II SA/Ke 1105/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego. Pismem z 2 grudnia 2014 r. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Wraz ze przesłaną skargą pełnomocnik M. K. – r. pr. P. M. - złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zarządzeniem z 19 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do złożenia w terminie 7 dni pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Pomimo, że w treści zarządzenia wskazano, iż jest to brak formalny skargi, to de facto dotyczył on pisma procesowego w postaci załączonego do skargi wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 29 grudnia. Zarządzeniem z 30 stycznia 2015 r. wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pozostawiony został bez rozpoznania z uwagi na to, że brak formalny tego wniosku nie został uzupełniony w terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 5 stycznia 2015 r. Pismem z 23 lutego 2015 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego podnosząc, że przyczyną uchybienia terminowi był brak możliwości kontaktu pełnomocnika z mocodawcą w terminie zakreślonym wezwaniem z 23 grudnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie mógł złożyć pełnomocnictwa ponieważ brak kontaktu ze skarżącym powodował brak podpisu, co uniemożliwiało złożenie wniosku o przywrócenie terminu, albowiem wraz z takim wnioskiem należało dokonać czynności. Wskazał, że w tym czasie nie mając kontaktu z mocodawcą nie mógł uzyskać jego podpisu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do wskazania, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nastąpiło to 16 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W niniejszej sprawie brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi tj. złożenia pełnomocnictwa procesowego, pełnomocnik skarżącego upatruje w tym, iż w terminie zakreślonym do uzupełnienia tego braku nie miał kontaktu z mocodawcą. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2002 r,, sygn. akt I PKN 903/00, LEX nr 458944). Mocodawca ponosi zaś ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika. Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miał obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Powinien zadbać o zabezpieczenie jego interesów procesowych. Brak możliwości kontaktu z mocodawcą nie jest okolicznością usprawiedliwiającą okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że pełnomocnik miał trudności w skontaktowaniu się z mocodawcą (por. postanowienia NSA z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OZ 858/13, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że pełnomocnik skarżącego, szczególnie w sytuacji gdy jest pełnomocnikiem fachowym, już w momencie złożenia skargi winien dysponować podpisanym pełnomocnictwem. W niniejszej sprawie skarga została nadana w dniu 2 grudnia 2014 r., zakreślony w wezwaniu termin do złożenia pełnomocnictwa upłynął w dniu 5 stycznia 2015 r., a sam dokument pełnomocnictwa został złożony dopiero w dniu 23 lutego 2015 r., przy czym widnieje na nim data 2 grudnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił przy tym z czego wynikał podnoszony tak długi brak możliwości kontaktu z mocodawcą. Z tych względów wobec braku przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.