II SA/Ke 111/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 czerwca 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do złożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zobowiązania do złożenia projektu budowlanego zamiennego. W formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Od listopada 2007 r. do daty złożenia wniosku cierpi na chorobę wrzodową, astmę oskrzelową i nadciśnienie tętnicze. Z powodu chorób nie osiągnął przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, stracił klientów i zamówienia. Wnioskodawca zamknął rok 2007 r. stratą finansową, co potwierdza odpis zeznania podatkowego. Skarżący podał, ze jest współwłaścicielem w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha i współwłaścicielem w ½ części działki o powierzchni 600 m kw, na której budowany jest dom. Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego wezwano go w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a., do uzupełnienia w/w wniosku poprzez przedłożenie odpisów zeznań podatkowych za 2007 rok wyjaśnienie, czy pozostaje on w związku małżeńskim z R. W., a jeśli tak to podanie wysokości i źródła dochodu osiąganego przez małżonkę i posiadanego przez nią majątku, a jeśli nie to przedłożenie odpisu wyroku orzekającego rozwód albo separację w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał odpis zeznania podatkowego za 2007 r. i wypis aktu notarialnego z dnia [...] Repertorium [...] zawierającego umowę zniesienia wspólności majątkowej pomiędzy A. W. a R. W.. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, między innymi zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego należy wywieść obowiązek wykazania nie tylko sytuacji majątkowej strony, ale również zbadanie sytuacji majątkowej jej rodziny. Oceniając zasadność zastosowania wobec wnioskodawcy instytucji prawa pomocy, nie można pominąć faktu, że pozostaje on w związku małżeńskim, nawet jeśli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej "k.r.o.") małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt II FZ 572/05, niepubl.) Oznacza to, że także dochody i stan majątkowy żony wnioskodawcy należy uwzględnić przy ocenie jego możliwości finansowych. Zarówno zatem konieczność zapewnienia środków utrzymania członkom rodziny (małżonkowi, dzieciom czy rodzicom) przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy, jak i możliwość pomocy rodziny przy pozyskaniu przez nią środków na ich opłacenie ma znaczenie przy ocenie możliwości poniesienia kosztów sądowych. Udzielenie informacji o stanie rodzinnym, dochodach i majątku osób pozostających ze stroną ubiegającą się o prawo pomocy we wspólnym gospodarstwie domowym jest zatem niezbędne dla oceny zasadności wniosku. Wymóg udzielenia takich informacji wynika także z art. 252 p.p.s.a., zgodnie z którym oświadczenie strony, będącej osobą fizyczną powinno zawierać dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. Na stan majątkowy strony niewątpliwie ma zaś również wpływ stan majątkowy i dochody jej rodziny (członków, którzy mają obowiązek wspierania strony lub których strona powinna wspierać). W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Należy podkreślić, że wnioskodawca pomimo odebrania stosowanego wezwania z Sądu nie podał wysokości i źródła dochodu osiąganego przez małżonkę i posiadanego przez nią majątku, przedłożył jedynie umowę zniesienia wspólności majątkowej. Nie zostały zatem przedstawione w sposób przekonywający dowody wskazujące na istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1115/04, niepubl.), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma U. i i J. R. z dnia 5 grudnia 2006 r. wynika, że żona skarżącego – R. W. jest radną. Na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie określenia zasad przyznawania diet dla Radnych[...], radnym przysługuje miesięczna dieta w wysokości 1363 zł. Na stronie internetowej Urzędu podano informację, że radna R. W. jest Komendantem [...] oraz zamieszczono jej oświadczenie majątkowe z dnia 27 grudnia 2006r., w którym wskazała, że przez ostatnie miesiące otrzymywała miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości [...] zł i wykazała kredyt hipoteczny na kwotę [...] zł zaciągnięty na 20 lat. Ponadto podała, że posiada dzieła sztuki – obrazy o wartości powyżej 10.000 zł. Poza tym w oświadczeniu majątkowym wykazała współwłasność tych samych nieruchomości, które wskazał jej mąż w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy podkreślić, że decyzje o pozwoleniu na budowę budynku usługowo-mieszkalnego wskazują jako inwestorów zarówno A. W., jak i R. W., a z akt sprawy wynika, że inwestycja ta jest wciąż realizowana, co świadczy o dużych możliwościach finansowych skarżącego i jego żony. Wszystkie te okoliczności jednoznacznie wskazują, że nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.