I SO/Ke 8/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji. Wnioskiem nadanym 6 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. Z. zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Podniósł, że w wyniku przymusowej realizacji decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu poważnej szkody majątkowej. Oświadczył, że 27 lipca 2018 r. Dyrektor Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wystawił wobec niego upomnienie nr 1514/2018 wszczynając postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania kwoty świadczenia ustalonego w decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] r. nr [..]o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skarżący podkreślił, że w wyniku powyższego nie tylko zostanie wyegzekwowana kwota, której zasadność kwestionuje przed Sądem, ale poniesie również wymierne i dotkliwe koszty postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w piśmie z 19 sierpnia 2018 r. przedstawił przebieg postępowania administracyjnego wraz z dostrzeżonymi przez niego nieprawidłowościami. Ponadto oświadczył, że jego sytuacja jest bardzo trudna, susza zniszczyła wiele plonów, a jego samego wspierają dobrzy ludzie i dzięki temu jego gospodarstwo funkcjonuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarte w powyższym przepisie pojęcia, tj. "trudne do odwrócenia skutki" i "znaczna szkoda", są nieostre, co wymaga ich skonkretyzowania przez wnioskodawcę w postaci podania dokładnej i wyczerpującej argumentacji. Przy przesłance niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, chodzi o taką szkodę (majątkową, także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przy czym w obu sytuacjach mowa jest o wyjątkowym zagrożeniu, odpowiadającemu szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Przechodząc do meritum wyjaśnienia wymaga, że art. 61 § 1 i 3 ustawy p.p.s.a., ustawodawca nie wymaga udowodnienia bezpośredniego związku pomiędzy wykonaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zaistnieniem znacznej szkody lub innych trudnych do odwrócenia skutków. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wystarczy zatem, by z całości przedstawionych przez wnioskującego okoliczności wynikało, że w jego przypadku zachodzi wskazane w ustawie niebezpieczeństwo. Sąd rozpoznając wniosek ocenia nie tylko twierdzenia w nim zawarte, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (zob. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OZ 209/08, lex nr 1043585). W niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę również informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy zebrane w toku postępowania o prawo pomocy. Zdaniem Sądu, wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych danych wynika, że uregulowanie kwoty 2.148,80 zł i wszczęcie postępowania egzekucyjnego stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia dla wnioskodawcy znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustalona kwota zwrotu nienależnie pobranych płatności przekracza bowiem znacznie uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody (około 4.000 zł rocznie z tytułu sprzedaży truskawek). W związku z powyższym jednorazowe uregulowanie kwoty 2.148,80 zł spowodowałoby brak środków na codzienne, podstawowe wydatki związane z zabezpieczeniem potrzeb egzystencjalnych (bieżące opłaty, jedzenie itp.). Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wykazał wydatki na leki 80-100 zł, energię elektryczną ok. 600 zł, opał ok. 3000 zł, gaz 600 zł, podatek 520 zł, wydatki na życie min. 500 zł, pożyczki zaciągnięte u znajomych na łączną kwotę ponad 12.000 zł. Niewątpliwie wydatków tych nie można uznać za zbyteczne. W konsekwencji Sąd uznał, że we wniosku przedstawiono argumenty przemawiające za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia interesów wnioskującego następstw wykonania decyzji w postaci powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymaga wyjaśnienia, że przesłanka "znacznej szkody" oznacza także szkodę niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania zaś "trudne do odwrócenia skutki" to takie, które wprowadzają istotne i trwałe zmiany w rzeczywistości tak, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Będzie to miało miejsce m.in. wtedy gdyby doszło do pozbawienia wnioskodawcy środków materialnych niezbędnych do egzystencji. Należy zatem uznać stanowisko strony skarżącej, że wykonanie decyzji wypełnia przesłanki uzasadniające wstrzymanie jej wykonania.