II SA/Ke 111/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w N. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2024 r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz "[...]" Sp. z o.o. w N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 5 grudnia 2024 r., [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. w N., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w L. z 26 kwietnia 2024 r., którą odmówiono wydania inwestorom T. W. i K. W. nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z przebudową budynku usługowego stacji paliw zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B. przy ul. [...], w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w opisanej wyżej decyzji z 26 kwietnia 2024 r. zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi spółki 13 maja 2024 r., w związku z czym 14-dniowy termin na złożenie odwołania upłynął 27 maja 2024 r., natomiast odwołanie - datowane na 27 maja 2024 r. - zostało nadane w placówce operatora Poczty Polskiej 28 maja 2024 r. Postanowieniem z 4 września 2024 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało zaskarżone przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a sprawa nie została jeszcze rozpatrzona przez Sąd. W międzyczasie spółka wystąpiła do ŚWINB z wnioskiem z 17 września 2024 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność nadania przesyłki 27 maja 2024 r. oraz godzin otwarcia Urzędu Pocztowego w B., braku wiedzy Prezesa spółki o przekroczeniu terminu do złożenia odwołania i braku jego wiedzy o nabiciu pieczątki nadawczej przez Pocztę [...] 28 maja 2024 r. Wskazano również, że Prezes zarządu spółki dowiedział się o przekroczeniu terminu 12 września 2024 r. wraz z odbiorem postanowienia z 4 września 2024 r. Rozpatrując wniosek organ odwoławczy wskazał na art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a., po czym podniósł, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 26 kwietnia 2024 r. Strona wnosząca wniosek nie przedłożyła dokumentu na okoliczność nieprawidłowego wykonywania obowiązków przez pracowników Poczty Polskiej w B., w szczególności dotyczących zainicjowania wszczęcia stosownego postępowania wyjaśniającego przed organami pocztowymi tj. procedury reklamacyjnej. W treści samego wniosku o przywrócenie terminu znajduje się stwierdzenie, że dotychczas zawsze dniem przybicia pieczątki nadawczej był dzień nadania przesyłki, co świadczy o prawidłowym wykonywaniu czynności przez pracowników Poczty Polskiej w Bełżycach. Zdaniem organu koperta znajdująca się w aktach sprawy, w której przesłano do PINB odwołanie od decyzji z 26 kwietnia 2024 r. z nabitą pieczątką 28 maja 2024 r. i wydruki nadania przesyłki 28 maja 2024 r. są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 ust. 1 k.p.a. i jako takie korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich zaświadczone. Natomiast oświadczenie pracownika spółki z 17 września 2024 r., kopia strony określonej przez wnoszącego podanie jako wyciąg z książki korespondencji, na której widnieje jedynie wpis dotyczący adresata przesyłki: PINB w L., treść wysłanej korespondencji: odwołanie od decyzji PINB z dnia 26 kwietnia 2024 r. oraz data wbita datownikiem: 27 maja 2024 r. (bez pieczątki Poczty Polskiej potwierdzającej ten fakt) nie stanowią uprawdopodobnienia, że zdarzenie nadania odwołania od decyzji miało miejsce 27 maja 2024 r. Stwierdzenie, że czynność nadania przesyłki miała miejsce w innym dniu niż widniejący na kopercie oraz na stronie internetowej Poczty Polskiej, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji nadania przesyłki. Odnosząc się do wygenerowanej godziny nadania przesyłki 28 maja 2024 r. organ wskazał, że nie będzie wyjaśniał kwestii sposobu generowania się godziny nadania przesyłki oraz czy strona nadała przesyłkę 28 maja 2024 r. przed oficjalnym otwarciem urzędu pocztowego dla klientów, czy też, jak twierdzi, 27 maja 2024 r. Wyjaśnienie tej kwestii spoczywa bowiem na podmiocie wnoszącym wniosek o przywrócenie terminu na dopełnienie czynności. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze spółka zaskarżyła w całości postanowienie z 5 grudnia 2024 r. zarzucając naruszenie: a) art. 7, 77, 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. przez milczące (bez wydania stosowanego postanowienia dowodowego) oddalenie wniosków dowodowych strony skarżącej o przesłuchanie świadków na okoliczność nadania przesyłki zawierającej odwołanie w dniu 27 maja 2024 r., a także wystąpienie ze stosownym zapytaniem do Poczty Polskiej S.A., gdyż - zdaniem organu - to nie na nim ciąży obowiązek wyjaśnienia kwestii rzeczywistej daty nadania, tylko na stronie, co stoi w sprzeczności z postępowaniem dowodowym uregulowanym w k.p.a., gdyż to na organie ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego i przeprowadzenia dowodów, a także, że dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jest dopuszczalny każdym środkiem dowodowym (art. 76 § 3 k.p.a.); b) błędne ustalenie faktyczne, że skarżąca nadała odwołanie 28 maja 2024 r., podczas gdy odwołanie nadane zostało 27 maja 2024 r. przed godz. 15:00 (do tej godziny w tym dniu był czynny Urząd Pocztowy w B.), zaś pracownik UP wskutek zaniedbania wprowadził przesyłkę do systemu emonitoring Poczty Polskiej o godzinie 06:49:18 28 maja 2024 r. i nabił pieczątkę nadawczą (poczta w tym dniu czynna była od godz: 8:00), toteż strona skarżąca nadała przesyłkę z odwołaniem w dniu 27 maja 2024 r., co wprost wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. z 24 października 2024 r. znak: [...] Skarżąca spółka wniosła o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - pisma Poczty Polskiej S.A. z 24 października 2024 r., na okoliczność: - że wskutek zaniedbania pracownika Urzędu Pocztowego w B. wprowadzono przesyłkę zawierającą odwołanie do systemu e-monitoring Poczty Polskiej o godzinie 06:49:18 dnia 28 maja 2024 r. i nabito pieczątkę nadawczą, podczas gdy strona skarżąca nadała przesyłkę z odwołaniem 27 maja 2024 r. - otwarcia Urzędu Pocztowego w B. 28 maja 2024 r. (wtorek) w godz. 8:30-15.30, toteż niemożliwym jest, by strona nadała przesyłkę z odwołaniem o godzinie 06:49:18 dnia 28 maja 2024 r. Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że jej pracownik 27 maja 2024 r. wprowadził korespondencję do książki korespondencji, książki nadawczej oraz nadał przesyłkę w Urzędzie Pocztowym w B., przed godziną zamknięcia poczty. Zgodnie z podpisaną przez stronę z Pocztą Polską S.A. umową, przesyłki nadawane są w Urzędzie Pocztowym w B. z książką nadawczą, korespondencja jest nadawana w godzinach pracy dla publiczności Urzędu Pocztowego w B.. Następnego dnia listonosz przynosi książkę nadawczą do siedziby strony, jednak dotychczas zawsze dniem przybicia pieczątki nadawczej poczty, był dzień nadania przesyłki. Z niewiadomych dla strony przyczyn pracownik Urzędu Pocztowego w B. nabił pieczątkę nadawczą nie w dniu nadania tj. 27 maja 2024 r., ale w dzień następny i wprowadził dane przesyłki do systemu 28 maja 2024 o godz: 06:49:18, gdy Urząd Pocztowy jest zamknięty dla publiczności. Z pisma Poczty Polskiej S.A. z 24 października 2024 r., wynika, że do pomyłki w zakresie nabicia daty nadania doszło z winy pracownika Poczty Polskiej, zatem zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprzedniego stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu rolą organu jest ustalenie, czy strona zwracająca się z prośbą o przywrócenie terminu dotrzymała 7-dniowego terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. dopełniając czynności, której przywrócenia terminu dochodzi. W dalszej kolejności organ bada, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Rozstrzygając spór w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze prawomocny wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 stycznia 2025 r. w sprawie II SA/Ke 618/24, którym uchylono postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 września 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania wniesionego przez "[...]" Sp. z o.o. w N. od decyzji PINB w L. z 26 kwietnia 2024 r. Przyczyną uwzględnienia skargi było to, że Sąd uznał za przedwczesną ocenę organu odwoławczego, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. ŚWINB winien bowiem wyjaśnić, kiedy przesyłka została w rzeczywistości przyjęta przez operatora pocztowego celem jej doręczenia na podany adres, czy rzeczywiście przedstawiona w skardze praktyka pozostawiania przez pracownika skarżącej spółki książki nadawczej wraz z korespondencją bez oczekiwania na obsługę miała oparcie w wiążącej strony umowie, jak również winien wyjaśnić, czy podnoszone przez skarżącą rozbieżności między datą nadania, a datą przybicia pieczątki na przesyłce zawierającej odwołanie oraz odnotowaniem w systemie śledzenia przesyłek listu poleconego zawierającego to odwołanie przez pracownika w placówce pocztowej w B. - miały faktycznie miejsce. Podkreślić należy, że zarówno w skardze na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, rozpoznanej w sprawie II SA/Ke 618/24, jak i w sprawie niniejszej, skarżąca spółka podnosi te same okoliczności wskazujące – jej zdaniem – na błędne ustalenie daty nadania odwołania w placówce pocztowej. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 k.p.a. jest etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 134 k.p.a. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminu, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin do wniesienia odwołania został przekroczony. Takie postanowienie nie stoi też w żaden sposób na przeszkodzie załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu, także w sposób pozytywny (por. wyroki WSA w Gdańsku z 10 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 548/24, WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 września 2024r. sygn. akt II SA/Go 353/24, WSA w Bydgoszczy z 7 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Bd 124/24, WSA w Warszawie z 9 maja 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 170/23, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z przywołanego stanowiska, które Sąd podziela i przyjmuje jako własne, wynika podstawowa zależność wyrażająca się w tym, że rozstrzygnięcie w kwestii zasadności wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania musi zostać poprzedzone ustaleniem, że do uchybienia terminu doszło. Merytoryczna ocena zaskarżonego postanowienia byłaby aktualnie przedwczesna, skoro nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia dochowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 26 kwietnia 2024 r. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą zmierzają w pierwszej kolejności po podważenia prawidłowości ustalenia, że termin do wniesienia odwołania został uchybiony. Skarżąca twierdzi bowiem, że nadała odwołanie w terminie do jego wniesienia, składając przesyłkę w placówce Poczty Polskiej zgodnie z zawartą między tymi podmiotami umową. Ponieważ zarówno w kontrolowanej sprawie, jak i w prawomocnie zakończonej sprawie II SA/Ke 618/24, okoliczności, na które powoływała się skarżąca spółka były te same, to też organ II instancji, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, dopuścił się tych samych naruszeń prawa, na które zwrócił uwagę WSA w Kielcach w wyroku z 22 stycznia 2025 r. Wyjaśnienie okoliczności, wynikających z ww. wyroku (tj. kiedy przesyłka została w rzeczywistości przyjęta przez operatora pocztowego celem jej doręczenia na podany adres, czy przedstawiona w skardze praktyka pozostawiania przez pracownika skarżącej spółki książki nadawczej wraz z korespondencją bez oczekiwania na obsługę miała oparcie w wiążącej strony umowie, czy miały faktycznie miejsce podnoszone przez skarżącą rozbieżności między datą nadania, a datą przybicia pieczątki na przesyłce zawierającej odwołanie oraz odnotowaniem w systemie śledzenia przesyłek listu poleconego zawierającego odwołanie przez pracownika w placówce pocztowej w B.), jest bowiem niezbędne do rozstrzygnięcia tak sprawy związanej z oceną dochowania terminu do wniesienia odwołania, jak i sprawy dotyczącej przywrócenia terminu, o ile zostanie ustalone, że został on uchybiony. Dopiero po wyjaśnieniu i ostatecznym rozstrzygnięciu przez ŚWINB kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, możliwe będzie rozpatrzenie wniosku o przywrócenie tego terminu albo poprzez uwzględnienie wniosku bądź odmowę przywrócenia terminu albo - jeżeli okaże się, że termin został dochowany - poprzez umorzenie postępowania wywołanego wnioskiem i rozpoznanie sprawy co do istoty w II instancji wskutek wniesionego odwołania. Jak wynika z ustaleń poczynionych w toku postępowania sądowego (notatka urzędowa z 19 maja 2025 r., k. 40 akt sądowych), w następstwie przywołanego wyżej wyroku WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 618/24, nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie w sprawie odwołania skarżącej spółki od decyzji PINB w L. z 26 kwietnia 2024 r. Z tych względów należy uznać, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni stanowisko prawne wyrażone przez Sąd w tym wyroku mając na uwadze, że do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania koniecznym będzie ostateczne rozstrzygnięcie, czy rzeczywiście doszło do uchybienia tego terminu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.