I SA/Ke 69/20

WyrokWSA w Kielcach2020-03-25

Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji w formie dokumentu elektronicznego pełnomocnikowi będącemu adwokatem, który wskazał adres elektroniczny w pełnomocnictwie, jest skuteczne i czy rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie było wniosku o doręczenie w formie elektronicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji w formie dokumentu elektronicznego pełnomocnikowi będącemu adwokatem, który wskazał adres elektroniczny w pełnomocnictwie, jest skuteczne. Skoro pełnomocnik wskazał adres elektroniczny, organ był uprawniony do doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a następnie zastosowania przepisów dotyczących doręczenia zastępczego. Skuteczne doręczenie decyzji rozpoczęło bieg terminu do wniesienia odwołania, a wniesienie go po upływie tego terminu skutkuje stwierdzeniem uchybienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony (adwokatowi) na wskazany przez niego adres elektroniczny, a następnie zastosowano doręczenie zastępcze. Odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Skarżąca zarzuciła wadliwe doręczenie decyzji w formie elektronicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził uchybienie przez K.K. terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]., znak: [...] odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego z wniosku z dnia 06.11.2018r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. W dniu 14.01.2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wydał dla K. K. decyzję odmawiającą wnioskowanego przez nią wznowienia postępowania podatkowego. Przedmiotowa decyzja została wysłana ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony zgodnie z art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) na adres elektroniczny wskazany w treści pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) z dnia 27 grudnia 2018 r. (data wpływu do I Urzędu Skarbowego w K.). Doręczono ją w sposób zastępczy na podstawie art. 152a ord. pod. w dniu 29 stycznia 2019 r. W tym stanie rzeczy termin do złożenia odwołania od decyzji organu upłynął z dniem 11 lutego 2019r. Odwołanie strony zostało nadane w urzędzie pocztowym 19 września 2019 r., tj. po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Wraz z odwołaniem nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia. W ocenie organu istotnym w sprawie było, że zgodnie z art. 145 § 1 i 2 ord. pod. gdy strona działa przez ustanowionego skutecznie pełnomocnika, pisma w sprawie doręcza się temu pełnomocnikowi. Jednocześnie w zgodzie z art. 144 § 5 ord. pod. pełnomocnikowi będącemu adwokatem pisma doręcza się z pomocą środków komunikacji elektronicznej, nakładając na niego obowiązek wskazania adresu elektronicznego ( art. 138 c § 1 ord. pod.). Skoro zatem pełnomocnik skarżącej będący adwokatem wskazał adres e- mailowy, to na taki adres należało dokonać doręczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skarżąca działająca przez swojego pełnomocnika zarzuciła naruszenie: - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w sposób wyczerpujący i wszechstronny , - art. 228 § 1 pkt2 w zw. Z art. 145 § 2w zw. z art. 144a Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe przyjęcie, że skuteczne było doręczenie decyzji z dnia 14 stycznia 2019r. w formie dokumentu elektronicznego, w sytuacji gdy brak było wniosku o doręczenie decyzji w formie wniosku elektronicznej jak również zgodna na takie doręczenie nie została wyrażona, dlatego też decyzja powinna zostać doręczona w formie papierowej; - art. 152a Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż decyzja z dnia 14 stycznia 2019 (doręczenie zastępcze) w sytuacji gdy wobec braku wniosku o doręczenia w formie elektronicznej, przyjmując nawet pismo z dnia 14 stycznia 2019r. stanowi wniosek o wyrażenie takiej zgody, zgodnie z art. 144a § 1a Ordynacji podatkowej art. 152a § 1-5 nie maja zastosowania tj. wykluczona została możliwość doręczenia zastępczego. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi celem merytorycznego rozpoznania odwołania. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o skargi oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazał, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał omyłkowo jako datę doręczenia decyzji z 14 stycznia 2019 r. dzień 28 stycznia 2019 r., podczas gdy prawidłowa data to 29 stycznia 2029 r., która to oczywista omyłka nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia przez pełnomocnika strony skarżącej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]., znak: [...] odmawiającej wznowienia postępowania podatkowego z wniosku z dnia 06.11.2018r. Dla dokonania ustalenia, czy strona uchybiła terminowi do dokonania tej czynności, niezbędne jest na wstępie ustalenie, czy rozpoczął bieg termin, któremu mogłaby uchybić. W realiach niniejszej sprawy rozstrzygnięcia wymaga zatem kwestia, czy organ zasadnie ocenił, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 152 § 3 ord. pod., a co za tym idzie, czy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. W efekcie końcowym rozstrzygnięciu podlega, czy organ miał podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, poprawnie organ wskazał, ze decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 stycznia 2019 r. została skutecznie doręczona w trybie art. 