II SA/Ke 102/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia[...] znak: [...] w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania "X" Sp. z o.o., na podstawie art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej w zw. z art. 8 ora art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 9 września 2013r. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej ze zmianami, na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa świętokrzyskiego, w części dotyczącej pkt II – poz. 23,31,37,38,39,53, 55 i 59, w pozostałym zakresie umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe . Dyrektor Izby Celnej w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazał, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zostało wydane prawidłowo, gdyż przepis ten jest przepisem aktu obowiązującego, wydanego zgodnie z krajową procedurą legislacyjną, nie będącego w kolizji z żadnym bezpośrednim aktem normatywnym stanowionym przez prawo unijne. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie orzekł o sprzeczności przepisów ustawy z prawem unijnym. W ocenie organu, przepis art. 138 ust. 1 ustawy nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, objętym obowiązkiem uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 5 grudnia 2013r. wniosła "X" Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji tego samego organu, zarzucając jej: 1 - oparcie na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, który to w z związku z niezachowaniem przez ustawodawcę krajowego w toku jej uchwalania obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, jako przepis techniczny, wprowadzony z naruszeniem prawa wspólnotowego, pozostaje prawnie bezskuteczny i nie może być stosowany przez ustawodawcę krajowego, 2 - naruszenie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z zw. z art. 1 pkt 4 i 11 Dyrektywy 98/34 w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h., "poprzez niezastosowanie przez Sąd wiążącej wykładni dokonanej przez TSUE wyrokiem z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 FORTUNA i in. odnoszącej się również do przepisu art. 138 ust. 2 u.g.h., która to wykładnia prawnie wiążąco określiła kryteria, którymi powinien kierować się Sąd krajowy przy rozstrzyganiu o "technicznym" charakterze spornych przepisów u.g.h., a których prawidłowe zastosowanie jest wystarczające dla Sądu krajowego dla celów rozstrzygnięcia rzeczonego problemu i nie tylko nie wymaga poczynienia dalszych ustaleń faktycznych, czy też jakiegokolwiek postępowania dowodowego, ale wręcz się temu sprzeciwia, wyposażając sąd krajowy w użyteczne instrumentarium pozwalające rozstrzygnąć kwestię "technicznego" charakteru spornych przepisów, jak również wskazujące Sąd krajowy jako na organ, który jest w obowiązku takiego rozstrzygnięcia dokonać, bez cedowania go na organy celne, które to obowiązek oraz wytyczne Sąd zaskarżonym wyrokiem naruszył". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosowanej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (p. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). W ocenie Sądu taki związek zachodzi pomiędzy postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie a postępowaniem prowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze II GSK 725/13 ze skargi kasacyjnej organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2012r. wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 525/12. Sąd I instancji wydał w tamtej sprawie wyrok uchylający decyzje dotyczące odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wydane w obydwu instancjach, formułując w uzasadnieniu pogląd, że "ustawa o grach hazardowych w takiej części, w jakiej zawiera ona przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, podlegała notyfikacji Komisji w trybie przepisu art. 8 ust. 1 dyrektywy. Do przepisów takich należy art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Skoro procedury notyfikacyjnej nie przeprowadzono, to przepis ten nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych i innych jednostek przez organy administracji publicznej". W sprawie II GSK 725/13 termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony. W sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu administracji wyrazi swój pogląd prawny w kwestii, czy przepisy przejściowe ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, w tym art. 135 ust. 2, mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i wymagały uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej według art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Pogląd ten będzie miał istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi (jak również przed organami administracji publicznej), a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Mając zatem na uwadze, że pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej sprawie (a także wielu innych sprawach zawisłych przez NSA, dotyczących przepisów ustawy o grach hazardowych, m.in. także w sprawie sygn. akt II GSK 725/13) będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie także w niniejszej sprawie, co do oceny zgodności z prawem kontrolowanej decyzji, Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przemawiają za tym względy celowościowe, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Należy zauważyć, że również w wielu innych sprawach (np. o sygn. akt II SA/Ke 956/13, III SA/Lu 338/13, III SA/Łd 427/13, III SA/Lu 330/13) Sądy I instancji zawieszały postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia tej kluczowej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy podnieść, że moc wiążąca wyroku, określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (p. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r., sygn. akt II OSK 152/07 – LEX 4687/22). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.