I SA/Ke 71/14

Dnia 13 marca 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków R.O. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W dniu 3 marca 2015 r. oraz w dniu 11 marca 2015 r. w sprawie ze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. R. O. złożył sporządzone na urzędowych formularzach PPF wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W złożonych wnioskach skarżący wskazuje, że jest osobą bezrobotną, z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową, obecnie mieszka u brata pozostając na jego utrzymaniu. Skarżący oświadcza, że nie posiada żadnego majątku, komornik wezwał skarżącego do zapłaty zaległych podatków na kwotę 350 tys. zł. Aktualnie skarżący poszukuje pracy. Oświadczył, że w 2013 r. oraz obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, nie utrzymuje kontaktów z żoną, żona nie udostępniła skarżącemu danych dotyczących własnych dochodów. Skarżący nie posiada kont, a żona nie udostępniła skarżącemu żadnych swoich danych. Skarżący wskazał, że zaświadczenie o nieposiadaniu pojazdów złożył w Sądzie dnia 19 marca 2014 r., w stosunku do żony Starostwo nie wydało skarżącemu zaświadczenia. Skarżący nie posiada dokumentów ani możliwości ich zdobycia odnośnie nieruchomości żony, nie posiada zaświadczenia z urzędu pracy oraz nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący wnosi, aby Sąd zobowiązał żonę skarżącego na podstawie art. 106 par. 3, 5 p.p.s.a. oraz art. 248 k.p.c. Wniosek oparty na takich samych okolicznościach został złożony przez skarżącego w dniu 8 grudnia 2014 r. i oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r., od którego skarżący nie wniósł zażalenia. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (jak w niniejszej sprawie), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że nie sposób uznać by wnioskodawca w kolejnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy przedstawił nowe okoliczności odnoszące się do jego sytuacji majątkowej. Wnioski złożone w dniu 3 marca 2015 r. i 11 marca 2015 r. skarżący oparł bowiem na takiej samej argumentacji jak wniosek poprzedni. Dodatkowo w rozpoznawanych wnioskach skarżący nadal nie ujawnia sytuacji majątkowej oraz finansowej żony, a kwestia ta ma istotne znaczenie przy ocenie przesłanek prawa pomocy. Podkreślić również należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać, należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 98/12 lex nr 1125489; z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 163/12 lex nr 1136753; z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 35/12 lex nr 1121123; z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 10/12 lex nr 1113635). Wskazać należy, że strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy winna uwzględnić, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. odmówiono już skarżącemu prawa pomocy, a od orzeczenia tego nie złożono zażalenia. W tym kontekście odnotować wypada, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżący, nie tylko nie dowiódł, że tego rodzaju zmiana zachodzi, ale nawet nie podniósł, że ona w ogóle nastąpiła. Rozpoznawane wnioski o przyznanie prawa pomocy oparte zostały na identycznej argumentacji jak wniosek oddalony postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Ponowne wnioski nie zostały więc w najmniejszym stopniu uzupełnione czy choćby zaktualizowane. Przywołuje w nich skarżący nie okoliczności nowe, ukazujące jego sytuację w innym świetle, lecz po raz kolejny te, które zostały już zweryfikowane procesowo, skonfrontowane z dokumentacją źródłową i prawomocnie ocenione w taki sposób, że nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy. Co więcej, ocena ta nie była kwestionowana przez stronę, skoro nie skorzystała ona z prawa do wniesienia zażalenia. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.