I SA/Ke 772/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. P. kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym 276 (dwieście siedemdziesiąt sześć) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ("SKO", "Kolegium") decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. N. z [...] r. nr [...]w sprawie ustalenia S. K.łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w kwocie 5581 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na art. 6c ustawy o podatku rolnym, określający przesłanki ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego oraz art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U.2015.520), zgodnie z którym podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwo powiatowe. Organ ustalił, że S. K. jest właścicielem gruntów położonych w obrębie nr 4 W. M. nr działki 38 o powierzchni 0,75 ha, na którą składają się grunty R, Ps i Ls, działki nr 39 o pow. 0,82 ha na którą składają się grunty sklasyfikowane jako R, Ps, Ls i Lz oraz działki nr 115 o pow. 0,41 ha gdzie gruntom nadano klasyfikację Ba. S. K. jest również użytkowaniem wieczystym gruntów oznaczonych jako działki nr 43 sklasyfikowanej jako Tr o pow. 0.18 ha oraz działek 82/1, 82/2, 82/3 sklasyfikowanych jako Ba o pow. 1,55 ha, działki nr 36/1 sklasyfikowanej jako Ps o pow. 3.19 ha, oraz działki nr 40 sklasyfikowanej jako Ps i Ł o pow. 1.21 ha (akt notarialny nr Rep A 637/2005 z 24 lutego 2015 r. oraz wypisy z rejestru gruntów z 17 kwietnia 2015 r.). Powołując art. 1 ustawy o podatku rolnym, określający przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, organ wskazał, że objął podatkiem rolnym, grunty o powierzchni 5,5700 m² (jako że zostały one sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne) stosując stawkę 0 zł (grunty zwolnione). Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. DZ.U.2014.849) dalej "u.p.o.l.", określającego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości oraz biorąc pod uwagę, że podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów, organ przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości na rok 2015 powierzchnię 21.400 m² gruntów oznaczonych symbolami Ba (tereny przemysłowe - 19 600m2) i Tr (tereny różne - 1800m²). Powierzchnia ta jest zgodna ze znajdującym się w aktach wypisem z rejestru gruntów, a także zawartym w nim oznaczeniem. Kolegium wyjaśniło ponadto, że tereny przemysłowe oraz tereny różne jako, że nie stanowią użytków rolnych, gruntów zadrzewionych lub zakrzewionych oraz lasów podlegają w myśl art. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym. Do poszczególnych przedmiotów opodatkowania zastosowano stawki podatku uchwalone Uchwałą Rady Gminy S. - N. nr RG-XXV/187/12 z 28 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości: grunty oznaczone jako Tr i Ba o pow. 21 400 m² opodatkowane zostały jako grunty tzw. pozostałe, stawką 0,26 zł za 1m², użytki rolne z uwagi na niskie klasy ziemi zwolnione zostały z opodatkowania, natomiast dla lasów zastosowano stawkę 41,55 zł za 1 ha. Kolegium wskazało, że organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe. Jeżeli skarżący nie zgadza się z zapisami w ewidencji gruntów (dotyczącymi powierzchni nieruchomości czy jej oznaczenia), które są podstawą wymiaru podatków, powinien zgłosić swoje wątpliwości do właściwego organu geodezyjnego. Na potwierdzenie swojego stanowiska Kolegium wskazało na orzeczenia sądów administracyjnych. Tym samym, organy podatkowe nie mogą wszczynać żadnych postępowań w zakresie zmian w ewidencji gruntów. Dopóty dopóki, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie ulegną zmianie nie będzie możliwe inne opodatkowanie przedmiotowych gruntów. Na powyższą decyzję S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie zmiany wpisu w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Kieleckiego dotyczącej działek objętych niniejszym postępowaniem podczas gdy rozstrzygninęcie o zaklasyfikowaniu przedmiotowych działek jest konieczne dla prawidłowego ustalenia wysokości podatku i z tych też przyczyn konieczność jego roztrzygnięcia uzasadnia zawieszenie postępowania podatkowego. W uzasadnieniu skargi podatnik podniósł, że obecnie trwa postępowanie o zmianę wpisu w ewidencji gruntów na skutek wniosku skarżącego. Przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana wyłącznie rolniczo. Na działce znajdują się ule, nasadzenia stanowiące pożywkę dla pszczół. Pozostała część nieruchomości to łąki i nieużytki. Na działce znjadują się równiez zbiorniki wodne i rów mielioracyjny odprowadzający wodę do rzeki Biebrzy. Zajmują one ponad 30% powierzchni działek. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ustalenia właściwej klasyfikacji gruntów podlegających opodatkowaniu i niewątpliwie jest to zgadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo podniosło, że skarżący nie przedłożył do akt sprawy żadnych dowodów na okoliczność prowadzenia postępowania przez Starostwo Powiatowe w K. w sprawie zmiany danych w ewidencji gruntów na 2015 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ponadto Kolegium wyjaśniło, że w przypadku zmiany danych w ewidencji gruntów podatnik może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W piśmie procesowym z 19 stycznia 2015 r. S. K. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wniosku o zaktualizowanie wpisu w ewidencji gruntów, pisma z 2 lutego 2015 r. na okoliczność prowadzenia postępowania o zmianę wpisu w ewidencji gruntów w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 28 stycznia 2016 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., przeprowadzić dowód z dokumentów dołączonych do pisma z 19 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wydana przez organ decyzja jest wyrazem prawidłowo dokonanej subsumpcji przepisów prawa materialnego, na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Przedmiotem sporu jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe dla S. K. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015, przy czym istotą sporu jest wymiar podatku od nieruchomości składającego się na łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. Organy podatkowe dokonały wymiaru podatku od nieruchomości uwzględniając zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków przyjmując powierzchnię 21.400 m² oraz stawkę podatkową dla pozostałych. Zdaniem skarżącego przyjęta do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnia 21.400 m² została błędnie sklasyfikowana w ewidencji gruntów, w wyniku czego doszło do nieprawidłowego opodatkowania. W ocenie Sądu, prawidłowe stanowisko wyraziły organy podatkowe. Zastosowały w tym zakresie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficznego, zgodnie z którym podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że stosownie do wskazanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Zwracał na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13. W wyroku z 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do tej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, lex nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Sąd, w składzie orzekającym, stanowisko przedstawione we wskazanych wyrokach w całości podziela. W niniejszej sprawie, na podstawie z danych pochodzących z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że skarżący jest użytkownikiem wieczystym gruntów oznaczonych jako działki 43 o pow. 0,1800 ha sklasyfikowanej jako Tr, działek o nr 82/1, 82/2, 82/3 oznaczonych symbolem Ba, oraz właścicielem działki 115 której nadano klasyfikację Ba. Stosownie do art. 22 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Dane te jako dotyczące klasyfikacji gruntów, jak wskazano wyżej, są dla organu podatkowego bezwzględnie wiążące Oznacza to, jak zasadnie przyjął organ podatkowy, że wskazane działki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 u.p.o.l., jako grunty tzw. pozostałe. Z powyższych względów podnoszony w skardze zarzut faktycznego wykorzystywania działek na cele rolnicze, znajdujących się na działce zbiorników wodnych, rowu melioracyjnego oraz toczącego się na wniosek skarżącego postępowania w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów nie mógł odnieść skutku. Do czasu, gdy w ewidencji gruntów i budynków sporne działki będą oznaczone symbolami Tr i Ba, oznaczenia te będą wiązać organy podatkowe. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest ustanowienie stałego punktu odniesienia w postaci danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków w okresie, którego dotyczy podatek, tak aby umożliwić wymiar podatku, niezależnie od postępowań w zakresie spraw dotyczących danych podlegających finalnie uwidocznieniu w ewidencji. Skoro w rozpoznawanej sprawie do dnia wydania decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego przez organ odwoławczy nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia spornych gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie do powołanej regulacji organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w powołanym przepisie, składają się cztery istotne elementy: zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej; jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem; wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, a więc musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a ponadto istnieje bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Z powyższego wynika, że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Wniosek podatnika o zmianę danych w rejestrze nie jest "zagadnieniem wstępnym" dla organu podatkowego, ponieważ złożenie wniosku o dokonanie zmian jak i toczące się postępowanie nie oznacza automatycznie dokonania zmiany w rejestrze. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych itp. (por. wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305). Zawieszenie postępowania podatkowego ze względu na wniosek skarżącego, oznaczałoby uzależnienie wymierzenia podatku od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim byłaby zmiana treści wpisu w stosownym rejestrze, odpowiadająca oczekiwaniom strony, nieweryfikowalnym przez organy podatkowe na etapie postępowania podatkowego (tak NSA w wyroku z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1586/08). Tożsamy pogląd został wyrażony przez NSA w wyroku z 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2241/10 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto jak wskazano wyżej ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dokonuje się na podstawie aktualnej klasyfikacji w obowiązującej ewidencji gruntów. Zatem wszczęcie postępowania o zmianę tych danych, wykazane dowodem z pisma przeprowadzonego na rozprawie, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego. Podsumowując, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania przeprowadzonego przez organy postępowania. Nie dopatrzył się także żadnych uchybień w zakresie zastosowanego przez te organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że zarzuty skargi są bezzasadne. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz.U.2013.490).