II SA/Ke 1086/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi ,,...’’ Sp. z o.o. z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych we wznowionym postępowaniu p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania F., na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej w zw. z art. 8 oraz art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2003r. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 1 października 2012r. ww. Spółka domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 1 lutego 2010r. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na kolejne 6 lat. W tym zakresie strona powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, który dotyczył wykładni w zakresie charakteru " zaskarżonych" norm prawa krajowego, a konkretnie przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Orzeczenie to, zdaniem Spółki, ma istotny wpływ na treść ww. decyzji ostatecznej, gdyż przepisy w oparciu o które zostało wydane to rozstrzygnięcie były przepisami technicznymi – a zatem powinny zostać notyfikowane – czego nie uczyniono. W rezultacie decyzje wydane na ich podstawie powinny zostać uchylone. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że zgodnie z art.138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 nie mogą być przedłużane – w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującej ustawy o z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. nr 4, poz. 27 ze zm.), która w art. 36 taką możliwość przewidywała. W tym zakresie wyjaśniono, że ustawa o grach hazardowych w sposób skuteczny uchyliła poprzednio obowiązującą w tym zakresie ustawę o grach i zakładach wzajemnych i obowiązuje obecnie w Polsce w sposób w pełni legalny i prawnie wiążący. Natomiast wywiedziona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z przepisów dyrektywy 98/34/WE ewentualna sankcja prawna za brak uprzedniej notyfikacji przez państwo członkowskie przepisów technicznych, polegająca na niestosowaniu przez organy krajowe nienotyfikowanych Komisji przepisów technicznych, w żaden sposób nie prowadzi do pozbawienia tychże nienotyfikowanych przepisów ich mocy obowiązującej i nie wpływa na ich dalsze walidacyjne obowiązywanie. Zdaniem organu dopóki w normalnej procedurze ustawodawczej nie nastąpi uchylenie ustawy o grach hazardowych, nie ma najmniejszych powodów do tego, by podważać moc obowiązującą tej ustawy i by twierdzić, że ona cała lub też niektóre jej przepisy, w szczególności zaś przepisy mogące być uznane za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, nie obowiązują i nie mają mocy wiążącej. Powodem traktowania niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych jako nieobowiązujących nie może być z całą pewnością ewentualne kwalifikowanie tych przepisów jako przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach F. zarzuciła decyzji z dnia [...] naruszenie m. in. : - art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (u.g.h.) w związku z art. 1 pkt 4 i 11 oraz art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (zwanej dalej "dyrektywą nr 98/34/WE") przez niezasadne uznanie, że organ w decyzji dotychczasowej (przed wznowieniem postępowania) prawidłowo zastosował art. 138 ust. 1 o grach hazardowych, podczas gdy przepis ten w powiązaniu z regulacjami art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 oraz art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2 i art. 144 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, a w konsekwencji w świetle wykładni przepisów dyrektywy 98/34/WE podanej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej - "TSUE") z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C- 214/11, C-217/11 stanowi przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 11 dyrektywy 98/34/WE, który zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy wymagał notyfikacji, zaś brak notyfikacji skutkuje brakiem możliwości stosowania nie notyfikowanego przepisu prawa krajowego przez organy, sądy (por. wyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 1996r., C-194/94 w sprawie CIA Security International SA p - ko Signalson SA oraz Securitel SPRL), - art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 i art. 144 u.g.h., przez błędną systemową i funkcjonalną wykładnię, poprzez wywiedzenie błędnego wniosku, że w razie braku możności stosowania art. 138 ust. 1 u.g.h., nieobowiązywania lub eliminacji z porządku prawnego tego przepisu, pozostałe regulacje u.g.h. nie dają możliwości przedłużenia zezwolenia, o jakim mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h., co jest sprzeczne z domniemaniem racjonalności ustawodawcy, gdyż świadczyłoby o zbędności zakazu przedłużania zezwoleń, o jakich mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. ustanowionego przepisem art. 138 ust. 1 u.g.h., - art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez błędną wykładnię polegającą na zakwestionowaniu charakteru prawnego orzecznictwa TSUE jako części wspólnotowego porządku prawnego - obejmującego wykładnię prawa unijnego o charakterze powszechnie obowiązującym, wiążącą wszystkie organy krajowe, - art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne jego zastosowanie przez organ II instancji, pomimo, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem wskazanych w pkt I przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne jego zastosowanie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie również o uchylenie poprzedzającej jej decyzji z dnia 30 stycznia 2013r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosowanej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (p. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). W ocenie Sądu taki związek zachodzi pomiędzy postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie a postępowaniem prowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze II GSK 725/13 ze skargi kasacyjnej organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2012r. wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 525/12. Sąd I instancji wydał w tamtej sprawie wyrok uchylający decyzje dotyczące odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wydane w obydwu instancjach, formułując w uzasadnieniu pogląd, że "ustawa o grach hazardowych w takiej części, w jakiej zawiera ona przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, podlegała notyfikacji Komisji w trybie przepisu art. 8 ust. 1 dyrektywy. Do przepisów takich należy art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Skoro procedury notyfikacyjnej nie przeprowadzono, to przepis ten nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych i innych jednostek przez organy administracji publicznej". W sprawie II GSK 725/13 termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony. Przesądzenie kwestii, czy mające w sprawie zastosowanie przepisy u.g.h. (zwłaszcza art. 138 ust. 1) mają charakter techniczny czy też nie, jest kluczowe dla oceny zgodności z prawem decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Z uwagi na bardzo dużą liczbę spraw o analogicznym stanie prawnym i faktycznym konieczne jest zachowanie jednolitości poglądów w orzecznictwie sądów administracyjnych w tej fundamentalnej kwestii. Zasadne jest wobec tego powstrzymanie się od formułowania ocen przesądzających w niniejszej sprawie do czasu zapadnięcia wyroku NSA rozpoznającego skargę kasacyjną od wyroku w sprawie III SA/Gd 525/12. Ponadto należy zauważyć, że wynik sprawy toczącej się przed NSA pod sygnaturą II GSK 725/13 będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy również w zakresie objętym odpowiedzią na ewentualne pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, z którym może wystąpić również Naczelny Sąd Administracyjny. Należy podnieść, że moc wiążąca wyroku, określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (p. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r., sygn. akt II OSK 152/07 – LEX 4687/22). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.