II SA/Ke 1042/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznającej pomoc w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od dnia 1 maja do dnia 31 sierpnia 2013 r. w wysokości 179,44 zł miesięcznie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 7 maja 2013 r. J. D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie zasiłku okresowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że wnioskodawca jest wdowcem, nie posiada dzieci, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nadto jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiadającą żadnego źródła dochodu. Zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym, zajmuje dwa pokoje z kuchnią. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2013 r. organ I instancji przyznał mu dodatek mieszkaniowy w wysokości 183,13 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia do 30 września 2013 r. Dalej organ odwoławczy cytując art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że dochodem jest wszelki przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania pomniejszony o wskazane wprost przez ustawodawcę obciążenia oraz świadczenia. SKO podało, że jedynym dochodem odwołującego z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, był przyznany odrębną decyzją dodatek mieszkaniowy w wysokości 183,13 zł miesięcznie. Zatem prawidłowo J. D. udzielono wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku okresowego, ustalonego do wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (obecnie 542,00 zł.), a faktycznie pozyskiwanym przez niego dochodem, jakim był dodatek mieszkaniowy w wysokości 183,13 zł. Tym samym organ I instancji ustalił wysokość zasiłku okresowego na kwotę 179,44 zł (542,00 zł - 183,13 zł x 50%). Organ wyjaśnił również, że kwota zasiłku jest ustalana w ten sam sposób dla wszystkich osób zgłaszających się o tą formę wsparcia tj. w wysokości 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i właściwie zastosował przepisy ustawy o pomocy społecznej, a nie jak podaje odwołujący, przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zatem kwota przyznanego zasiłku okresowego została wyliczona poprawnie, a tym samym zarzuty J. D. w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska, że przyznany odwołującemu dodatek mieszkaniowy nie podlega wliczeniu do dochodu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.09.2013 r., IV SA/G1 92/13). W skardze na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. D. zarzucił, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie precyzuje, że do dochodu nie wlicza się dodatku mieszkaniowego. Z kolei SKO uznało, że dodatek mieszkaniowy jest zaliczany do dochodu, gdyż obowiązuje ustawa o pomocy społecznej, a nie o dodatkach mieszkaniowych. Skarżący dodał, że skoro definicje dochodu w obu ustawach są tożsame, to obie wskazane ustawy mogą być ze sobą sprzeczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa dotyczy przyznania skarżącemu zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182) dalej "ustawa", zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. 2. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (pkt 1). 3. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (pkt 1). 4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Nie było w sprawie kwestionowane, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący jest osobą bezrobotną, a jedynym jego dochodem z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego był przyznany odrębną decyzją dodatek mieszkaniowy w wysokości 183, 13 zł. miesięcznie (od 01.04 do 30.09.13 r.). Zatem słusznie skarżącemu udzielono wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku okresowego, ustalonego do wysokości 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (obecnie 542 zł), a faktycznie pozyskiwanym przez niego dochodem, jakim był dodatek mieszkaniowy w wysokości 183, 13 zł. Kwota przyznanego zasiłku okresowego w wysokości 179, 44 zł. została wyliczona więc poprawnie i mieści się w granicach zakreślonych przez obowiązujące przepisy. Skarżący zarzucił w skardze, że Kolegium nie powinno wliczyć do jego dochodu dodatku mieszkaniowego, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U.2013.966) do dochodu nie wlicza się dodatku mieszkaniowego. Z takim poglądem skarżącego nie można się zgodzić. Przede wszystkim podkreślić należy, że niniejsza sprawa nie dotyczy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego uregulowanego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, lecz zasiłku okresowego, którego zasady przyznawania zostały uregulowane w ustawie o pomocy społecznej. Ustawa ta kompleksowo reguluje również sposób ustalania dochodu, od którego zależy przyznanie prawa do większości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Dlatego też organy rozstrzygając o przyznaniu zasiłku okresowego miały obowiązek stosować przepisy tej ustawy, a nie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. 4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Przytoczony przepis art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie wymienia dodatku mieszkaniowego, z czego wynika, że dodatek ten należy brać pod uwagę przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Podkreślić należy, że katalog wyłączeń zawarty art. 8 ust. 4 ustawy ma charakter zamknięty i organ jest przy obliczaniu dochodu tym przepisem związany. W tej sytuacji organy rozstrzygające prawidłowo zaliczyły dodatek mieszkaniowy do dochodu skarżącego. W wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 943/12, LEX nr 1241524, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że dodatek mieszkaniowy stanowi skierowaną indywidualnie do danej osoby konkretną pomoc w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Mimo, że pomoc tego rodzaju nie jest bezpośrednio przekazywana do rąk osoby uprawnionej do dodatku, lecz na konto zarządcy nieruchomości lokalowej, to stanowi jednak przychód uprawnionego w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, gdyż zmniejsza obciążenie z tytułu odpłatnego korzystania z lokalu. Dodatek mieszkaniowy, jako niewymieniony w katalogu wyłączeń z art. 8 ust. 4 ustawy, podlega wliczeniu do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie społeczne. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w ww. wyroku. Zwrócić należy również uwagę, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem cyklicznym wypłacanym, co miesiąc i wpływającym na dochód materialny osoby go otrzymującej. Natomiast przykładowo zasiłek celowy lub jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne przyznane jednorazowo w konkretnym miesiącu nie wpływają w sposób znaczący na sytuację materialną osoby, starającej się o ich przyznanie, dlatego też ustawodawca nakazał pominąć je przy ustalaniu dochodu (por. wyrok NSA z 16.03.2012 r. sygn. akt I OSK 1901/11 LEX nr 1145078). Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że organy obu instancji dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i właściwie zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.