I SA/Ke 87/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Kundera, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Zakładów Przemysłu Wapienniczego " A." S.A. w S.-N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego podatku i należnych odsetek za zwłokę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości. I SA/Ke 87/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2005 w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie 319.656,82 zł dokonanej, w dniu 27 lipca 2005 r., przez Zakłady Przemysłu Wapienniczego "A." S.A. w S., proporcjonalnie na poczet zaległego podatku i odsetek za zwłokę. Jak ustalił ten organ skarżąca spółka złożyła korektę deklaracji podatkowych za tata 2000-2005, w związku z czym powstała zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości. W dniu 27 lipca 2005 r. dokonała wpłaty zaległego podatku w kwocie wyżej wskazanej, bez należnych odsetek za zwłokę występując z wnioskiem z 8 sierpnia 2005 r. o umorzenie odsetek. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...]2005r. wpłatę tę zaliczył proporcjonalnie na poczet zaległego podatku oraz odsetek, stosownie do treści art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej (dalej: Ord. pod). W uzasadnieniu postanowienia nadmienił, że decyzją z dnia [...] 2005 r. odmówił spółce umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2005 r. W zażaleniu na to postanowienie spółka "A.", podniosła, że jest ono przedwczesne skoro wniosek o umorzenie odsetek nie został jeszcze rozstrzygnięty ostatecznie wobec wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem SKO zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ wpłata została zarachowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Art. 51 § 1 Ord. pod stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a od zaległości podatkowej naliczane są odsetki za zwłokę. Fakt nieuregulowania podatku przez stronę jest niewątpliwy. W takiej sytuacji, skoro wpłata nie pokrywa zaległości wraz z odsetkami, to zgodnie z cyt. Art. 55 § 2 Ord. pod. należało zaliczyć ją proporcjonalnie, jak to uczynił organ I instancji. Organ ten miał prawo podjąć postanowienie w tym względzie przed rozpatrzeniem odwołania od decyzji o odmowie umorzenia odsetek, ponieważ, zgodnie z art. 224 § 1 Ord. pod wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. W skardze z dnia 6 marca 2006 r. Zakłady Przemysłu Wapienniczego "A." S.A. w S. zarzuciły: naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwą interpretację skutkującą naruszeniem prawa tj. art. 55 § 2 Ord. pod. przez błędne przyjęcie, iż doszło do powstania obowiązku opłacenia odsetek za zwłokę w związku z naruszeniem art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. a uprzednio art. 6 ust. 8 pkt 1 oraz art. 15 § 1 Ord. pod. Przy tak sformułowanym zarzucie wnosiła u uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Prezydenta Miasta K.. Powołując się na wskazane przepisy podniosła, że na osobach prawnych ciąży obowiązek składania, w terminie do 15 stycznia, deklaracji dla podatku od nieruchomości właściwemu ze względu na miejsce położenia organowi podatkowemu ( w tym wypadku wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta). Z mocy zaś art. 15 § 1 Ord. pod. na organie ciąży obowiązek przestrzegania swej właściwości miejscowej i rzeczowej w każdym stadium postępowania. W przedmiotowej sprawie doszło natomiast do naruszenia tego przepisu, mimo, że podatnik składał deklaracje do niewłaściwego organu tj. wójta gminy S. - N., ten nie przekazał ich, zgodnie z właściwością Prezydentowi Miasta K.. Podobnie rzecz miała się z płaconym podatkiem i powstałymi w związku z tym nadpłatami. Skarżąca spółka podniosła, że zarówno Prezydent Miasta K., jak i SKO jako organ odwoławczy miały obowiązek zbadać czy, w związku z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów o właściwości miejscowej, można przyjąć, że podatnik popadł w zwłokę, z czym wiąże się obowiązek opłacenia odsetek. Zatem nie wyjaśniono, czy art. 55 § 2 Ord. pod. powinien mieć zastosowanie. Skoro podatnik wykonał ciążące na nim obowiązki złożenia deklaracji i opłacenia podatku, zaś organy podatkowe działały wbrew przepisom to kwestionowane postanowienia powinny ulec uchyleniu. Skarżąca podniosła nadto, że z treści postanowienia organu I instancji nie wynika, w jaki sposób przedmiotowa należność została rozliczona albowiem nie wskazano wysokości odsetek, sposobu ich wyliczenia ani daty przyjętej przy tym rozliczeniu, zwłaszcza, że wpłata została dokonana w dniu 27 lipca a jej rozliczenie dopiero 8 listopada 2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniosło ponadto, że to na podatniku ciąży ustawowy obowiązek składania deklaracji i wpłacania podatku do organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Skoro, więc podatnik błędnie kierował deklaracje i wpłaty i nie wykonał tych obowiązków wobec właściwej gminy, to popadł w zwłokę, czego skutkiem był obowiązek zapłacenia odsetek za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się, więc do badania, czy rozpoznając sprawę nie naruszyły one prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Przechodząc do rozważań, nad tak określoną powinnością Sądu, należało stwierdzić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości zastosowania instytucji określonej w art. 55 § 2 Ord. pod. Zgodnie zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 Ord. pod. organ podatkowy ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 nakładający powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest, więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Nie może, zatem prowadzić postępowania w sposób jednostronny dla udowodnienia z góry założonej tezy. Celowe, dla dalszych rozważań, wydaje się przytoczenie poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 28/99. W orzeczeniu tym zawarto tezę, że organ podatkowy dla realizacji zasady prawdy obiektywnej, powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. Stosownie natomiast do treści art. 217, art. 219 i art. 210 § 4 Ord. pod. postanowienie, na które służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie powinno zawierać min. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji obejmuje w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższym wymogom nie sprostał organ I instancji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie nie dostrzegło naruszenia przez niego przepisów o postępowaniu w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodzić się przede wszystkim trzeba z podniesionym przez skarżącą spółkę, że z treści postanowienia organu Prezydenta Miasta K. nie wynika, w jaki sposób przedmiotowa wpłata została rozliczona albowiem nie wskazano wysokości zastosowanej stopy odsetek oraz sposobu ich wyliczenia. Nie wskazano w nim także daty, do której naliczono odsetki, co jest istotne w sytuacji, gdy wpłata została dokonana w dniu 27 lipca a jej rozliczenie 8 listopada 2005 r. Już tylko te uchybienia, jako uniemożliwiające kontrolę prawidłowości zastosowania prawa, musiały skutkować uchyleniem kwestionowanego postanowienia. Wprawdzie, skarżąca dopiero w skardze w sposób wyraźny podniosła zarzut naruszenia art. 55 § 2 Ord. pod. przez naliczenie odsetek w sytuacji, gdy zwłoka nastąpiła, jego zdaniem, z winy innego organu podatkowego, jakim był wójt gminy Sitkówka- Nowiny, tym niemniej okoliczność ta, w dążeniu do zachowania zasady prawdy obiektywnej, powinna zastać rozważona w sprawie. Obowiązek ten wynikał z faktu, że strona na te okoliczności wskazywała wcześniej, także w postępowaniu o umorzenie odsetek od zaległości. Skoro skarżąca twierdzi, że wobec uchybień organu, nie powstała zaległość podatkowa, a tym samym brak było podstaw do naliczania odsetek, to kwestia ta musiała zostać rozważona przed podjęciem postanowienia w trybie art. 55 § 2 Ord. pod. Ocena ta musi uwzględnić relacje pomiędzy obowiązkami organu wynikającymi z art. 15 § 1 Ord. pod. a obowiązkami podatnika wynikającymi z art. 6 ust. 9 pkt. 1 cyt. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Uchybienie to nie może, natomiast zostać skutecznie usunięte w postępowaniu sądowoadministarcyjnym przez rozważania zawarte w odpowiedzi na skargę. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, po. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. a na postawie art. 152 orzekł, że nie podlegają one wykonaniu w całości. Wobec braku wniosku skarżącej o przyznanie zwrotu należnych kosztów Sąd, stosownie do treści art. 210 § 1 tejże ustawy, nie orzekł w tym przedmiocie.