I SA/Ke 87/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach M. Ł. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 5 lutego 2025 r. nr 77/25 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi oddala skargę. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (zarząd, organ, Instytucja Zarządzająca) w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z 5 lutego 2025 r. nr 77/25 utrzymał w mocy swą decyzję z 30 października 2024 r. nr 46/24 o odmowie M. T. (wnioskodawca, strona, skarżący) udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania w formie umorzenia całej kwoty dofinansowania oraz naliczonych odsetek. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 29 listopada 2023 roku organ wydał ostateczną decyzję nr 310/23, utrzymującą w mocy wydaną 23 sierpnia 2023 roku decyzję nr 272/23 zarządu określającą stronie przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (zwanego dalej: EFRR) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr RPSW. 02.05.00-26-5824/20-00 projektu pn.: " Dotacja na kapitał obrotowy dla A. i C. S.-D. M. T., termin naliczania odsetek jak dla zaległości podatkowych oraz sposób zwrotu środków. W ostatecznej decyzji nr 272/23 określona kwota zwrotu całości dofinansowania ze środków EFRR wynosiła: 52 626,60 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia przekazania środków dofinansowania do dnia zwrotu środków. Strona zobowiązana była do zwrotu dofinansowania wraz z należnymi odsetkami w terminie 14 dni liczonych od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W dniu 5 czerwca 2024 roku dokonała wpłaty na rachunek bankowy organu kwoty ogółem w wysokości 1 000,00 zł. W dniu 3 września 2024 r. do Instytucji Zarządzającej strona przesłała wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania w postaci umorzenia zwrotu dofinansowania w wysokości 52 626,60 zł wraz z odsetkami od dnia 26 stycznia 2021 roku, wynikającymi z decyzji nr 272/23. Wnioskodawca został zobowiązany do przekazania stosownych dokumentów potwierdzających sytuację materialną (osoby fizycznej), tj. wszystkich danych niezbędnych do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o udzielenie ulgi. Strona przesłała formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenie dotyczące stanu rodzinnego, poniesionych kosztów utrzymania, zestawienie składników majątku prywatnego, dokumenty dotyczące obliczenia dochodu za lata 2021 - 2023, formularze PIT-36 z lat 2021 - 2023, a także wyciągi z 5 rachunków bankowych firmy z dnia 31 sierpnia 2024 roku, potwierdzające stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Ponadto dołączyła umowę pomiędzy ZUS Kielce a wnioskodawcą dotyczącą rozłożenia stronie zobowiązania na raty, fakturę VAT z PGNiG, potwierdzającą zaległości finansowe wraz z wnioskiem o zawarcie ugody ratalnej, wyciąg z prywatnego rachunku bankowego za okres od 26 czerwca 2024 roku do 24 września 2024 roku. W dniu 11 października 2024 r. do organu wpłynęło pismo strony, w którym zawarła dodatkowe informacje dotyczące stanu majątkowego wraz z załącznikami, tj.: dokumentacją fotograficzną, pismem dotyczącym dokonania wstrzymania dostarczania paliwa gazowego wraz ze zleceniem wstrzymania dostaw skierowanym do E. T. oraz pismami dotyczącymi zgłoszenia szkody nr [...] Jednocześnie w ww. piśmie strona podała dodatkowe informacje, a mianowicie, że w wyniku nawałnicy, jaka miała miejsce w nocy z 13 na 14 lipca 2024 roku poważnemu uszkodzeniu uległ budynek firmowy przy ul. [...] w K. oraz mienie znacznej wartości znajdujące się na terenie obiektu, należące zarówno do firmy "Scan Duo ", jak i do firm współpracujących, które było przechowywane na terenie firmy. Strona wskazała, że w ww. budynku uszkodzeniu uległa spora część elewacji od strony zachodniej i południowej, w tym zostały oberwane rynny oraz wybite szyby w oknach, co w konsekwencji doprowadziło do zalania części pomieszczeń budynku, a także całej elewacji od strony zachodniej. Ponadto, zdaniem strony, nadwyrężeniu uległa konstrukcja dachu budynku, w związku z czym pojawiły się nieszczelności w obrębie dachu, w wyniku czego pojawiły się zacieki na części ścian wewnątrz budynku na ostatniej kondygnacji. W wyniku tej nawałnicy połamane zostały drzewa, które spadając uszkodziły stanowiący własność firmy namiot, samochód osobowy oraz 21 motocykli będących na przechowaniu. Jednocześnie strona poinformowała, że podjęte działania uzyskania odszkodowania nie przyniosły rezultatu. W piśmie tym strona stwierdziła, że budynek firmowy i jego otoczenie wymagają natychmiastowego remontu i zabezpieczenia, gdzie koszt tych prac wstępnie oszacowany jest na kwotę w przedziale 350 - 450 tys. zł, jej zdaniem firmie grozi również roszczenie dotyczące naprawy 21 motocykli uszkodzonych w wyniku przedmiotowego kataklizmu, gdzie koszty naprawy oszacowane są na 200 tys. zł. Natomiast koszt uszkodzonych namiotu i samochodu oszacowany został na 25 tys. zł. Zdaniem strony odcięcie dostaw gazu do nieruchomości przy ul. [...] z uwagi na brak spłaty istniejącego zadłużenia w kwocie ponad 13 tys. zł pogarsza całą sytuację, a co za tym idzie, istnieje brak możliwości ogrzewania budynku i wysuszenie zalanych pomieszczeń oraz ścian. W wyniku powstałych uszkodzeń nie jest możliwa sprzedaż budynku bez nadzwyczajnej straty na wartości w wysokości 85%. Jak wyjaśniła, już samo wystąpienie znacznej szkody majątkowej spowodowane nadzwyczajnym wydarzeniem losowym jakim była rzeczowa nawałnica, stanowi wystąpienie określonej w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanki zastosowania ulgi w postaci ważnego interesu podatnika. Jednocześnie strona wskazała, że przychody z posiadanego majątku nie wystarczają nawet na jego utrzymanie, czego dowodem są zaległości u dostawców mediów. Natomiast jej zdaniem, w sytuacji, w której znalazła się firma po pandemii koronawirusa, przestała ona faktycznie funkcjonować i nie odzyskała dawnych klientów, ani też nie pozyskała nowych. Jak strona wyjaśniła sprzedaż jakiejś części majątku w celu zaspokojenia długów spowoduje jedynie utratę dochodu i dalsze pogorszenie sytuacji finansowej. W dalszej części pisma przedstawiając swoją sytuację strona poinformowała, że przez 30 lat prowadzenia przez nią działalności gospodarczej firma nigdy nie była w tak trudnej sytuacji gospodarczej i finansowej, jak teraz i nigdy, jak teraz nie potrzebuje pomocy publicznej. Zdaniem strony biorąc pod uwagę, iż firma jest jeszcze w posiadaniu maszyn i urządzeń, które dają pewną perspektywę rozwoju, czy też kontynuacji działalności po rozwiązaniu problemów finansowych, otrzymana ulga w postaci umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranej dotacji jest jedyną obecnie szansą na jej podźwignięcie. Instytucja Zarządzająca w dniu 30 października 2024 roku wydała decyzję nr 46/24 o odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości kwoty dofinansowania ze środków EFRR wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych określonych w decyzji nr 272/23. W dniu 21 listopada 2024 roku do organu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr 46/24. W uzupełnieniu tego wniosku 25 listopada 2024 roku strona przesłała za pismem z 21 listopada 2024 r. przedsądowe wezwanie do zapłaty z PGNIG. Rozpoznając sprawę ponownie, organ przytoczył treść przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1530, dalej "u.f.p"), w tym art. 60 pkt 6, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 oraz omówił przesłanki i znaczenie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego " oraz "interesu publicznego". Wyjaśnił, że rozpoznanie wniosku przedsiębiorcy o udzielenie ulgi wymaga w pierwszej kolejności oceny, czy ulga będzie stanowiła pomoc publiczną, a jeżeli tak, to jakiego rodzaju. Dopiero w drugiej kolejności celowe jest badanie wniosku pod kątem kryteriów, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.f.p. Instytucja Zarządzająca wskazała, że przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęć "ważny interes zobowiązanego " oraz "interes publiczny". W związku z tym należy posłużyć się rozumieniem tych pojęć wypracowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, przytaczając jednocześnie fragmenty uzasadnień wybranych wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Jednocześnie stwierdziła, że przyznanie zobowiązanemu ulgi w spłacie zobowiązań nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym. To zaś oznacza, że organ na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego ocenia, czy w konkretnym przypadku występują przesłanki do zastosowania ulgi, a dopiero po stwierdzeniu ich wystąpienia, rozstrzyga o jej udzieleniu. Organ odniósł się do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dokonał analizy sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej strony. Podkreślił, że strona do wniosku o oddzielenie ulgi, jak i do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedłożyła dokumenty, które miały zobrazować jego sytuację finansową, zarówno jako osoby prowadzącej swoją działalność w związku, z którą otrzymała dofinasowanie w ramach przedmiotowego projektu, jak i sytuacją sfery prywatnej, a które to dokumenty miały udokumentować spełnianie przez stronę przesłanek udzielenia ulgi, tj. ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Analiza zebranych materiałów doprowadziła organ do wniosku, że strona posiada znaczy majątek, pomimo braku środków finansowych na rachunkach bankowych, z którego można pokryć zobowiązanie zarówno wobec organu, jak i innych instytucji publicznych. Organ zaznaczył, że strona zawnioskowała o udzielenie najdalej idącej ulgi w postaci umorzenia w całości zobowiązania wraz z odsetkami, pomimo posiadania majątku wystarczającego do spłaty zadłużenia. Niewątpliwym jest, w ocenie organu, iż konieczność zwrotu środków wraz z odsetkami doprowadzi do uszczuplenia majątku strony, ale nie można chęci uniknięcia takiego uszczuplenia identyfikować jako ważny interes strony. W przedmiotowej sprawie organ stwierdził, że nie doszło do wypełnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, gdyż taki interes to interes wyjątkowy, który znacznie różni się od ogólnych standardów i sytuacji. Z przedstawionych dokumentów wynika trudna sytuacja przedsiębiorstwa strony, ponieważ dochody z prowadzonej działalności wykazują z roku na rok tendencję spadkową, ale sam stan majątkowy strony należy uznać za dobry i pozwalając na spłatę zobowiązania. Organ podkreślił przy tym, że środki będące przedmiotem decyzji nr 272/23 zostały pobrane przez stronę z naruszeniem prawa, a w związku z tym obowiązkiem strony jest je zwrócić. W takim przypadku organ uznał, że uwzględnienie wniosku o umorzenie całości należności byłoby sprzeczne z interesem publicznym, gdyż ciężar spłaty należności, w sytuacji rezygnacji organu z należnych mu świadczeń, obciążyłby budżet Województwa Świętokrzyskiego. Organ wyjaśnił, że obowiązek zwrotu powstał z przyczyn będących po stronie wnioskodawcy, nie zaś będących wynikiem nagłych, nadzwyczajnych zdarzeń losowych, które mogły ewentualnie uzasadniać przyznanie powyższej ulgi. Przyznanie stronie ulgi w postaci umorzenia powstałych z jej winy zobowiązań, stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania przez organ beneficjentów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego, którzy znaleźli się w podobnej sytuacji. Organ stwierdził, że argumentem przemawiającym za brakiem spełnienia warunku interesu publicznego jest fakt, iż zobowiązanie do zapłaty przez stronę pochodzi w całości ze środków unijnych, których organ jest jedynie dysponentem i które mogą być przeznaczone jedynie na wydatki uznane za kwalifikowalne w danym działaniu programu operacyjnego i zgodnie z warunkami dofinansowania wskazanymi w umowie o dofinansowanie, którą strona podpisała. Środki wydatkowane w sposób nieprawidłowy muszą zostać zwrócone do budżetu Unii Europejskiej na koniec danego okresu programowania. Pomimo, że decyzje o zastosowaniu ulg w spłacie zobowiązań oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, to wierzyciel - w przeciwieństwie do wierzyciela w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych - nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. Podsumowując organ wskazał, że stwierdzenie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego obligowało go do wydania decyzji o odmowie umorzenia należności. Na decyzję organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. T.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 30 października 2024 r. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że obie decyzje nie różnią się zbytnio od siebie, a organ powtarza te same argumenty. Wskazał, że nadal jedną przesłanką odmowy udzielenia mu ulgi w postaci umorzenia całości lub części dotacji podlegającej zwrotowi jest to, że posiada dość duży majątek. Podkreślił, że zarówno udziały w spółce, jak i udziały we współwłasności kamienicy położonej w K. nie zostały realnie ocenione przez organ. Ponadto stwierdził, że kamienica nie jest majątkiem, do którego można sięgnąć w pierwszej kolejności w celu uregulowania zobowiązań, gdyż z uwagi na jej stan oraz znaczne koszty utrzymania, czy też przywrócenie do stanu używalności nie jest możliwe znalezienie chętnych do jej zakupu. Zdaniem skarżącego jedynym składnikiem majątkowym, który mógłby pozwolić na spłatę zobowiązania z decyzji nr 272/23 są środki pieniężne, których nie posiada. Nie jest dla skarżącego zrozumiałe ani logiczne to, że organ cały czas miesza zobowiązania prywatne ze zobowiązaniami firmy oraz majątek prywatny z majątkiem firmy i przyjmuje dla niego najmniej korzystną relację, tj. bierze pod uwagę cały jego majątek z jednej strony, a z drugiej bierze pod uwagę jedynie wydatki firmowe. Skarżący podkreślił, że organ powinien być konsekwentny i ograniczyć się do kwestii związanych z prowadzoną przez niego działalnością, rentownością firmy oraz jej majątkiem, a na chwilę obecną praktycznie nie istnieją albo nie przedstawiają one żadnej realnej wartości. Podkreślił także, że nie jest to żadna przejściowa utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, gdyż sytuacja taka utrzymuje się już od ponad trzech lat. Akcentował, że organ całkowicie pominął fakt, iż z dotacji której nakazano mu zwrot, osobiście nie wziął nawet złotówki, gdyż całość dotacji została wykorzystana na tzw. środki obrotowe firmy, co przekładało się na wynagrodzenia pracowników oraz pochodne od tych wynagrodzeń. W związku z tym na dotacji tej zarobili pracownicy oraz Skarb Państwa i ZUS. Wskazał, że opisana przez niego sytuacja jest w jego ocenie idealnym do zastosowania przesłanki interesu publicznego, która zgodnie z przepisem art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej jest jedną z dwóch podstaw stosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, co umknęło ewidentnie organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącego organ nie uwzględnił również tego, iż niezaprzeczalnie jego firma została dotknięta zdarzeniem nagłym, nadzwyczajnym, losowym w postaci nawałnicy, która unicestwiła już wcześniej lichy byt jego firmy, a która miała miejsce w nocy z 13 na 14 lipca 2024 r. Tego rodzaju zdarzenia i wynikające z nich sytuacje są właśnie typowym przykładem wystąpienia przesłanki indywidualnej w postaci ważnego interesu podatnika przemawiającej za koniecznością zastosowania ulgi w spłacie zaległości publicznoprawnych. Żaden przepis prawa nie wymaga, aby powódź, nawałnica czy inne podobne zdarzenie było przyczyną powstania zaległości, wystarczy bowiem, że mają one wpływ na sytuację majątkową zobowiązanego, w związku z czym nie jest on w stanie dokonać spłaty swojego zadłużenia. Z taką sytuacją bezsprzecznie mamy do czynienia w przypadku skarżącego, co zostało dokładnie udokumentowane, a nie zostało uwzględnione przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Stanowi to, w ocenie skarżącego, ewidentne naruszenie przepisu art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej. Końcowo zaznaczył, że istota pomocy państwa polega właśnie na tym, aby kogoś potraktować w uprzywilejowany sposób w stosunku do innych, podobnych mu podmiotów, ale znajdujących się w lepszej sytuacji, która pozwala im wywiązywać się ze swoich zobowiązań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z 15 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o odroczenie rozprawy i wyznaczenie innego jej terminu. Wyjaśnił, że chciałby uczestniczyć w rozprawie osobiście, a nie będzie to możliwe, gdyż w tym samym czasie (o godz. 11.30) musi uczestniczyć jako powód w wyznaczonej wcześniej rozprawie w Sądzie Okręgowym w Tarnowie (sygn. akt 664/24). Wbrew treści wniosku, skarżący nie załączył do niego wezwania z Sądu Okręgowego w Tarnowie. Na etapie postępowania sądowego do sprawy udział zgłosiła Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. M. Ł. , wnosząc na rozprawie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024, poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Na wstępie, w związku z wnioskiem skarżącego o odroczenie rozprawy oddalonym przez sąd na rozprawie 8 maja 2025 r., należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Odroczenie rozprawy jest wyjątkiem od tej zasady i powinno następować wyłącznie wówczas, gdy zachodzą prawem przewidziane przyczyny. Według art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W tej sprawie mogłyby to być jedynie sytuacje wynikające z art. 109 p.p.s.a. Okoliczności podniesione we wniosku skarżącego nie wskazywały natomiast na zaistnienie przesłanek określonych w art. 109 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Podstawy odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy z powodu nieobecności strony lub jej pełnomocnika może nastąpić tylko w przypadku, gdy nieobecność ta jest wynikiem nadzwyczajnego wydarzenia, albo jest wynikiem znanej sądowi przeszkody, której nie można jednak przezwyciężyć. Przez "nadzwyczajne wydarzenie" należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Natomiast "inną znaną sądowi przeszkodę", której nie można przezwyciężyć, jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę, a z treści informacji wynika, że strona nie może jej przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 239-241). W ocenie sądu wskazana przez skarżącego przyczyna odroczenia rozprawy - kolizja terminów rozpraw, nie stanowi ani nadzwyczajnego wydarzenia, ani znanej sądowi administracyjnemu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2005 r., II FSK 69/05; ten i przywołane w dalszej części wyroki dostępne są w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że udział w rozprawie nie jest ani obowiązkowy, ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów. Żaden z przepisów p.p.s.a. nie daje również podstaw do postawienia znaku równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy a pozbawieniem jej możności obrony przysługujących jej praw. W świetle powyższego, sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do odroczenia rozprawy. Powód nieobecności na rozprawie skarżącego z uwagi na kolizję terminów nie stanowił, w ocenie sądu, w realiach sprawy nadzwyczajnego wydarzenia lub innej przeszkody, której nie można było przezwyciężyć. Nie stanowił przesłanki obligującej sąd do odroczenia rozprawy. Nie może ujść uwadze, że wbrew treści wniosku o odroczenie, skarżący nie załączył do niego wezwania z Sądu Okręgowego w Tarnowie. Ponadto zasadnym jest również podkreślenie, że sąd rozważając potrzebę odroczenia rozprawy, musi brać także pod uwagę zawarty w art. 7 p.p.s.a. postulat szybkości postępowania wyrażający się w dążeniu do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie został pozbawiony prawa do sądu, został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy (k. 25 akt sądowych). Wniosek o odroczenie rozprawy został przez sąd rozpoznany i w konsekwencji oddalony (k. 34 akt sądowych). Oznacza to, że nie doszło do pozbawienia strony możności obrony swych praw i pozbawienia prawa do sądu. Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr 77/25 z 5 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję nr 46/24 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 30 października 2024 r. odmawiającą udzielenia skarżącemu ulgi w postaci umorzenia całej kwoty dofinansowania oraz naliczonych odsetek. Decyzja ta zapadła na skutek rozpoznania w postępowaniu administracyjnym skierowanego do organu wniosku skarżącego z 3 września 2024 r. o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązania (orzeczonej ostateczną decyzją kwoty zwrotu dofinansowania – 52 626,60 zł wraz z odsetkami) poprzez umorzenie zwrotu tego dofinansowania wraz z odsetkami. Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania jest prawidłowość rozstrzygnięcia, którym odmówiono skarżącemu udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania na realizację projektu pn.: "Dotacja na kapitał obrotowy dla A..H..R i C. S.-D. M. T.. Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Stosownie zaś do treści art. 64 ust. 1 u.f.p. należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może: 1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4; 2) na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Zgodnie natomiast z art. 64 ust. 2 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b. Należy podkreślić, że postępowanie o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności uregulowane w przepisie art. 64 ust. 1 i art. 64 ust. 2 u.f.p. jest oparte na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje wprowadzony do treści tego przepisu zwrot "organ może". Oznacza to, że organ ma obowiązek zbadania i oceny istnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie należności oraz istniejących między nimi wzajemnych relacji. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie ulg wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek ich przyznania uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Nie można przy tym zapominać o specyfice postępowań wszczętych wnioskami o udzielenie ulg. Niewątpliwie w takich sprawach ciężar dowodzenia zaistnienia okoliczności prowadzących do przyznania wnioskowanych ulg zdecydowanie przesuwa się na zobowiązanego. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych informacji i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Postępowanie takie wszczynane jest z inicjatywy strony i dotyczy jej indywidualnej sytuacji, a sama strona jest źródłem wiedzy o jej sytuacji ekonomicznej. Wyjaśnić też trzeba, że do uznania administracyjnego w sprawach przyznania ulg, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi jednak dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W niniejszej sprawie są to przesłanki: "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego". W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania wnioskowanej ulgi. Nie ulega wątpliwości, że ewentualne udzielenie ulgi skarżącemu stanowiłoby w realiach sprawy pomoc de minimis. Dlatego też prawidłowo organ przeanalizował przesłanki umorzenia, którymi są "ważny interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny". Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2a u.f.p. wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie sądu, organ dokonał prawidłowej analizy wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego. W uzasadnieniach swych decyzji, konfrontując ww. przesłanki udzielenia ulgi ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, organ należycie wyjaśnił stronie przyczyny odmowy umorzenia przedmiotowej należności. Sąd zwraca uwagę, że dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku i przedstawione na ich poparcie dowody jakim dysponował organ na etapie rozpoznawania żądania strony, organ przyjął, że nie potwierdzają one wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie sądu stanowisko to znajduje potwierdzenie w zgromadzonym prawidłowo przez organ materiale dowodowym, który został należycie zbadany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co potwierdzają uzasadnienia wydanych decyzji. Z ich treści wynika, że organ przeprowadził szczegółową analizę sytuacji rodzinnej oraz materialno-finansowej skarżącego, poddając ocenie wszelkie argumenty i dowody mające znaczenie w sprawie. Organ, bazując na informacjach podanych przez stronę, a także przedłożonych przez stronę dokumentach, ustalił majątek skarżącego, źródła jego utrzymania, a także ponoszone przez niego miesięcznie koszty. Organ podkreślił przy tym, że strona do wniosku o oddzielenie ulgi, jak i do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedłożyła dokumenty, które miały zobrazować jego sytuację finansową zarówno jako osoby prowadzącej swoją działalność w związku, z którą otrzymał dofinansowanie w ramach projektu, jak i sytuacją sfery prywatnej, a które to dokumenty miały udokumentować spełnianie przez stronę przesłanek udzielenia ulgi, tj. ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Organ wziął zatem pod rozwagę oświadczenia co do posiadanego majątku osobistego i tego, związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Było to, w ocenie sądu, prawidłowe z uwagi na charakter prowadzonej działalności gospodarczej. Organ ustalił, że skarżący jest osobą rozwiedzioną, ma pełnoletnią córkę, która jest samodzielna oraz że nie posiada osób na utrzymaniu. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że jego koszty utrzymania wynoszą łącznie 9 000 zł, natomiast zobowiązania finansowe – łącznie 57 821,33 zł. Zdaniem sądu skarżący powołując się na fakt trudnej sytuacji finansowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, zdarzeniem losowym – nawałnicy z 13 na 14 lipca 2024 r., które wywołało szkodę w jego majątku, jak i majątku firm współpracujących, przechowywanego na terenie skarżącego, nie wykazał ani własnego ważnego interesu, ani interesu publicznego, które uzasadniałyby udzielenie pomocy. Prawidłowo organ uznał - kierując się zasadą, że przyznanie preferencji wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 2a u.f.p. stanowi szczególnego rodzaju pomoc państwa, ulgę, stanowiącą odstępstwo od zasady równości i mającą zastosowanie wyłącznie w nadzwyczajnych okolicznościach faktycznych - że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania wnioskowanej przez skarżącego ulgi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, sąd podzielił ocenę organu, że pomimo braku środków finansowych na rachunkach bankowych, z którego można pokryć zobowiązanie, strona posiada majątek wystarczający do spłaty zadłużenia. Skarżący posiada bowiem między innymi dom mieszkalny na działce rolnej o pow. 0,1873 ha w gminie M. G. o powierzchni 180 m˛ wraz z garażem, wyceniony przez stronę na 400-500 tys. zł; mieszkanie w bloku w K. o powierzchni 29 m˛, wycenione przez stronę na 200 000,00 zł; domek letniskowy o powierzchni 30 m˛, wyceniony przez stronę na 150 000-200 000 zł, mieszkanie w K. o powierzchni 20 m˛, wycenione przez stronę na 100 000-150 000 zł; działkę w K. o powierzchni 800 m˛; budynek firmowy, łódź motorową z 2000 r., wycenioną przez stronę na 20 000 zł; udziały w spółce M. I. o wartości nominalnej wycenionej przez stronę na 49 500 zł; udziały 3,1 % w kamienicy przy ul. [...], wycenione przez stronę na 30 000-50 000 zł; firmę S.-D. wraz z maszynami. Zdaniem sądu trudna sytuacja finansowa skarżącego (wynikająca z przedłożonych za okres 3 ostatnich lat sprawozdań finansowych i wyciągów z pięciu firmowych rachunków bankowych) związana z prowadzeniem działalności gospodarczej sama w sobie nie może być uznana za przesłankę wystarczającą do zastosowania wnioskowanej ulgi. Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko z osiąganych dochodów, ale także z posiadanego majątku (tak WSA w Kielcach w prawomocnym wyroku z 19 grudnia 2013 r., I SA/Ke 615/13). Również w wyroku z 28 sierpnia 2024 r. (III FSK 496/24) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, jeżeli dysponuje on majątkiem umożliwiającym uiszczenie zaległego podatku. Ponadto utożsamianie trudnej sytuacji finansowej z "ważnym interesem zainteresowanego" prowadziłoby do absurdu, bowiem zawsze ulga w zapłacie zobowiązania jest w interesie dłużnika. W rezultacie każdy dłużnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełniałby przesłankę przyznania ulgi. Dlatego ważne jest wykazanie nadzwyczajności tej sytuacji, w której dłużnik znalazł się niezależnie od swojego postępowania. Instytucja udzielenia ulgi nie służy temu, by podmioty mogły uchronić swój majątek przed jego uszczupleniem. Nie można także pominąć tego, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciążą przedsiębiorcę i nie można oczekiwać, że ewentualne niepowodzenia tej działalności będą, co do zasady, finansowane ze środków publicznych. W konsekwencji sąd podzielił stanowisko organu, że nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Skarżący dysponuje bowiem odpowiednim majątkiem umożliwiającym mu uiszczenie zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji organu określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania – 52 626,60 zł. W niniejszej sprawie nie została również spełniona przesłanka umorzenia należności z uwagi na interes publiczny. W ocenie sądu umorzenie tych należności w sytuacji, gdy skarżący dysponuje majątkiem, spowodowałoby uszczuplenie należności budżetowych oraz postawiłoby skarżącego (który pomimo posiadanego majątku nie zwrócił w terminie należności) w korzystniejszej sytuacji w stosunku do tych podmiotów, którzy regulują swoje zobowiązania. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ administracji zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów zawartych w ww. środku zaskarżenia. Niedopełnienie przez organ tych obowiązków stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast fakt, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu pierwszej instancji nie oznacza pozorności postępowania odwoławczego, a przez to naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Analiza skarżonej decyzji pozwala uznać, że organ dokonał ponownej całościowej oceny zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, a także odniósł się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się na str. 18-19 zaskarżonej decyzji do kwestii wartości udziałów w spółce M. I. oraz kondycji finansowej tej spółki i stanu jej finansów, a także wartości kamienicy udziałów w kamienicy przy ul. [...]. Trafnie wyjaśnił, że opierał się na wartościach podanych przez samą stronę w jej oświadczeniach. Prawidłowo wskazał także, że będąc związanym treścią żądania, prowadził postępowanie w zakresie umorzenia całości należności, a nie jej części (str. 19 zaskarżonej decyzji). Z kolei na stronach 19-21 zaskarżonej decyzji odniósł się do wpływu zdarzenia losowego w postaci nawałnicy na uszkodzenie budynku firmowego przy ul. [...] w K.. Stwierdzić zatem należy, że ponowne ustalenia organu były samodzielne, mimo że nie różniły się od ustaleń poczynionych uprzednio przez organ. Analiza treści zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie organ dokonał własnych i suwerennych ustaleń, czemu dał wyraz w obszernym jej uzasadnieniu. Wobec powyższego uznać należy, że organ nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej, należy wskazać, że przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej wydania decyzji w niniejszej sprawie. Podstawę prawną zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji stanowiły bowiem przepisy u.f.p. Po rozpoznaniu sprawy, sąd stwierdził, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Rozważył wszystkie okoliczności tej sprawy, poddał je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydał decyzję zgodną ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. W ocenie sądu analizując stan faktyczny sprawy w kontekście przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi, organ prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek warunkujących przyznanie ulgi, tj. przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub przesłanki "interesu publicznego". Ponadto wydana decyzja zawiera wszelkie elementy decyzji określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się naruszeń przez organ zarówno przepisów u.f.p., jak i postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. powinny prowadzić do uwzględnienia skargi. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.