II SA/Ke 1002/13

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 7 maja 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty postanawia: oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. M. P. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty. Wnioskodawca podał w formularzu, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną, siedemnastoletnią córką konkubiny i trzyletnią córką. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 53 m² i działki o powierzchni 15 arów. Rodzina utrzymuje z pracy skarżącego, który jako nauczyciel i diagnosta zarabia w sumie 5340 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał następujące wydatki miesięczne: 600 zł na czynsz i opłaty za mieszkanie, 800 zł na alimenty, 680 zł tytułem raty kredytu mieszkaniowego i 450 zł tytułem raty kredytu bankowego. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić minimum warunków socjalnych sobie i osobom pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu. Wnioskodawca osiąga stały dochód w wysokości 5340 zł miesięcznie. Skarżący i rodzina, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie pozostają zatem w aż tak trudniej sytuacji, która uniemożliwiałaby uiszczenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Przy stałych miesięcznych dochodach wnioskodawca jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczność, że skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy i bankowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Udzielenie kredytu musiała poprzedzać pozytywna analiza sytuacji finansowej strony w zakresie możliwości spłaty pożyczonej kwoty. Przy tym spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by Skarb Państwa pokrywał za nią wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika . Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonek, dorosłe dziecko, rodzeństwo. W większości spraw wojewódzki sąd administracyjny wydaje wyrok po przeprowadzeniu jednej rozprawy. Obecność skarżącego na rozprawie nie jest obowiązkowa i nie wstrzymuje wydania wyroku. Należy podkreślić, że skarga do sądu została sporządzona w sposób prawidłowy z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów prawa, a z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że M. P. nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.