152a § 3 ord. pod. Jak wynika z akt, przy piśmie - wniosku o wznowienie postępowania z 6 listopada 2018 r. profesjonalny pełnomocnik przedłożył organowi pełnomocnictwo szczególne, gdzie podał adres skrzynki mail. W następstwie organ, zgodnie z art. 144 § 5 ord. pod., doręczył decyzję z dnia 14 stycznia 2019 r. na adres elektroniczny wskazany przez pełnomocnika tj. [email protected]. Istotnym w tym kontekście jest, że pod pojęciem adresu elektronicznego profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego), o którym mowa w art. 138c § 1 ord. pod. w zw. z jej art. 144 § 5, należy rozumieć jakikolwiek wskazany przez niego adres elektroniczny (na przykład adres e-mail). Nie musi to być zatem adres konta na platformie e-PUAP, gdyż profesjonalny pełnomocnik nie został przez ustawodawcę zobowiązany do posiadania takiego adresu (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 576/17, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 3054/17, wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn.. akt II FSK 455/17 – dostępne na stronie internetowej NSA). Nadto wskazać należy, że mając do dyspozycji wymieniony w pełnomocnictwie szczególnym adres elektroniczny pełnomocnika, organ podatkowy był uprawniony do zastosowania art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 z późn. zm.) oraz art. 152a ord. pod. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 152a § 1 ord. pod, którego naruszenie zarzuca skarżący doręczanie pisma następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ przesyła zawiadomienie zawierające informacje o tym, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. Na wskazany adres elektroniczny przychodzi zatem jedynie informacja, w formie zawiadomienia, wraz z linkiem umożliwiającym - po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie się z treścią dokumentu oraz jego pobranie. Konieczne w tym celu jest podpisanie urzędowego poświadczenia doręczenia. Można to uczynić na dwa sposoby: z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym e-PUAP. Brak adresu skrzynki na platformie e-PUAP, co należy wyraźnie zaakcentować, nie uniemożliwia zapoznania się z treścią dokumentu. Z dokumentów sprawy wynika, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. skorzystał z profilu zaufanego e-PUAP i decyzję z dnia 14 stycznia 2019r. doręczył pełnomocnikowi za pomocą tegoż narzędzia informatycznego, którym jest ogólnopolska platforma teleinformatyczna, służąca do komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej (tryb uwierzytelniania korespondencji). Dowodem doręczenia postanowienia jest Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD). Przesyłka znalazła się w bezpiecznym systemie e-PUAP, zaś adres elektroniczny, służył jedynie do przekazania w trybie art. 152a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej., zawiadomienia o "właściwej przesyłce oczekującej" na adresata do odbioru. Taki sposób postępowania przewidziany przez ustawodawcę w ord. pod. de facto zastąpił w tej sprawie awizo pocztowe, umożliwiając zapoznanie się z treścią rozstrzygnięcia w dowolnym miejscu i czasie. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła, zgodnie z treścią art. 152a § 2, powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 455/17). Zgodnie z art. 152 § 3 ord. pod. w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Z podanych powyżej względów, w ocenie Sądu, zarzuty skargi zmierzające do kwestionowania rzetelności doręczenia decyzji organu nie znajdują potwierdzenia, w szczególności wobec argumentacji potwierdzonej Urzędowymi Poświadczeniami Doręczenia. Skarżąca nie przywołała żadnej merytorycznej argumentacji, która podważyłaby dokonane ustalenia i ocenę organu. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca nie neguje, dwukrotnego (14 I 2019 r. i 22 I 2019 r.) otrzymania na adres mailowy zaskarżonej z uchybieniem terminu decyzji. Końcowo zauważyć należy, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 144a ord. pod., bowiem przepis ten odnosi się tylko to strony. Nie ma zatem zastosowania do sytuacji w której stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik. Konkludując przedstawione rozważania, skuteczne doręczenie decyzji organu pełnomocnikowi strony skarżącej otworzyło termin na wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 223 § 2 pkt 1 ord. pod. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Regulacja ta ma zastosowanie również, w przypadku doręczenia w trybie art. 152a § 3 tej ustawy. Zatem skoro decyzja organu została uznana za doręczoną z dniem 29 stycznia 2019 r., to termin czternastodniowy na złożenie odwołania upłynął z dniem 11 lutego 2019 r. Oznacza to, że odwołanie nadane za pośrednictwem operatora pocztowego 19 września 2019 r. jest odwołaniem złożonym z uchybieniem terminu. Przywoływane w skardze zarzuty naruszenia art. 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa nie mogły odnieść skutku prawnego jako, że nie miały w sprawie zastosowania. Wskazać natomiast należy, że organ dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia zebranego materiału dowodowego czym wypełnił dyspozycje zapisów Działu IV ord. pod . Organ podjął bowiem wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, a strona miała zagwarantowany czynny udział w każdym stadium postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło