II SA/Ke 100/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2011 roku sprawy ze skargi H.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia 27 października 2010 r., w której Prezydent Miasta K., działając w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wznowieniu postępowania orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] znak: [...] uznającej H. B. z dniem [...] za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku i postanowił o odmowie uznania H. B. za bezrobotną od dnia [...] i o odmowie przyznania H. B. prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, iż H. B. w dniu rejestracji w Miejskim Urzędzie Pracy w dniu [...] posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżąca składając w tym dniu "oświadczenie rejestrowane", nie wskazała, iż posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem świadomie wprowadziła w błąd Urząd Pracy. Wojewoda wyjaśnił, iż H. B. wiedziała, że status bezrobotnego może uzyskać osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto Wojewoda podkreślił, iż to na osobie chcącej zarejestrować się jako bezrobotna ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich dokumentów związanych z nabyciem powyższych uprawnień. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż stosownie do postanowień art. 9 ust. 1 oraz art. 9a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organem władczym do wydawania decyzji w sprawach z tytułu bezrobocia jest starosta, którym w przypadku miasta na prawach powiatu jakim są K., jest Prezydent Miasta K., w imieniu którego zadania te realizuje Miejski Urząd Pracy. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach pani H. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody ego. H. B. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy – kpa, a zwłaszcza art. 8, 9, 77, 80, 145 § 1 pkt. 5 oraz nie ustosunkowanie się w pełni do przedstawionych przez nią wyjaśnień zawartych w pismach z dnia 9 września i 9 listopada 2010 r. Skarżąca w treści skargi wyjaśniła, że pod koniec 1998r. nosiła się z zamiarem rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie handlu na giełdzie rolnej w K., ale pomimo uzyskania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, działalności tej nie rozpoczęła, ponieważ czynsz najmu jaki jej zaproponowano był nie do przyjęcia. Skarżąca podkreśliła, iż zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie zawierało żadnej informacji, iż podmiot ma powiadomić organ rejestrowy o zmianach w prowadzeniu działalności gospodarczej. W 2010 roku, po zaciągnięciu dużego kredytu bankowego H. B. chciała rozpocząć działalność handlową, w związku z czym zwróciła się do Urzędu Miasta z wnioskiem o rejestrację tej działalności. Dowiedziała się wówczas, że posiada już zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. H. B. po złożeniu oświadczenia, że nie prowadziła wcześniej działalności gospodarczej, otrzymała nowe zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła, że w dniu [...] Prezydent Miasta K. wydał decyzję, w której postanowił wykreślić ją z ewidencji działalności gospodarczej przy ul. M. 4 z dniem [...] W uzasadnieniu decyzji podano, że "skreślenie wpisu nastąpiło w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej". Zdaniem skarżącej jest to oczywista nieprawda bowiem nie można czegoś zaprzestać, nie zaczynając. H. B. dodała, że organem, który wydał decyzję w dniu [...] uznając ją za osobę bezrobotną był Prezydent Miasta K., czyli ten sam organ, który dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 18.11.1998r. Skarżąca nie rozumie zatem, co nie było znane temu organowi w dniu [...]. W związku z powyższym uważa, że uchylenie prawomocnej decyzji z dnia [...] zostało dokonane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skarżąca podkreśliła w skardze, że zarzut posiadania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 1998r. jest jedynym zarzutem mającym wpływ na pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej. Zauważyła także, że podniesiony przez Prezydenta Miasta K. zarzut świadomego wprowadzenia w błąd Urzędu Pracy jest absurdalny z kilku powodów. Po pierwsze - składając takie oświadczenie występowałaby przeciwko sobie, pozbawiając się prawa do zasiłku, o który się równocześnie zwracała. Po drugie - nie istniał żaden racjonalny powód, aby ukrywać wpis dotyczący czegoś, czego nie było w rzeczywistości. Po trzecie - oświadczenie o wpisie składała w Urzędzie Pracy czyli w komórce, której organem jest Prezydent Miasta K., który ten wpis wydał. Po czwarte - w okresie od 1998r. do 2010r. korzystała w pewnych okresach z zasiłku dla bezrobotnych. Wtedy jednym z warunków uzyskania zasiłku było niewykonywanie działalności gospodarczej. Była przekonana, że identycznie jest również w 2009 roku. Dlatego też w dobrej wierze, bez zastanowienia podpisała oświadczenie, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, rozumiejąc przez to, jak poprzednio, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Po piąte – o tym, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej od 1998r. dowiedziała się w czasie zgłaszania działalności handlowej w D. w 2010 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda , nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej daje p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w taki sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalność orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawą decyzji z dnia 27.10.2010 r. o uchyleniu decyzji z dnia 4.08.2009 r. uznającej H. B. z dniem 4.08.2009 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 12.08.2009 r. był m.in. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dalej ustawa o promocji zatrudnienia (Dz. U. Nr 69/08 poz. 415 ze zm.), zgodnie z którym przez bezrobotnego należy rozumieć taką osobę, która jest zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m. in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Wojewoda jako organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż w dniu rejestracji tj. 4 sierpnia 2009 r. w Miejskim Urzędzie Pracy H. B. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej figurujący w tej ewidencji od [...] pod numerem [...], gdyż wpis ten został wykreślony dopiero z dniem 15 marca 2010 r. Jest to okoliczność bezsporna, wynikająca ze złożonego do akt sprawy pisma Kierownika Referatu Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta K. z dnia [...], znak [...], jak i potwierdzona przez skarżącą w treści skargi. Niewątpliwym w związku z tym pozostaje także fakt, iż skarżąca wypełniła oświadczenie rejestrowe z dnia 4 sierpnia 2009 r. niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, skoro w pkt. 11 wskazanego oświadczenia podała, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. To oświadczenie natomiast stało się podstawą przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłku takiego nie może otrzymać osoba, która nie jest bezrobotna, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 41 ustawy o promocji zatrudnienia, przez zasiłek należy rozumieć zasiłek dla bezrobotnych. Z brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f powołanej ustawy wynika natomiast, że status bezrobotnego może otrzymać osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Osoba taka nie może pracować zarobkowo, jak i prowadzić innej działalności zarobkowej, a tym bardziej działalności gospodarczej. Należy jednocześnie wskazać, iż H. B. w dniu rejestracji została poinformowana o tym, że status bezrobotnego posiada osoba, która m.in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (karta akt adm. nr 1a-b - część II pkt 12). Skarżąca potwierdziła fakt zapoznania się z treścią "Informacji dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy", która zawierała powyższe pouczenie i otrzymała jeden egzemplarz w/w informacji. W tym samym dniu H. B. podpisała również oświadczenie o takiej samej treści (karta akt adm. nr 3a-b -pkt 11). Należy uznać zatem, że skarżąca miała świadomość konsekwencji wynikających z jednoczesnego posiadania statusu osoby bezrobotnej i wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a zasłanianie się niepamięcią o posiadaniu takiego wpisu w dniu rejestracji w MUP, nie może być uznane za podstawę uchylenia decyzji organu I instancji. Z przedstawionych okoliczności wynika, że z uwagi na posiadanie w dniu rejestracji tj. 4.08.2009r., wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, H. B. nie spełniała warunków do uznania jej za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto wymaga wskazania, iż z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia wynika, iż posiadanie statusu bezrobotnego nie jest powiązane z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, lecz z okolicznością formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, czy skarżąca rzeczywiści prowadziła w dniu rejestracji działalność gospodarczą. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. III SA /Lu 454/09). Za przedstawioną wykładnią przemawiają dalsze argumenty. Dokonana przez ustawodawcę z dniem 26 października 2007 r. zmiana art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (Dz. U. Nr 176/07 poz. 1243), polegająca na wprowadzeniu kategorycznego zapisu o zakazie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, doprowadziła do usunięcia wszelkich ewentualnych wątpliwości odnośnie uprawnień osób mających zarejestrowaną działalność gospodarczą do świadczeń określonych w tej ustawie. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. jest niewątpliwie bardziej restrykcyjny, gdyż poprzednie jego brzmienie wskazywało, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może wykazać, że nie podjęła tej działalności do dnia jej wyrejestrowania. Oznaczało to, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji, czyli formalnym zaprzestaniem prowadzenia działalności. Przepis ten ustanawiał zatem domniemanie, iż osoba wpisana do ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Obecnie warunkiem wstępnym stwarzającym możliwość jego obalenia jest również uprzednie wykreślenie wpisu z ewidencji, bądź zawieszenie działalności gospodarczej. Mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą, skarżąca nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej nawet w sytuacji niepodjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji. Przyjęta przez sąd interpretacja powyższego przepisu, utrwalona w judykaturze, czyni pozbawionymi znaczenia prawnego wszelkie inne argumenty, zarówno natury słusznościowej, dotyczące finansowych konsekwencji wyrejestrowania działalności, jak również próby wykazania nieprowadzenia działalności gospodarczej, niepodejmowania w jej ramach żadnych prac i nieuzyskiwania dochodów podlegających opodatkowaniu. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca powołując się na fakt nie podjęcia działalności gospodarczej zarejestrowanej w 1998r. nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających tą okoliczność, w tym nawet dokumentów na które się powołuje tj. zaświadczenia I Urzędu Skarbowego oraz oświadczenia złożonego w ZUS. Warto również ubocznie zauważyć, że kolejna nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia, która weszła w życie w dniu 1 lutego 2011 r. (przez co nie ma oczywiście zastosowania w niniejszej sprawie), zmieniająca m.in. definicję bezrobotnego (Dz. U. 2010, Nr 257, poz. 1725), również nie pozostawia wątpliwości, że osoba wpisana do ewidencji działalności gospodarczej nie może być bezrobotnym, chyba że po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia nie upłynął albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Nawet więc na gruncie obecnego brzmienia skarżąca nie mogłaby być uznana za osobę bezrobotną. Nie może zmienić oceny Sądu treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 118/10. W wyroku tym NSA przyjął, że "w sytuacji, gdy przepisy prawa uzależniają podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej od dodatkowych wymogów, bez spełnienia których, tej działalności, mimo wpisu do ewidencji, osoba wpisana wykonywać nie może, to nadmiernym rygoryzmem, niezgodnym z celem ustawy jest uznanie, że osoba taka nie może być uznana za osobę bezrobotną w okresie, gdy oczekuje na niezbędne zezwolenia lub licencje". Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił więc możliwość uznania za bezrobotną osoby wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej, ale w przypadku, gdy ze względu na przepisy prawa i tak nie mogła podjąć faktycznej działalności. Sytuacja opisana w przytoczonej tezie nie zachodziła w rozstrzyganej sprawie, a przynajmniej nie została przez stronę wykazana. Do prowadzenia działalności gospodarczej, której dotyczył posiadany przez skarżącą od 1998 r. wpis do ewidencji, nie było bowiem potrzebne uzyskanie jakichkolwiek dodatkowych zezwoleń, czy licencji. Nie miała więc ona jakichkolwiek prawnych przeszkód, aby taką działalność prowadzić. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie mogły one zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy szczegółowo rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy i rzetelnie odniósł się do zarzutów skarżącej, wobec czego naruszenie art. 77 kpa nie znajduje podstaw. Wojewoda oparł swoje twierdzenia na dokumentach zebranych w sprawie, natomiast twierdzenia skarżącej nie zostały niczym poparte. Nie można uznać także zarzutu skarżącej, iż Wojewoda nie odniósł się w pełni do jej wyjaśnień zawartych w pismach z dnia 9 września i 9 listopada 2010 r. Organ odwoławczy szeroko przedstawił i ocenił stan faktyczny sprawy i odniósł się do twierdzeń skarżącej, w szczególności w zakresie wyjaśnienia zasad wydawania decyzji w sprawach dotyczących bezrobotnych oraz uzasadnienia obowiązków bezrobotnego co do przedstawienia wszelkich dokumentów związanych z nabyciem uprawnień. W związku z tym, że to na skarżącej, jako osobie chcącej się zarejestrować jako bezrobotna ciążył obowiązek powiadamiania urzędu pracy o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na możliwość uzyskania statusu bezrobotnego, w tym w szczególności o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie miało w sprawie znaczenia, czy organ miał, bądź mógł uzyskać informacje na temat tego wpisu. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.