II SA/Ke 112/08
WyrokWSA w Kielcach2008-04-15
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego, nawet w wyniku konfliktu rodzinnego i wymiany zamków, przy jednoczesnym oddaleniu powództwa o przywrócenie posiadania, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego pobytu, rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego miejsca, stanowi przesłankę do wymeldowania. Nawet jeśli opuszczenie nie było dobrowolne, ale osoba została usunięta i nie skorzystała z dostępnych środków prawnych umożliwiających powrót, wymeldowanie jest dopuszczalne. Długotrwałe niezamieszkiwanie w lokalu oraz prawomocne oddalenie powództwa o przywrócenie posiadania potwierdzają spełnienie przesłanek do wymeldowania, niezależnie od okoliczności osobistych czy trudności materialnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. E. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J. E. z pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożyła była małżonka, wskazując, że J. E. opuścił lokal w 2004 r. Skarżący zarzucał wadliwe ustalenia faktyczne, utrudnianie dostępu do lokalu i trudną sytuację materialną. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w granicach kontroli legalności decyzji administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi J. E na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia [...]. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J. E. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu J. E. z pobytu stałego z lokalu, położonego w Kielcach przy ul. J na podstawie art.15 ust 2, art. 50 ust 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 999 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 1.08.2007 r. M. E. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu położonego w Kielcach przy ul. J byłego męża J. E.
Organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne ustalił, że J. E. opuścił lokal mieszkalny w 2004r. zabierając ze sobą rzeczy osobiste. Organ wskazał, że po rozwiązaniu małżeństwa J. E. i M. E. Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie I Ns 446/99 dokonał podziału ich majątku dorobkowego w ten sposób, że M. E. przyznał wierzytelność w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej "z tytułu zwrotu wartości wkładu mieszkaniowego. W dniu 26 czerwca 2001r. M. E. zawarła ze spółdzielnią umowę o spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. J.. Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2002r. sygn. akt I C 467/01 Sąd Rejonowy w Kielcach nakazał usunięcie J. E. wraz z rzeczami z części spornego lokalu mieszkalnego i wydanie tych pomieszczeń M. E., jednocześnie wstrzymując wykonanie orzeczenia do czasu złożenia J. E. przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006r. oddalił powództwo J. E. o przywrócenie posiadania lokalu mieszkalnego przy ul. J. J. E. po opuszczeniu lokalu mieszkalnego zamieszkał na działce w P przy ul. S.
Wojewoda badając zasadność rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego opuszczenie przedmiotowego lokalu oraz skoncentrowanie swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego w innym miejscu są bezsporne i świadczą o tym, że J. E. w lokalu, gdzie jest zameldowany na pobyt stały nie zamieszkuje. Fakt ten stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadnia jego wymeldowanie z tego lokalu. Nie ma zatem znaczenia, czy powodem opuszczenia lokalu był konflikt z żoną i synami.
Odnosząc się do podniesionych przez J. E. kwestii w zakresie uregulowania wspólnego mieszkania oraz oczekiwania przez niego na lokal socjalny organ odwoławczy wskazał, że są to okoliczności pozaprawne i nie mają one wpływu na sposób rozstrzygnięcia.
J. E. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organowi wadliwe ustalenia faktyczne stwierdzając, że dostęp do lokalu został utrudniony poprzez wymianę zamków, w lokalu pozostały rzeczy zakupione w trakcie trwania wspólności małżeńskiej i także po rozwodzie, a on sam nigdy nie zgłaszał braku woli powrotu do lokalu. Nadto podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i osobistej, a była małżonka podejmuje działania pozaprawne w celu pozbawienia go dorobku życia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem niestwierdzono aby zaskarżona decyzja naruszała prawo.
Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 999 ze zm. – zwanej dalej jako ustawa) w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Treść powołanego przepisu wskazuje, że warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. Akt V S.A. 252/99, LEX nr 49952 oraz z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. Akt V S.A. 3169/00 LEX nr 50123).
Możliwość wymeldowania z lokalu istnieje również wtedy, gdy nie doszło do dobrowolnego jego opuszczenia, bowiem osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok sygn. NSA W-wa z dnia 25.10.2005 r. sygn. akt II OSK 127/05).
Z niekwestionowanych przez strony ustaleń wynika, że J. E. w lokalu położonym przy ul. J. nie zamieszkuje definitywnie od 2004r. W toku postępowania administracyjnego stanowiska byłych współmałżonków różniły się co do kwestii dobrowolności opuszczenia mieszkania. Skarżący utrzymywał, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, lecz na skutek konfliktu z rodziną i późniejszej wymiany zamków w drzwiach.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają odmiennej od wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oceny organu. Fakt długotrwałego niezamieszkiwania w spornym lokalu oraz okoliczność oddalenia przez Sąd Rejonowy w Kielcach powództwa J. E. o przywrócenie posiadania lokalu mieszkalnego przy ul. J. jednoznacznie świadczą o tym, że przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy, umożliwiające wymeldowanie skarżącego z miejsca pobytu stałego, zostały spełnione.
Należy zwrócić uwagę, że celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku meldunkowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że zadanie organu polega m.in. na gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Temu zadaniu towarzyszy obowiązek meldunkowy wynikający wprost z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, stanowiący, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Jeżeli zatem skarżący faktycznie zamieszkuje w innym miejscu (P. ul. S.) to nie może oczekiwać, by utrzymywanie fikcji meldunkowej było zgodne z prawem.
Podniesione przez skarżącego okoliczności osobiste ( problemy zdrowotne, lokalowe ) nie mogą być podstawą wydania odmiennego rozstrzygnięcia z uwagi na ich pozaprawny charakter.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze należy stwierdzić, że uprawnienie do lokalu socjalnego nie pozbawia organu gminy prawa wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego o ile okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło