I SA/Ke 86/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Inspektor Transportu Drogowego (organ odwoławczy) decyzją z 21 stycznia 2025 r., nr [...]. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 16 sierpnia 2024 r. nr [...] o nałożeniu na S. D. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił, że 15 lutego 2023 r. w toku czynności kontrolnych, stwierdzono, że na wykresówce z 15 lutego 2023 r. nie są rejestrowane parametry takie jak: aktywność kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebyta droga, na trasie od miejscowości S. - K. do miejsca zatrzymania pojazdu, tj. miejscowości B., na odcinku około 140 km. W celu sprawdzenia poprawności funkcjonowania tachografu dokonano przejazdu kontrolnego. Podczas testowej jazdy tachograf działał prawidłowo, rejestrując wymagane parametry, co potwierdza dołączona do akt sprawy wykresówka z przejazdu kontrolnego. Powyższe stwierdzono 15 lutego 2023 r. na drodze krajowej nr [...], w miejscowości B., podczas kontroli drogowej autobusu marki [...]. Pojazd prowadził P. W., wykonując okazjonalny przewóz drogowy osób na trasie S.-K. - K.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli. S. D. w toku postępowania wyjaśniał (pismo z dnia 6 marca 2023 r.), że kierowca wykonujący przejazd (wcześniej obsługujący tachograf cyfrowy) w sposób omyłkowy umieścił tarczę (wykresówkę) odwrotnie niż wskazuje producent tachografu, nie było to natomiast działanie zamierzone. Zwrócił też uwagę, że tachograf zgłasza niepoprawność włożenia wykresówki, ale tylko wtedy, gdy ta się zatnie wskutek złego jej umieszczenia. W objętym kontrolą przypadku wykresówka została włożona prawidłowo, ale "tyłem na przód" i dlatego tachograf sygnałem świetlnym i dźwiękowym nie poinformował o jej zacięciu. Dlatego też kierowca, nie mający świadomości o jej złym włożeniu kontynuował jazdę do czasu zatrzymania. W dniu 16 marca 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu na S. D. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia stwierdzone w toku kontroli mającej miejsce 15 lutego 2023 r. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiła niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkująca nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Stwierdzone naruszenie sankcjonuje lp. 6.2.1. załącznika nr [...] do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201), dalej: "u.d.t.". Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, zaś GITD 11 października 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wobec wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, prawomocnym wyrokiem z 29 lutego 2024 r., sygn. I SA/Ke 612/23, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu w procesie decyzyjnym nakierowanym na nałożenie kary administracyjnej było po pierwsze dokonanie jednoznacznych ustaleń faktycznych, co do zaistniałych nieprawidłowości. Następnie winna nastąpić ich ścisła kwalifikacja pod rodzaj naruszenia określony w ustawowym wykazie (załącznik nr 3) oraz po trzecie, dokonana ocena istnienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, ujętych w art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Krytykując proces decyzyjny organów sąd wskazał, że jedynym przejawem dokonanej kwalifikacji prawnej przyjętego rodzaju naruszenia stało się przywołanie w uzasadnieniu decyzji treści lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który jak podał organ "sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi" oraz stwierdzenie, że " [...] w toku czynności kontrolnych, stwierdzono, że na wykresówce z dnia 15.02.2023 r. nie są rejestrowane parametry takie jak: aktywność kierowcy, prędkość pojazdu oraz przebyta droga, na trasie od miejscowości S. – [...] do miejsca zatrzymania pojazdu tj. miejscowości B. na odcinku ok 140 km.". Jak podał dalej sąd, organ inspekcji w żadnej mierze nie wskazał, w czym upatruje niewłaściwej obsługi tachografu, czy też doszło do jego odłączenia. Potwierdzono natomiast, po przejeździe kontrolnym, że tachograf działa prawidłowo. Co znamienne, podnoszona przez skarżącego konsekwentnie okoliczność nieprawidłowego umieszczenia w tachografie wykresówki nie została oceniona, ani w kontekście jej zaistnienia, ani możliwości jej zaistnienia i oceny prawnej takiej sytuacji (vide: lp. 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ odwoławczy nie poddał tej okoliczności żadnej ocenie, natomiast organ I instancji nie wykluczył zaistnienia takiej sytuacji ("nieprawidłowe przez pośpiech założenie wykresówki do tachografu przez kierowcę"), ale również nie ocenił tej sytuacji w kontekście właściwej kwalifikacji prawnej naruszenia (w tym "niepoprawnego stosowania wykresówek..."). Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji wymienioną na wstępie decyzją z 16 sierpnia 2024 r. nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. Strona ponownie nie zgodziła się z decyzją i wniosła odwołanie. Utrzymując w mocy powyższą decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku czynności kontrolnych, stwierdzono na wykresówce z 15 lutego 2023 r. brak zarejestrowanych parametrów: aktywność kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebyta droga, na trasie od miejscowości S.-K. do miejsca zatrzymania pojazdu tj. miejscowości B., na odcinku ok 140 km. Celem sprawdzenia poprawności funkcjonowania tachografu funkcjonariusz inspekcji dokonał przejazdu kontrolnego. Podczas testowej jazdy tachograf działał prawidłowo, rejestrując wymagane parametry, co potwierdza wykresówka z przejazdu kontrolnego. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. Organ odwoławczy po ponownej analizie materiału dowodowego oraz uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku WSA w Kielcach stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem organ I instancji słusznie wykazał na podstawie zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym protokołu kontroli drogowej oraz protokołu przesłuchania świadka), że doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w dane rejestrowane przez tachograf, polegające na niewłaściwej obsłudze homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, co skutkowało nierejestrowaniem na wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebytej drogi. Następnie GITD wskazał na zeznania przesłuchanego w charakterze świadka - kierowcy kontrolowanego pojazdu P. W.. Podkreślił, że materiał dowodowy potwierdza, że tachograf w momencie kontroli był sprawny, na co wskazuje prawidłowy przebieg jazdy testowej oraz fakt ważnych badań tachografu (zgodnie z dokumentacją fotograficzną - data kontroli tachografu odbyła się 25.01.2022 r., zaś kontrola drogowa 15.02.2023 r.). W toku postępowania nie przedstawiono żadnego dowodu (np. wyniku przeglądu tachografu, opinii czy ekspertyzy socjalisty z zakresu tachografów) na poparcie twierdzeń kierowcy o awarii urządzenia rejestrującego. Nadto organ wskazał na stanowisko strony opisane w odwołaniu, zgodnie z którym kierowca od dnia zatrudnienia do dnia kontroli nie prowadził pojazdu wyposażonego w tachograf analogowy. Prowadził jedynie kilka dni pojazd, używając tachografu cyfrowego od dnia 27 do 29 stycznia 2023 r. Wskutek obowiązku szybkiego przejęcia pojazdu w sposób omyłkowy umieścił on tarczę (wykresówkę) odwrotnie, niż wskazuje producent tachografu, co nie było to działaniem zamierzonym. Zdaniem GITD okoliczności te wskazują na niewłaściwą obsługę przez kierowcę sprawnego technicznie tachografu, co doprowadziło do tego, że na wykresówce nie rejestrowały się wymagane parametry. Tym samym właściwie zakwalifikowano powyższe naruszenie jako lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem organu na gruncie niniejszej sprawy nie można zastosować innej kwalifikacji naruszenia. Niewątpliwie kierowca osobiście podjął działanie (będące w ocenie strony wynikiem pomyłki) w postaci nieprawidłowego umiejscowienia wykresówki, co w konsekwencji sprawiło, że tachograf (ogólnie sprawny technicznie) działał wadliwe, a na tarczy nie rejestrowały się wymagane parametry. Końcowo GITD odniósł się do zarzutów odwołania stwierdzając, że są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnił, że strona w czasie postępowania nie przedstawiła żadnych pism, czy dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Odnośnie naruszenia art. 80 k.p.a. wskazał, że organ właściwie zgromadził materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy, z którego bezsprzecznie wynika naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie strona nie przedłożyła niczego, co podważyłoby ustalenia zawarte w protokole kontroli. Zdaniem GITD decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy, uzasadnienie faktyczne było kompletne, uwzględniało wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których oparł się organ, a także przywołano orzecznictwo sądów celem pełniejszego wyjaśnienia decyzji. W kontekście stanowiska zaprezentowanego w odwołaniu organ stwierdził, że strona powinna organizować pracę w taki sposób, by zapobiegać popełnianiu naruszeń. Następuje to m.in. poprzez kompleksowe szkolenia kierowców. Tymczasem przedsiębiorca przyjął założenie, że kierowca posiadał wymagane kwalifikacje, (co potwierdził wpis do prawa jazdy) tym samym mógł on realizować przewozy drogowe. W rzeczywistości jednak kierowca, jako osoba nowozatrudniona nie posiadał wystarczających kompetencji i wiedzy, co sprawiło, że doszło do naruszenia przepisów prawa. W sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.d.t. ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona świadomie podjęła ryzyko dopuszczenia do wykonywania przewozu osób kierowcy, który nie posiadał wiedzy koniecznej do obsługi analogowego urządzenia rejestrującego. Ponadto sytuacja, w której jeden z kierowców nie może realizować przewozu nie jest wyjątkowa. Przewoźnik powinien przewidzieć, że może dojść do potrzeby zmiany kierowcy i mieć do dyspozycji odpowiednio przeszkolony personel, którym może zastąpić nieobecnego pracownika. Na powyższą decyzję S. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o jej uchylenie zarzucił: - rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy, zawartymi w decyzji o nałożeniu kary; - nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, - naruszenie art. 7, art. 11, art. 78 § 1 k.p.a. przejawiające się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę, - brak uwzględnienia wyroku sądu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazał na wyrok WSA w Kielcach z 29 lutego 2024 r., sygn. I SA/Ke 612/23. Zarzucił, że GITD w żaden sposób nie odniósł się do zawartych w wyroku zaleceń, a jedynie podtrzymał swoje poprzednie stanowisko. Następnie podniósł, że w sprawie złożył wyjaśnienia, które miały na celu wskazanie dołożenia wszelkiej staranności przy powierzeniu przewozu drogowego. W piśmie zaznaczył, że kierowcy zatrudnieni w firmie mają zapewnione prawidłowe zasady wynagradzania, które nie zawierają składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego z 15 marca 2006 r., jak również działań zagrażających bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Ponownie wyjaśnił, że kierowca P. W. został wezwany w trybie nagłym do prowadzenia autobusu w dniu kontroli, z uwagi na niezdolność do pracy kierowcy, który był przypisany do wykonania tego kursu. P. W. rozpoczął pracę w firmie 27 stycznia 2023 r., co zostało potwierdzone w zaświadczeniu o działalności. Od dnia zatrudnienia do dnia kontroli 15 lutego 2023 r. nie prowadził pojazdu wyposażonego w tachograf analogowy, zaś kilka razy wykonywał przewóz używając tachografu cyfrowego od 27 stycznia 2023 r. do 29 stycznia 2023 r. Wskutek obowiązku szybkiego przejęcia pojazdu, celem wykonania kursu na trasie S.-K. - K., domniemywa, że kierowca w sposób omyłkowy umieścił tarczę (wykresówkę) odwrotnie, niż wskazuje producent tachografu. Nie było to działanie zamierzone, które miało na celu fałszowanie dokumentu potwierdzającego jego czas pracy, jazdy lub odpoczynku. Kierowca miał ponad 2 tygodnie wolnego i dopiero ruszył w trasę. Wyruszył około godziny 07:15, a został zatrzymany o godzinie 09:44. W tym czasie mógł jechać bez żadnej przerwy. Zatem kierowca nie miał żadnego powodu, aby oszukiwać zapisy tachografu, gdyż miał dużo zapasu do końca dziennego okresu pracy. Powyższe jest wynikiem przypadku i stało się nieświadomie. Tachograf zgłasza niepoprawność włożenia wykresówki tylko wtedy, gdy ta się zatnie wskutek złego jej umieszczenia. W tej sytuacji wykresówka została włożona prawidłowo (nie powodowało to zacięcia), ale "tyłem na przód" i dlatego tachograf sygnałem świetlnym i dźwiękowym nie poinformował o jej zacięciu. Kierowca, nie mający świadomości o jej złym włożeniu kontynuował jazdę do czasu zatrzymania. Skoro sam kierowca nie był świadom błędnego umieszczenia wykresówki w tachografie, to tym bardziej przewoźnik nie mógł mieć na to żadnego wpływu. Następnie wskazał na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz orzecznictwo odnoszące się do ww. przepisu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady – związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja nakładająca karę pieniężną na skarżącego w związku ze stwierdzonym, podczas kontroli drogowej, naruszeniem polegającym, według organu, na niewłaściwej obsłudze homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, co skutkowało nierejestrowaniem na wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu oraz przebytej drogi, które organ zakwalifikował jako naruszenie z lp.6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Skarga została zatem uwzględniona, jednakże nie z powodu zarzutów w niej wskazanych. Koncentrują się one bowiem na kwestionowaniu ustaleń stanu faktycznego, ten zaś – zdaniem sądu – po ponownym rozpoznaniu sprawy został ustalony przez organ prawidłowo. Sąd stwierdza natomiast, że w realiach sprawy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego (błąd subsumcji), wadliwie kwalifikując ujawnione naruszenie według lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (niewłaściwa obsługa sprawnego technicznie tachografu skutkująca brakiem rejestracji na wykresówce wymaganych parametrów - lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Zdaniem sądu, jeżeli organy inspekcji przyjęły, że do braku rejestracji danych doszło poprzez niepoprawne umiejscowienie wykresówki (odwrotnie, niż wskazuje producent tachografu) to takie uchybienie odpowiada naruszeniom opisanym w treści lp. 6.3 załącznika nr 3 do u.d.t. zatytułowanym "Naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu", pod numerem 19 "Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy", a kara w przypadku jego stwierdzenia wynosi 2000 zł. Tytułem wstępu do rozważań podnieść trzeba, ze materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Z kolei przepis art. 4 pkt 22 lit. "h" u.t.d. stanowi, że użyte w ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014. Zgodnie z art. 32 ust. 1, 3 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 33 ust. 3). Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu (art. 34 ust.1). Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Wbrew treści skargi, zdaniem sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy nie dopuściły się naruszenia w/w przepisów K.p.a. Jak wynika z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych bezsprzecznym pozostaje, że kierowca osobiście podjął działanie (będące w ocenie strony wynikiem pomyłki) w postaci nieprawidłowego umiejscowienia wykresówki, co w konsekwencji spowodowało, że pomimo sprawnego technicznie tachografu, na tarczy nie rejestrowały się wymagane parametry. K. P. W. zeznał (a organ okoliczności tej nie podważył), że włożył wykresówkę w dniu 15 lutego 2023 r. do tachografu rano, przed wyjazdem z bazy przedsiębiorstwa o godzinie 7:10 rano. Jak dalej wynika z wyjaśnień strony, zacytowanych na stronie 9 zaskarżonej decyzji, omyłkowo umieszczono wykresówkę odwrotnie, niż wskazuje producent tachografu. Zdaniem sądu błędne jest natomiast założenie organu jakoby wyżej opisanego naruszenia nie można było inaczej zakwalifikować, niż jako naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak zauważył WSA w Kielcach w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 612/23 ustawodawca krajowy w załączniku nr 3 do u.t.d. stypizował rodzaje naruszeń, ich przejawy oraz przypisał im konkretną sankcję w postaci kwotowo wyrażonej sumy pieniężnej. W kontekście wyniku wykładni celowościowej i systemowej przepisów ujętych w tym załączniku, należy odwołać się również do uzasadnienia projektu ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1481). Wskazano w nim m.in., że zmiana załączników do u.t.d. jest konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa. W kontekście naruszenia polegającego na "Niewłaściwym użytkowaniu tachografu" wskazano, że intencją ustawodawcy europejskiego jest sankcjonowanie zachowań niezgodnych z przepisami materialnymi rozporządzenia nr 165/2014, które nie wypełniają znamion innych naruszeń określonych w załączniku nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403; np. konstrukcja naruszenia określonego w załączniku nr 3 do utd lp. 6.1.6. umożliwi sankcjonowanie działań sprzecznych z treścią ww. rozporządzenia nr 165/2014, dla których sformułowanie ściśle dookreślonych norm sankcjonujących jest utrudnione z uwagi na nieprzewidzianą liczbę możliwych zachowań, które prowadzą do niewłaściwego używania tachografu. Analogiczna konstrukcja została przyjęta w lp. 6.3.19. – "Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10. i 6.3.14.". Naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów może przejawiać się w naruszeniu zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf (lp. 6.1.), wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf (lp. 6.2.). Z kolei w kategorii naruszeń zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3.) ustawodawca stypizował 18 naruszeń (lp. 6.3.1. – 6.3.18.) oraz dodatkowo pod 6.3.19. na zasadzie dopełnienia wskazał na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10. i 6.3.14. Stosowanie wskazanych przepisów wymaga precyzyjnego ustalenia rodzaju nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem tachografu, jako urządzenia monitorującego aktywność kierującego pojazdem. Zdaniem sądu nieprawidłowość polegająca na odwrotnym umieszczeniu wykresówki w tachografie nie jest naruszeniem z grupy lp. 6.2, albowiem w jej wyniku nie doszło do wykonania przewozu z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Uchybienie to winno być natomiast kwalifikowane jako naruszające zasady i warunki użytkowania tachografu, albowiem niewątpliwie świadczyło o niepoprawnym stosowaniu wykresówki lub karty kierowcy (l.p. 6.3.19). W tym miejscu przywołania wymaga pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 289/20. Dotyczy on oceny naruszenia polegającego na umieszczeniu karty kierowcy w nieprawidłowym slocie, jednakże zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko to jest także adekwatne dla oceny kwalifikacji i skutków odwrotnego umieszczenia wykresówki w tachografie. Mianowicie NSA podał, że "umieszczenie karty kierowcy w slocie nr [...] tachografu nie może być traktowane jako świadoma ingerencja w dane rejestrowe tachografu. Niewątpliwie działanie polegające na umieszczeniu karty kierowcy w niewłaściwym slocie tachografu jest działaniem świadomym, jednak w żadnej mierze nie można przyjąć, że wyczerpuje ono znamiona naruszenia opisanego w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. W ramach naruszeń objętych tą częścią załącznika mieszczą się te, które związane są z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez to urządzenie. Zdaniem NSA chodzi tu o takie sytuacje, w których dochodzi do wadliwego działania urządzenia albo zmian, których efektem jest ingerencja w dane rejestrowane przez to urządzenie. Zatem działania muszą być skierowane do urządzenia (tachografu) i w nim powodować wadliwość działania lub niepewność danych rejestrowanych przez tachograf. Wniosek taki wypływa z treści tytułu działu opisującego naruszenia objęte l.p. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. W konsekwencji oznacza to, że w l.p. 6.2.1. załącznika nie mogą mieścić się te wszystkie działania, które prowadzą do rejestrowania niepełnych danych związanych z aktywnością kierowcy, ale tylko takie, które mają miejsce w związku z ingerencją w samo urządzenie potwierdzające dane. Natomiast niewłaściwe umieszczenie karty kierowcy w tachografie nie jest ingerencją w urządzenie, ale działaniem nagannym, naruszającym prawo, niemniej innym niż ingerencja w działanie tachografu lub dane rejestrowe. Skoro tak, to dla takiego działania właściwą podstawą wymierzenia kary jest l.p. 6.3.19 załącznika 3 do u.t.d., bowiem jest to działanie związane z naruszeniem warunków użytkowania tachografu opisane w pozycji l.p. 6.3 załącznika. Dla sądu drugiej instancji nie ma wątpliwości, że umieszczenie przez kierującego pojazdem karty kierowcy w niewłaściwym miejscu (slocie) tachografu jest złamaniem zasad i warunków użytkowania tachografu". Podzielając powyższy pogląd i przenosząc go na realia rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, że ujawniona podczas kontroli nieprawidłowość polegająca na niewłaściwym – odwrotnym umieszczeniu wykresówki w tachografie niewątpliwie świadczy o naruszeniu zasad i warunków użytkowania tachografu. Ponieważ ustawa o transporcie drogowym w załączniku nie przewiduje wprost takiego naruszenia w l.p. 6.3.1-18, to należy w tym zakresie stosować pkt 19 tej części załącznika, wskazujący, że działanie takie jest "niepoprawnym stosowaniem wykresówek lub karty kierowcy". Nadto podniesienia wymaga, że rubryka nr 4 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera m.in. numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do Rozporządzenia 2016/403 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Przy pozycji lp. 6.3.19 numer ten to 2.13. Z kolei przy numerze 2.13 ww. rozporządzenia wskazano m.in. na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy oraz podstawę prawną tego - art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Stosownie do powołanej regulacji kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. Również i z tych względów kwalifikacja przez organ omawianego naruszenia do lp. 6.2.1 jest nieprawidłowa. Pozycja ta dotyczy bowiem naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 dotyczących właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, a tytuł pozycji 6.2 dotyczy naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. W niniejszej sprawie natomiast takiej ingerencji nie stwierdzono. Kwalifikowanie omawianego naruszenia do pozycji lp. 6.2.1 było usprawiedliwione w stanie prawnym sprzed września 2018 r., kiedy to treść tej pozycji wskazywała na naruszenie polegające na nierejestrowaniu na karcie pojazdu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi i nie istniała pozycja lp. 6.3.19. Dodać w tym miejscu należy także, że już w prawomocnym wyroku z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 612/23 tut. sąd podkreślał, jak istotne znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy ma ustalenie zaistnienia podnoszonej konsekwentnie przez stronę okoliczności nieprawidłowego umieszczenia w tachografie wykresówki, właśnie w kontekście właściwej kwalifikacji prawnej naruszenia, wskazując na objęte lp. 6.3.19 niepoprawne stosowanie wykresówek. Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjął, że do nieprawidłowości doszło poprzez niepoprawne zainstalowanie wykresówki w tachografie, jednak – wbrew zaleceniu sądu dokonał odmiennej jego kwalifikacji, czym naruszył prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie bowiem kwalifikacja naruszenia do lp. 6.3.19 zmniejsza wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącego za to naruszenie z 5000 zł do 2000 zł. Sąd akceptuje natomiast stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne. Przypomnieć należy, że w ustawie o transporcie drogowym figurują dwa przepisy przewidujące możliwość uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności (okoliczności poniższe musi wykazać przedsiębiorca). Pierwszym z nich jest art. 92b wskazujący w ust. 1, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów (...), a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów. Przywołany przepis odnosi się jedynie do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, tj. naruszeń przewidzianych w lp. 5.1. – 5.6.2. załącznika nr 3 do ustawy. Z kolei art. 92c ustawy odnosi się generalnie do wszystkich naruszeń, za które grozi przewidziana w art. 92a ust. 1 kara. Przepis art. 92c ustawy stwierdza w ust. 1, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprowadza zatem wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. Do tego by uwolnić się od odpowiedzialności nie wystarczy już, by podmiot wykonujący przewozy wykazał właściwą dyscyplinę pracy i poprawny system wynagradzania. Musi on bowiem wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Trafnie organy oceniły, że takich okoliczności skarżący przedsiębiorca nie przedstawił. W szczególności nie są nimi okoliczności nagłego i koniecznego zastępstwa pracownika, uprzednio wykonującego przewozy innym pojazdem, omyłkowe, nie zaś celowe i zamierzone umieszczenie wykresówki odwrotnie, niż wskazał producent tachografu. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do udokumentowanych, wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest wprowadzenie zatem takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Jak wspomniano wyżej odpowiedzialność z art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest oparta na zasadzie winy, ma charakter obiektywny i jest obarczona ryzykiem, polegającym między innymi na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za błędne działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania i prawidłowo zakwalifikują stwierdzone naruszenie z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. Podsumowując, stwierdzone naruszenie prawa materialnego skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.