powyższym unormowaniem, co do zasady, posiadanie interesu prawnego jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi. O interesie prawnym można mówić tylko wtedy, gdy ma oparcie w przepisach prawa. NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2004r., OSK 919/04 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.qov.pl) stwierdził, że "istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw lub obowiązków". Kwestia, czy gmina ma interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy jej organ wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym była rozstrzygana w orzecznictwie sądowym i zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, potwierdzoną w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 9 października 2000r., sygn. akt OPK 14/00 (dostępna na .www.orzeczenia.nsa.goy.pl), gmina nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, jeżeli do wydania decyzji w określonej sprawie uprawniony jest wójt (burmistrz, prezydent ) tej gminy. Podobny pogląd został wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003r., sygn. akt OPS 1/03 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl): "Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowo-administracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której w tej samej sprawie, ten sam podmiot kumulowałby rolę organu prowadzącego postępowanie z rolą strony w tym postępowaniu. Jakkolwiek włączenie organu samorządu do systemu organów administracji publicznej ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek, to ograniczenie powyższe nie pozostaje w sprzeczności z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009r., K 32/08 wskazał, "że art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Istotne znaczenie ma tu m. in. fakt, że - jak wspomniano wyżej - jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi. Dotyczy to również sytuacji, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego dotyka stosunków cywilnoprawnych, których jednostka jest stroną." Konkludując Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zaskarżone przepisy ( art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a.) " (...)są zgodne z wymienionym przepisem konstytucyjnym również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji". W niniejszej sprawie skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wniesiona przez Gminę S. – N., której organ - Wójt orzekał w sprawie zwrotu dotacji i którego decyzja na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. została uchylona, a postępowanie umorzone. Kompetencje do rozstrzygania w sprawie w przedmiocie zwrotu dotacji udzielanych z budżetu gminy zostały powierzone wójtowi stosownie do przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o finansach publicznych, jak i innych ustaw, nie przyznawały jednostce samorządu uprawnienia do wniesienia skargi w przypadku wydania rozstrzygnięcia przez wójta w przedmiocie zwrotu dotacji udzielanych z budżetu gminy. Takim uprawnieniem wynikającym z ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 01.142.1591 ze zm.) jest wynikające z art. 98 § 3 tej ustawy prawo gminy do wniesienia skargi na orzeczenie nadzorcze. Nie zachodzi zatem przypadek o którym mowa w art. 50 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym skarżąca Gmina nie jest podmiotem uprawnionym, w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. do żądania kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zaś skarga przez nią wniesiona podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy p.p.s.a orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu, uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie skarga została odrzucona, a skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł.