II SA/Ke 112/13

WyrokWSA w Kielcach2013-09-12

Skład orzekający: Anna Żak, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w ewidencji gruntów i budynków można ujawnić jako władających osoby, którym przysługuje prawo wspólnego korzystania z nieruchomości, nawet jeśli nie są one właścicielami, a stan prawny nieruchomości nie jest w pełni uregulowany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły ujawnienia w ewidencji gruntów osób władających nieruchomością, którym przysługuje prawo wspólnego korzystania, nawet jeśli nie są właścicielami. Ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać rzeczywisty stan prawny, a przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dopuszczają wpisanie władającego, gdy właściciel nie jest znany lub gdy stan prawny nie jest w pełni uregulowany, a fakt władania jest bezsporny. Organy nie poczyniły wystarczających ustaleń w tym zakresie.
Stan faktyczny
G. S. i J. Ch. złożyli wnioski o zmianę w ewidencji gruntów, domagając się wykreślenia M. G. i M. S. jako współwłaścicieli działki nr [...] i wpisania w ich miejsce użytkowników/współwłaścicieli działek sąsiednich. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że przepisy nie pozwalają na wpisanie użytkowników w sytuacji, gdy grunty nie stanowią własności państwowej lub samorządowej, a prawo wspólnego korzystania nie jest ograniczonym prawem rzeczowym związanym z własnością. Skarżący podnieśli, że prawomocny wyrok sądu i opinia biegłego wskazują na nieprawidłowość wpisu M. G. i M. S. jako właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz J. Ch. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skarg G. S. i J. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz J. Ch. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...], znak: IG[...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., po rozpatrzeniu odwołania G. S. i J. Ch., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z [...]r. orzekającą o odmowie wprowadzenia żądanych zmian podmiotowych w ewidencji gruntów i budynków miasta [...]. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 17 stycznia 2012 r. G. S. zwróciła się do Starostwa Powiatowego we W. o wykreślenie z rejestru gruntów właścicieli działki nr [...] położonej we W. i wpisanie użytkowników tej działki, zgodnie z wyrokiem sądowym z dnia 6 czerwca 2011 r. motywując, że "na ww. działkę nie ma założonej księgi wieczystej jak też nie ma właścicieli, są natomiast współużytkownicy – jak widnieje w aktach notarialnych". W dniu 19 kwietnia 2012 r. J. Ch. złożył wniosek o ujawnienie współwłaścicieli działki nr [...] zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego we W. i wpisem do księgi wieczystej nr [...]. Ponieważ wnioski te dotyczyły tego samego przedmiotu postępowania Starosta W. wszczął i prowadził w tej sprawie jedno postępowanie zgodnie z art. 62 kpa. W odwołaniu od decyzji Starosty W. odmawiającej wprowadzenia żądanych zmian G. S. i J. Ch. podnieśli, że nie zgadzają się, aby w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele działki nr [...] figurowali M. G. oraz M. S., gdyż jest to niezgodne z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we W. oraz opinią biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii, żądając jednocześnie wpisania jako użytkowników tej działki wszystkich aktualnych właścicieli działek oznaczonych literami b, c, d i e. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że w rejestrze gruntów miasta W. w jednostce rejestrowej [...] jako właściciele działki nr [...] figurują M. G. i M. S. po ½ części każde z nich, a jako dokument własności powołana została księga wieczysta nr [...]. Z księgi tej wynika, że M. i A. S. zostali ujawnieni jako właściciele nieruchomości oznaczonej literami "d" i "f", na podstawie aktu notarialnego z [...]. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego we W. z 15 listopada 2006 r. sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku po M. i A. S. prawa do spadku nabyły dzieci: M. G., M. S. i B. S., natomiast na podstawie postanowienia z 22 lipca 2009r. sygn. akt[...] prawa do spadku po B. S. nabyli M. G. i M. S. Wyrokiem z 6 czerwca 2011 r. sygn. akt [...] wydanym w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, Sąd Rejonowy we W. nakazał, aby w dziale I "oznaczenie nieruchomości" księgi wieczystej KW [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym we W., wykreślić wpis "wspólna brama i podwórze litera "f"". Nakazał również, aby w dziale I "spis praw związanych z własnością" ww. księgi wieczystej wpisać, że nieruchomości wpisanej w dziale I "oznaczenie nieruchomości", oznaczonej literą "d", przysługuje prawo wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków miasta W. numerem działki [...]. W rejestrze gruntów miasta W. obręb [...] w jednostce rejestrowej [...] jako właściciel działki nr [...]ha figuruje J. Ch., a jako dokument własności powołana została księga wieczysta nr [...]. Opisanym już wyżej wyrokiem z 6 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy we W. nakazał, aby w dziale I "spis praw związanych z własnością" księgi wieczystej KW nr [...]wpisać, że nieruchomości wpisanej w dziale I "oznaczenie nieruchomości", oznaczonej nr działki [...] przysługuje prawo wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych w ewidencji gruntów miasta W. numerem działki [...]. Organ wskazał, że Sąd Rejonowy we W. prowadzi również księgę wieczystą KW nr [...]. Jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej literą "e" o pow. 55 m2 figurują w niej J. i M. małż. S.. W dziale I "spis praw związanych z własnością" tej księgi wpisano, że "nieruchomości niniejszej przysługuje prawo wspólnego korzystania i użytkowania z sieni, bramy i podwórza o pow. 76 m2" oznaczonych literą "f" na planie złożonym pod nr 2 do zbioru dowodów księgi wieczystej kw. Nr [...]". W księdze wieczystej [...] jako właściciel nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...], figuruje B. J.. W dziale I "spis praw związanych z własnością" tej księgi wpisano, że "nieruchomości niniejszej przysługuje prawo korzystania i użytkowania ze wspólnej sieni i podwórza o obszarze 76 m2 oznaczonych literą "f" na planie złożonym pod nr 2 do zbioru dowodów księgi wieczystej nieruchomości W. oznaczonej kw. Nr [...]". Organ stwierdził, że z powyższego wynika, iż M. G. i M. S. ujawnieni w rejestrze gruntów jako właściciele działki nr [...] nie są jej właścicielami, a posiadają jedynie prawo do wspólnego korzystania z tej działki wraz z właścicielami wyżej opisanych nieruchomości. Wskazał, że z porównania aktualnej mapy ewidencji gruntów miasta W. oraz planu hipotecznego sporządzonego w 1947 r. przez mierniczego przysięgłego A. W., złożonego pod nr 2 do zbioru dowodów księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, że: - działka ewidencyjna nr [...] ha odpowiada działce oznaczonej na ww. planie literą "f" o pow. 76 m2, - działka ewidencyjna nr [...] ha odpowiada działce oznaczonej na ww. planie literą "b" o pow. 41 m2, - działka ewidencyjna nr [...] ha odpowiada działce oznaczonej na ww. planie literą "c" o pow. 37 m2, - działka ewidencyjna nr [...] ha odpowiada działce oznaczonej na ww. planie literą "d" o pow. 36 m2, - działka ewidencyjna nr [...] ha odpowiada działce oznaczonej na ww. planie literą "e" o pow. 55 m2. Świętokrzyski Inspektor podniósł, że dla nieruchomości położonej we W, przy ul. o pow. 113 m2, oznaczonej na planie złożonym pod nr 2 do zbioru dokumentów księgi wieczystej KW nr [...] literami "c-f" urządzono księgę wieczystą KW [...] na podstawie postanowienia Sądu Grodzkiego w K. z [...] r. W dziale drugim tej księgi wpisano [...]. Natomiast w dziale III dokonano wpisu "sień i podwórze o obszarze 76 m kwadratowych, oznaczone literą "f" na planie złożonym pod nr 2 do zbioru dokumentów księgi wieczystej KW nr [...] są wspólne i korzystać z nich mogą każdocześni właściciele niniejszej nieruchomości oraz właściciele sąsiednich nieruchomości, oznaczonych na tymże planie literami b-d-e". Organ wskazał, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie dają Staroście W. możliwości wpisania w rejestrze gruntów użytkowników nieruchomości, jak żąda G. S., w sytuacji gdy grunty te nie stanowią własności Skarbu Państwa lub samorządu gminnego, powiatowego czy wojewódzkiego. W ocenie organu, na podstawie analizy zapisów dokonanych w ww. księgach wieczystych nie można stwierdzić, że działka nr [...] stanowi grunt państwowy lub samorządowy. Wynika natomiast, że właścicielom działek oznaczonych nr [...] przysługuje prawo wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych w ewidencji gruntów numerem działki [...] o obszarze 74 m2. Ponieważ zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym związanym z własnością, Starosta W., zdaniem Inspektora, słusznie stwierdził, że przepisy nie dają podstaw do wykazania ograniczonych praw rzeczowych związanych z własnością nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Starosta W. nie mógł też spełnić w całości żądania wnioskodawców, gdyż dotyczyło ono wykreślenia z jednostki rejestrowej [...] M. G. i M. S. figurujących jako właścicieli działki [...] i jednocześnie wpisania w ich miejsce właścicieli działek nr [...] jako użytkowników działki nr [...]. Inspektor zauważył, że to treść żądania wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania i organ jest tym żądaniem związany. Organ odwoławczy zauważył, że zapisy w rejestrze gruntów odnośnie właściciela działki nr [...], w świetle wyroku Sądu Rejonowego we W. z 6 czerwca 2011 r. sygn. akt [...] są nieprawidłowe, lecz poprzez wykreślenie istniejącego zapisu dotyczącego właścicieli tej działki nie mógł spełnić żądania wnioskodawców, tj. wpisać w rejestrze gruntów jej użytkowników, gdyż byłoby to niezgodne z przepisami. W ocenie organu II instancji Starosta W. słusznie stwierdził, że dokonanie zmian w tym zakresie może być przeprowadzone w odrębnym postępowaniu, które zostało wszczęte z urzędu. Skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli G. S. i J. Ch. G. S. zaskarżyła ww. rozstrzygnięcie w całości "ponieważ wyrok sądowy prawomocny oraz opinia geodezyjna biegłego sądowego Sądu Rejonowego we W. sygn. akt [...] z dnia 6 czerwca 2011 r. stwierdza inny stan faktyczny do działki nr [...]". W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że 17 stycznia 2012 r. przedłożyła powyższy wyrok oraz opinię geodezyjną, z których w jej ocenie jasno wynika, że M. G. oraz M. S. nie są już właścicielami działki nr [...]. Zauważyła, że ewidencja gruntów ma za zadanie rejestrowanie stanów prawnych czego Starosta W. w niniejszej sprawie nie dokonał i wydał decyzję o odmowie wprowadzenia żądanych zmian. W swojej skardze J. Ch. zarzucił decyzji naruszenie art. 6 i 7 kpa w zw. z art. 107 kpa oraz §10 ust. 2 i §12 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków z powodu utrzymania w mocy decyzji Starosty W. z 28 września 2012 r. odmawiającej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i pozostawienia M. G. i M. S. w jednostce rejestrowej [...] w obrębie 05 miasta W. jako współwłaścicieli po ½ części działki nr [...] o pow. [...] ha pomimo, że nie są współwłaścicielami działki. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu J. Ch. zauważył, że domagał się wpisania jako władających aktualnych nabywców nieruchomości oznaczonych na planie A. W. literami b, c, d i e, a w każdym razie wykreślenia M. G. i M. S. jako współwłaścicieli po ½ działki nr [...]. Skarżący zarzucił, że żaden z organów nie wskazał dlaczego w sytuacji, gdy wszyscy inni właściciele działek również kupowali swoje lokale z prawem wspólnego korzystania i użytkowania sieni i podwórza oznaczonych literą "f", zostali potraktowani różnie tj. M. G. i M. S. jako współwłaściciele, a wszyscy pozostali nie. Podniósł również, że organy nie wyciągnęły wniosków z wyroku Sądu Rejonowego we W. z 6 czerwca 2011 r. sygn. akt v. W jego ocenie w ewidencji obejmującej działkę nr [...] jako władający powinni być wpisani aktualni właściciele nieruchomości oznaczonych literami "b, c, d i e", którzy faktycznie władają sienią i podwórzem. Zdaniem skarżącego, jego władanie jest w tej chwili niesporne. Ma na działce "f" własną, murowaną komórkę, z której korzysta i dlatego winien być wpisany w ewidencji jako władający i współwładający. Wskazał, że okoliczność kto oprócz niego faktycznie włada sienią i podwórzem nie została wyjaśniona. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także m.in. właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano czysto ewidencyjną (informacyjną) naturę tego rejestru mającego wyłącznie charakter deklaratoryjny. W postępowaniu w sprawie wpisu bądź aktualizacji zapisów ewidencji nie jest dopuszczalne rozstrzyganie żadnych kwestii prawnych. Właściwy organ rejestruje jedynie określone zdarzenia prawne na podstawie ściśle określonych dokumentów. Wpisy do ewidencji mają zawsze charakter wtórny do aktu źródłowego stanowiącego podstawę wprowadzenia nowych albo aktualizacji istniejących danych. Wszelkie natomiast spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem (budynkiem, lokalem) podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2009r., sygn. akt I OSK 355/09 i z 14 listopada 2007r., sygn. akt I OSK 1488/06). W niniejszej sprawie wnioskiem z 17 stycznia 2012 r. G. S. domagała się dokonania zmiany w ewidencji gruntów poprzez wykreślenie, w odniesieniu do działki nr [...] M. G. oraz M. S. wpisanych jako współwłaścicieli oraz wpisanie w ich miejsce "wszystkich współużytkowników". Z kolei we wniosku z 19 kwietnia 2012 r. J. Ch. wniósł o "ujawnienie własności" podwórka, tj. również działki nr [...]. W późniejszych pismach domagał się także wykreślenia M. G. oraz M. S. wpisanych jako współwłaścicieli po ½ części do działki nr [...]. Dla potrzeb niniejszego postępowania, w oznaczeniu przedmiotu żądania organy posłużyły się "mapą nieruchomości objętej planem mierniczego przysięgłego A. W. wykonanym w 1947 r.", na którym działka nr [...] otrzymała oznaczenie "f". Obecnie w ewidencji gruntów miasta [...], na podstawie ostatecznej decyzji Starosty W. z 27 kwietnia 2004 r. figurują M. G. i M. S. jako współwłaściciele po ½ części działki nr [...] ze wskazaniem na dokument własności w postaci księgi wieczystej nr KW [...]. Dokumenty zgromadzone w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o tym, że wpis ten nie oddaje aktualnego stanu prawnego, co przyznał zresztą sam organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego we W. z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt [...] w sprawie z powództwa J. Ch. przeciwko M. G. i M. S., Sąd ten uzgodnił treść księgi wieczystej KW nr [...]prowadzonej w Sądzie Rejonowym we W. z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że: - w dziale I "oznaczenie nieruchomości" nakazał, aby wykreślić wpis "wspólna brama i podwórze litera "f" - w dziale I "spis praw związanych z własnością" nakazał wpisać, że nieruchomości wpisanej w dziale I "oznaczenie nieruchomości" oznaczonej literą "d", przysługuje prawo wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych w ewid. gruntów numerem działki [...]o obszarze 76 m2. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, że do niezgodności, o jakiej wyżej mowa, doszło na skutek omyłek we wpisach w działach I i III ksiąg wieczystych KW nr [...]i KW nr [...]. Zarówno poprzednicy prawni powoda, jak i pozwanych nabywali własność lub udział we współwłasności nieruchomości oznaczonych jako działka "c" (w przypadku poprzedników prawnych J. Ch.) oraz jako działka "d" (w przypadku poprzedników prawnych M. G. i M. S.). Natomiast jeśli chodzi o nieruchomość oznaczoną literą "f", to brak jest dokumentów świadczących o tym, by którakolwiek ze stron, bądź jej poprzednicy prawni, nabyła własność tej nieruchomości. W przypadku kolejnych właścicieli działki "c", jak i działki "d" nabyciu własności towarzyszyło nabycie związanego z nią prawa do wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych literą "f", a obecnie w ewidencji gruntów numerem działki [...]. Sąd podniósł, że w księdze wieczystej KW nr [...]błędnie wpisano działkę oznaczoną literą "f" w dziale I "oznaczenie nieruchomości", bowiem prawo korzystania z niej – jako prawo związane z własnością – winno figurować w dziale I "spis praw związanych z własnością". Za błędne uznał też Sąd usytuowanie analogicznego wpisu dotyczącego nieruchomości J. Ch.. W tym przypadku wpis taki figuruje w dziale III, podczas gdy powinien się znajdować w dziale I "spis praw związanych z własnością". Wykreślenie działki nr [...] z działu I księgi wieczystej Nr [...] "oznaczenie nieruchomości" skutkuje ustaleniem, że osoby wpisane w dziale II tej księgi, tj. M. G. i M. S. nie są współwłaścicielami tej działki, co prawidłowo podkreślił organ II instancji. Dla organu prowadzącego ewidencję gruntów sytuacja taka powoduje zaś konieczność dostosowania nieaktualnych już wpisów do nowego stanu prawnego poprzez wykreślenie tych osób z ewidencji gruntów, przy czym w świetle § 46 ust. 1 rozporządzenia bez znaczenia jest, czy organ dokona stosownych zmian w postępowaniu prowadzonym z urzędu czy też na wniosek. Poglądowi temu nie przeczy treść ust. 2 ww. przepisu zawierająca wykaz dokumentów, na podstawie których z urzędu wprowadza się zmiany z nich wynikające, gdyż przepis ten statuuje jedynie ustawowy obowiązek organu ewidencyjnego do aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów w oparciu o akty i dokumentację znane mu urzędowo i co za tym idzie niezależnie od tego, czy osoby zainteresowane złożyły w tym zakresie wniosek czy też nie. Skoro jednak wnioski w niniejszej sprawie obejmowały żądanie wykreślenia M. G. i M. S. i niewątpliwie jest ono zasadne w świetle § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, to niezrozumiałe jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie można było wniosku skarżących uwzględnić w tej właśnie części w ramach niniejszego postępowania. Już z tego tylko powodu obie decyzje podlegać musiały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Co do zawartego w obu wnioskach żądania wpisania do działki nr [...] "wszystkich użytkowników" czy też "władających" podkreślić zaś należy, że zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także (to znaczy oprócz informacji o charakterze przedmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Stosownie zaś do § 10 ust. 1 rozporządzenia ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają (ust. 2). Z przytoczonego przepisu art. 20 ust. 2 ustawy należy wyciągnąć wniosek, że zasadą jest, aby w ewidencji wykazywać właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – oprócz właściciela również inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty. Stanowisko to nie powoduje jednak automatycznie przyjęcia, że w ewidencji gruntów ujawnienie władającego jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych, jak wywiódł organ II instancji. Zgodnie bowiem z art. 51 ustawy – przytoczonym zresztą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Zestawiając oba zacytowane wyżej przepisy należy zatem przy ich wykładni przyjąć taką regułę interpretacyjną, że o ile art. 20 ust. 2 stosuje się do gruntów mających uregulowany stan prawny (i w takim przypadku inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty wykazuje się rzeczywiście tylko w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych), to art. 51 dotyczy działek ewidencyjnych, które nie mają uregulowanego stanu prawnego i co za tym idzie umożliwia ujawnienie w ewidencji osób, które poprzez swoje władztwo nad rzeczą zmierzają do uzyskania tytułu własności np. poprzez zasiedzenie bądź w innej, określonej prawem formie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 215/08, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Władający w oparciu o art. 51 ustawy wpisywany jest tylko wówczas, gdy właściciel nie jest znany i do czasu jego ustalenia oraz, gdy władanie jest stanem bezspornym. Ujawnienie go w ewidencji gruntów możliwe jest zatem wówczas, gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 441/07). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że prawo do współwładania działką nr [...] przez właścicieli działek oznaczonych na planie A. W. literami "b", "c", "d" i "e" (tj. odpowiednio nr [...]) wynika z właściwych ksiąg wieczystych, aktów notarialnych (np. w przypadku działki "b" z aktu notarialnego Nr Rep. [...] sporządzonego w dniu 28 czerwca 1948 r. w Kancelarii Notarialnej we W. przy ul. Rynek nr 26, czy w przypadku działki "d" z aktu notarialnego Rep. Nr [...] sporządzonego w dniu 27 stycznia 1951 r. w Kancelarii Notarialnej we W. przy ul. Plac Józefa Stalina nr 32) oraz z wyroku sygn. akt [...] i jego uzasadnienia. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na to, że właścicielom nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką objętą wnioskiem, oznaczonych nr działek [...], przysługuje prawo wspólnego korzystania z sieni i podwórza, oznaczonych w ewidencji gruntów numerem działki [...], przy czym prawo to związane jest z własnością poszczególnych nieruchomości. Jeżeli zatem, w oparciu o tak ukształtowane prawo współwłaściciele ww. działek faktycznie władają działką nr [...], to nie było przeszkód, aby osoby te wpisać do ewidencji gruntów jako władających, w sytuacji, gdy działka ta nie ma uregulowanego stanu prawnego. Wystarczających ustaleń w tym zakresie nie poczynił jednak ani organ I-szej ani II-giej instancji, naruszając przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane powyżej uchybienia powodują konieczność uchylenia wydanych decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie adwokackie – 240 zł określone w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawne, w szczególności wyjaśni, czy zachodzą przesłanki do ujawnienia w ewidencji gruntów władających działką nr [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło