I SO/Ke 7/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. – O. o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającej na nieudzieleniu odpowiedzi na pismo skarżącej postanawia: odrzucić wniosek. B. K. – O. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach pismo z dnia 28 czerwca 2013 r. zatytułowane "Skarga", w którym wniosła o wymierzenie organowi Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) kary grzywny, na podstawie art. 54 § 2 oraz art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako "ustawa p.p.s.a." oraz o zasądzenie odszkodowania, określonego w art. 154 § 4 i § 5 ustawy p.p.s.a. za "przetrzymywanie" skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 sierpnia 2012 r. i za nieudzielanie odpowiedzi na skargę z dnia 24 sierpnia 2012 r. pomimo zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 października 2012 r. i pomimo wezwania skarżącej. Skarga została bowiem poprzedzona wezwaniem przez skarżącą ZUS do natychmiastowego wykonania ww. zarządzenia, pod rygorem skierowania do Sądu wniosku o nałożenie na ZUS grzywny na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 54 § 2 i art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. (pismo z dnia 23 maja 2013 r.). Jednocześnie B. K. – O. wniosła na podstawie art. 55 § 2 ustawy p.p.s.a. o rozpatrzenie sprawy na podstawie odpisu skargi, który załączyła. W odpowiedzi na pismo skarżącej ZUS wskazał, że skarga do WSA z dnia 24 sierpnia 2012 r. dotyczyła korespondencji, którą wnioskodawczyni skierowała do ZUS w dniu 10 stycznia 2012 r. nie zaś konkretnej wydanej przez ZUS decyzji administracyjnej. Dodatkowo ZUS poinformował skarżącą, że sprawa ma charakter sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i do jej rozpoznania właściwy jest sąd okręgowy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie zaś sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na początku rozważań wymaga sprecyzowania charakter pisma B.K. – O. z dnia 28 czerwca 2013 r. Mając na uwadze jego treść, a także treść wezwania z dnia 23 maja 2013 r. oraz powołane w nich przepisy ustawy p.p.s.a., Sąd stwierdził, że pismo to obok wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi zawiera wnioski o ukaranie organu na podstawie różnych uregulowań ustawy p.p.s.a., w związku z czym zaistniała konieczność wydania w stosunku do nich odrębnych rozstrzygnięć. Pismo to należy bowiem z jednej strony potraktować jako skargę, o której mowa w art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a., z drugiej jako wniosek o ukaranie organu na podstawie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. Niniejsza sprawa dotyczy drugiej z ww. spraw. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.). W razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a). Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ nie wypełnił obowiązków z art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Sam fakt ziszczenia się przesłanek określonych w art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. nie obliguje jednak sądu do nałożenia na organ administracji grzywny. Wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie na podstawie powołanego przepisu ustawodawca pozostawił bowiem do uznania sądu administracyjnego, który przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy orzeka czy należy wymierzyć organowi grzywnę, czy też w danej sprawie nie ma podstaw do zastosowania takiej sankcji. W związku z powyższym Sąd wziął pod uwagę fakt, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 ustawy p.p.s.a. Katalog zawarty w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. jest katalogiem zamkniętym, zaś odesłanie do przepisów szczególnych zamieszczone w § 3 ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że dla rozpoznania sprawy właściwym będzie sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 868/12; lex nr 1239514). Stosownie do § 1 pkt 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm., dalej "u.s.u.s.") przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę (dalej "rozporządzenie"). Sąd stwierdził, że skarga B. K. – O. nie dotyczy żadnej z wymienionych w § 1 pkt 2 rozporządzenia spraw, lecz dotyczy kwestii ustalenia wysokości świadczenia rentowego. Stosownie zaś do art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji tego rodzaju stronie przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wniosek o wymierzenie grzywny w okolicznościach niniejszej sprawy jest więc niedopuszczalny. W związku z powyższym nie mógł też zostać uwzględniony wniosek skarżącej o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi. Stosownie bowiem do art. 55 § 2 ustawy p.p.s.a. jedną z przesłanek takiego rozpoznania skargi jest wymierzenie grzywny organowi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.