II SA/Ke 11/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 5 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. S. S. złożył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności. W formularzu wnioskodawca podał, że pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] netto miesięcznie, który w całości przeznacza na zakup lekarstw i leczenie, gdyż cierpi choroby układu krążenia, urologicznego i zwyrodnienie stawów. Skarżący stwierdził, że nie posiada żadnego majątku, nie ma stałego miejsca pobytu, utrzymuje się dzięki pomocy syna, który go dożywia. Na wezwanie Sądu skarżący udzielił pismem z dnia 23 stycznia 2008 r. wyjaśnień, iż całkowity koszt inwestycji polegającej na utwardzeniu i wyłożeniu kostką brukową działki nr [...] w B. "ocenia się na kwotę 1500 tys. zł". Na obecną chwilę wykonano wyrównanie terenu o powierzchni około 2250 m kw. Prace dotychczas wykonane inwestor - S. S. wycenia na sumę około 18.000 zł. Za te prace już zapłacił z pieniędzy, które otrzymał w formie pożyczki i darowizny od swojego syna - D. S. - właściciela działki nr [...] w B., na której jest prowadzona inwestycja budowlana. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r. oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 czerwca 2008 r. oddalił zażalenie S. S. na postanowienie sądu I instancji. W dniu 7 lipca 2008 r. skarżący ponowienie złożył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w wyżej wymienionej sprawie podając te same dane co poprzednio oraz pismo którym poinformował, że jego sytuacja materialna i życiowa uległa pogorszeniu. S. S. stwierdził, że jego syn zaprzestał udzielania pomocy, domaga się zwrotu pożyczonych pieniędzy, a wykonawcy robót budowlanych grożą procesami cywilnymi o zapłatę. Od 1 sierpnia 2008r. będzie zamieszkiwał w schronisku dla bezdomnych w K.. Ponadto w sprzeciwie wniesionym w sprawie II SA/Ke 319/08 wyjaśnił, że inwestycje, które prowadził, są wstrzymane i nie przynoszą mu żadnych dochodów materialnych. Aktualnie jest zadłużony, wszystkie pieniądze jakie posiadał przeznaczył na realizację inwestycji, a w chwili obecnej nie ma środków, by dalej budować. Dodał, że pobierany zasiłek w wysokości [...] zł nie wystarcza na jego utrzymanie, zwłaszcza że jeszcze musi kupować leki, które kosztują 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). W rozpatrywanej sprawie sytuacja życiowa i majątkowa wnioskodawcy nie zmieniła się w sposób uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy. Sądowi z urzędu wiadome jest, że z udziałem skarżącego toczyły się oraz nadal się toczą sprawy związane z prowadzonymi przez niego inwestycjami. Ze spraw tych wynika, że S. S. jako inwestor prowadził budowę baru szybkiej obsługi z zapleczem, stacji paliw LPG, wykonywał roboty polegające na utwardzeniu działki nr [...] we wsi B. gm. M., na której zamierza postawić hotel z zapleczem oraz wybudował budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy 25 m2 każdy. Z powyższego wynika, że skarżący jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych wymagających znacznych nakładów finansowych. W tych okolicznościach trudno go uznać za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia swoich potrzeb i w związku z tym wymagającą pomocy państwa, polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Podkreślić należy, że przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać nie poparte żadnymi dowodami twierdzenie wnioskodawcy, iż w wyniku prowadzonych inwestycji popadł on w zadłużenie. Skoro bowiem zdecydował się na ich prowadzenie, powinien mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem swoich przedsięwzięć i liczyć się ze związanymi z tym kosztami - także sądowymi, na które winien zabezpieczyć odpowiednie środki finansowe. Przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący w wyniku niepowodzenia swoich interesów popadł w zadłużenie, oznaczałoby przeniesienie na podatników konsekwencji tych nieudanych przedsięwzięć. Ze środków podatników pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Za uwzględnieniem wniosku nie może również przemawiać podany przez skarżącego fakt, iż będzie mieszkał w schronisku dla bezdomnych, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek. Sąd w każdej indywidualnej sprawie rozstrzyga, czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy. W świetle ustaleń dotyczących stanu majątkowego skarżącego, fakt korzystania z pomocy społecznej nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika z urzędu. Ponadto dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wiążące jest stanowisko zawarte w wydanym w rozpatrywanej sprawie postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.