II SA/Ke 101/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-03-07
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osiągająca miesięczny dochód netto w wysokości 3000 zł i spłacająca kredyt hipoteczny z ratą 1800 zł miesięcznie, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek spłaty kredytu hipotecznego, mimo wpływu na sytuację finansową, nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, zwłaszcza gdy wnioskodawca nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada znaczną nieruchomość i prowadzi dochodową działalność gospodarczą.Stan faktyczny
D.M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielką domu i mieszkania, osiąga miesięczny dochód netto z działalności gospodarczej w wysokości 3000 zł, a także spłaca miesięczną ratę kredytu hipotecznego w kwocie 1800 zł. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wystarczająco trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 7 marca 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
D.M. złożyła w dniu 18.II.2013 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielką domu wielkości 140 m². na działce o powierzchni 0,5 ha i mieszkania wielkości 84 m². Skarżąca oświaczyła, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga średni miesięczny dochód netto w wysokości 3000 zł. Z powszechnie dostępnych informacji i dokumentów znajdujących się na stronie internetowej Krajowej Izby Doradców Podatkowych (i regionalnego portalu internetowegowynika, że D.M. prowadzi biuro doradztwa podatkowego, świadczy usługi księgowe oraz z zakresu kadr i płac pod adresem ul. S. wskazanym w formularzu PPF jako adres do korespondencji. Skarżąca oświadczyła, że dochody z działalności gospodarczej w ciągu roku zmniejszyły się o połowę. Wnioskodawczyni podała, że ponosi koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości 800 zł miesięcznie (opał, podatek, woda, ścieki, gaz, energia, telefon, bieżąca konserwacja, odśnieżanie) oraz spłaca 1800 zł tytułem miesięcznej raty kredytu zaciągniętego na zakup ziemi, budowę domu i lokalu mieszkalnego.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych.
W ocenie orzekającego, za zasadnością wniosku nie przemawia powoływanie się przez skarżącą na spłatę kredytu hipotecznego z miesięczna ratą w kwocie 1800zł. Obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Spłata kredytu nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06). Podkreślić należy, że skarżąca nie wskazuje, aby miała jakiekolwiek problemy ze spłatą powyższego kredytu, bądź posiadała z tego tytułu zaległości.
Ponadto trzeba zauważyć, że wnioskodawczyni nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada do wyłącznej dyspozycji nowy, dość duży dom z garażem i mieszkanie, prowadzi biuro doradztwa podatkowego, świadczy usługi księgowe oraz z zakresu kadr i płac. W świetle powyższych okoliczności, uznano, że skarżąca jest w stanie zdobyć środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych, zwłaszcza w okresie rozliczania podatku dochodowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło