II SA/Ke 114/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u S. K. nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – raka żołądka – wymienionego w pozycji 17.7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115). Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy § 1 i § 8 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Rozpoznając odwołanie Z. K. – żony zmarłego S. K. - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując jako podstawę prawną przepisy § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy narażeniem na te substancje a powstaniem raka. Zgromadzony w sprawie materiał dowody dotyczący narażenia zawodowego S. K. nie potwierdził występowania w jego środowisku pracy czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, czyli takich, które są zaliczone do Kategorii 1 rakotwórczości, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennych w środowisku pracy (Dz.U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.). Organ podkreślił, że jedynie występowanie tych czynników może spowodować powstanie nowotworu o etiologii zawodowej. Żadne inne czynniki, niewątpliwie oddziaływujące niekorzystnie na zdrowie pracownika, takie jak praca przy użyciu sprzętu ciężkiego, hałas, pyły, duży stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym i psychicznym nie mogą być traktowane jako przyczyna wystąpienia choroby zawodowej, określonej w poz. 17.7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. Niedopuszczalne jest, zdaniem organu samodzielne uznanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej ciężkich warunków pracy za rakotwórcze. Przesądza o tym fakt określenia przez ustawodawcę katalogu substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Organ wskazał na sporządzone w sprawie opinie jednostek orzeczniczych, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...], w których nie stwierdzono choroby zawodowej z uwagi na fakt, że żaden z czynników szkodliwych, na które narażony był S. K. nie jest zaliczony, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004r. do Kategorii 1 rakotwórczości. Organ podkreślił, że orzeczenia te mają, zgodnie z art. 84 § 1 kpa cechy opinii biegłego, nie są sprzeczne z materiałem dowodowym i nie budzą zastrzeżeń, są rzeczowe, przekonywujące oraz jednoznacznie wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie rozpoznania u S. K. choroby zawodowej. Organ podkreślił, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich, które są uprawnione do rozpoznawania chorób, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił także, że w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywały inne przepisy dotyczące chorób zawodowych niż w dacie wydawania orzeczeń przez jednostki orzecznicze. Organ I instancji wydał decyzję na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), opierając się na orzeczeniach wydanych przez jednostki orzecznicze na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115). W rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002r. w pozycji 17 wykazu chorób zawodowych wymieniono nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, a w punkcie 17.7 "inne nowotwory" mieścił się rak żołądka S. K., w sprawie którego prowadzono postępowanie. Organ odwoławczy uznał, że z uwagi na fakt, że w obecnie obowiązującym rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009r. pozycja 17 wykazu jest katalogiem zamkniętym, w którym nie przewidziano samodzielnej kategorii dotyczącej tylko nowotworu żołądka, nie zachodziła potrzeba wystąpienia do jednostki orzeczniczej o weryfikację wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od decyzji z dnia 22 grudnia 2009r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła Z. K., zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 kpa na skutek niepełnego zebrania materiału dowodowego przy braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez organ, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza braku analizy czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy i sposobu wykonywania pracy w okresie zatrudnienia S. K., obejmującego lata 1969-1991 oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, - prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie przez organ w sprawie – niedostrzeżenie przez organ, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u S. K. – nowotwór złośliwy żołądka jest ujęty w wykazie chorób zawodowych i został wywołany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy S. K. oraz sposobem wykonywania przez niego pracy, - przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe odczytanie ich znaczenia polegające na przyjęciu, że tylko występowanie czynników o działaniu rakotwórczym w środowisku pracy może wywołać powstanie nowotworu o etiologii zawodowej. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 28 października 2009r. W uzasadnieniu skargi Z. K. podkreśliła, że mąż S. K. pracował zawodowo od 1952r. do listopada 1991r., najpierw w Zakładzie Przemysłu Wapienniczego, później w Przedsiębiorstwie Transportowo-Sprzętowym, a następnie w Zakładzie Przemysłu Wapiennego, a w okresie od 1 lipca 1969r. do dnia 30 listopada 1991r. w Zakładach Przemysłu Wapienniczego. Od 1955r. do 31 sierpnia 1986r. zatrudniony był na stanowisku operatora różnych typów spycharek, a od 1 września 1986r. do 31 listopada 1991r. jako wypalacz wapna na Wydziale Pieców. W związku z zaistniałymi szkodliwymi warunkami pracy decyzją z dnia 2 września 1996r. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny stwierdził u jej męża chorobę zawodową w postaci obustronnego niedosłuchu odbiorczego. Następnie podczas leczenia szpitalnego w 1997r. rozpoznano u jej męża wrzodziejące zapalenie jelita grubego i zalecono dalsze leczenie w poradni chorób jelita, wynik badania z dnia 27 stycznia 1999r. wykazał przewlekłe zapalenie żołądka. W dniu 11 marca 1998r. lekarz orzecznik stwierdził całkowitą niezdolność do pracy z ogólnego stanu zdrowia na podstawie rozpoznania schorzeń: wrzodziejącego zapalenia jelita, zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, niewydolności krążenia mózgowego, obustronnego niedosłuchu odbiorczego i częściową niezdolność do pracy w związku z chorobą zawodową. S. K. zmarł 5 marca 2007r., a stwierdzoną przyczyną zgonu była niewydolność krążeniowo-oddechowa w przebiegu powikłań pooperacyjnych raka żołądka. W ocenie skarżącej powstanie nowotworu złośliwego żołądka wywołane zostało, z wysokim prawdopodobieństwem: po pierwsze - rozwojem choroby zawodowej już stwierdzonej (obustronny niedosłuch), która rozwijała się w kierunku choroby neurologicznej, objawiała się wzmożoną nerwowością, po drugie – działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, tj. hałasem, podleganiem ciała ciągłym drganiom związanym z pracą na ciężkim sprzęcie koparko-zrywarki, pyłów, gazów przy wypalaniu wapna. Zdaniem skarżącej organ nie wykazał, że taki związek przyczynowy nie istniał i nie ustalił także, czy sposób wykonywania pracy miał wpływ na powstanie choroby. Przy sposobie wykonywania pracy określa się stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym i narażenia tym obciążeniem narządów i organów organizmu ludzkiego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, że po wniesieniu skargi powziął wiadomość, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz do uzupełnienia postępowania administracyjnego, w związku z czym wystąpił do skarżącej pismem z dnia 9 lutego 2010r. z zapytaniem czy cofa skargę. W dniu 15 lutego 2010r. Z.K. złożyła pisemne oświadczenie, że wycofuje skargę. Organ nie podjął działań konwalidujących i przesłał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 22 kwietnia 2010r. pełnomocnik skarżącej cofnął oświadczenie Z. K. skierowane do organu odwoławczego o cofnięciu skargi, podnosząc, iż było ono spowodowane informacją organu o zamiarze zmiany decyzji. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania Zakłady Przemysłu Wapienniczego wniosły o oddalenie skargi, podnosząc że na stanowiskach wykonywanych przez byłego pracownika S. K. nie występowały czynniki o działaniu rakotwórczym, nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba nowotworowa żołądka została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż wskazane w skardze. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 156, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tzn. ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w dniu wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania, mającego ustalić, czy u S. K. wystąpiła choroba zawodowa obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z treścią § 1 i 2 tego rozporządzenia przez choroby zawodowe rozumiano choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W pkt 17 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia wymienione były choroby zawodowe: "nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi", a w punkcie 17.7 "inne nowotwory" . Do tej kategorii chorób można było zaliczyć nowotwór złośliwy żołądka, jeżeli wywołany on był działaniem czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Z dniem 3 lipca 2009r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Z dniem tym wszedł w życie także przepis art. 2351 (dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009r. – Dz.U. Nr 99, poz. 825 – zmieniającej ustawę kodeks pracy), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie zaś z przepisem art. 2352 kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 11 cytowanego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W związku z tym uznać należy, że rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej w niniejszej sprawie u S. K. powinno nastąpić na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), a nie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Organ odwoławczy zauważył tę zmianę stanu prawnego, jednak nie wyciągnął z tego faktu prawidłowych wniosków. Rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. zawiera wykaz chorób zawodowych (§ 1.1 pkt 1), które enumeratywnie wymienione są w załączniku "wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym". Organ orzekający w sprawie niniejszej winien był ustalić, czy u S. K. wystąpiła choroba zawodowa wymieniona w tym rozporządzeniu (wykazie chorób), a nie w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002r., które już nie obowiązywało. Powyższe oznacza, że zawarte w decyzji orzeczenie organu, że nie stwierdza się u S. K. "nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – raka żołądka – wymienionego w pozycji 17.7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach" - wydane zostało z naruszeniem § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Jak bowiem stanowi ten przepis skuteczne pozostają jedynie czynności dokonane w toku wszczętych postępowań. Z tych względów zarzut skargi dotyczący naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach nie może odnieść zamierzonego skutku. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że organ odwoławczy uznał, iż choroba - rak żołądka - nie jest wymieniona w § 17 obecnie obowiązującego rozporządzenia, który nie zawiera już punktu "inne nowotwory". Tymczasem zauważyć należy, że § 17, w którym określono nowotwory złośliwe (płuc, oskrzeli, układu krwionośnego, skóry, pęcherza moczowego, wątroby, krtani, nosa i zatok przynosowych) wymienia w pkt 9 "nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%". Nie można wykluczyć, że rak żołądka będzie się mieścił w tym przedziale chorób zawodowych, o ile wywołany będzie promieniowaniem jonizującym z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%. Tej okoliczności nie wyjaśnił organ orzekający, a ustalenie tego na podstawie akt sprawy przez sąd orzekający pozostawałoby w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że sąd ten kontroluje jedynie legalność zaskarżonych orzeczeń administracji państwowej, nie dokonując własnych ustaleń (art. 3). Natomiast nie można podzielić stanowiska skarżącej, że choroba jej męża - nowotwór złośliwy żołądka powinna być zaliczona do chorób zawodowych, ponieważ mogła być wywołana rozwojem już stwierdzonej choroby zawodowej obustronnego niedosłuchu i działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, takich jak: hałas, podleganie ciała ciągłym drganiom związanym z pracą na ciężkim sprzęcie koparko-zrywarki, pyły, gazy przy wypalaniu wapna. Te bowiem czynniki nie mogą być zaliczone do czynników objętych § 17.9 obecnie obowiązującego rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że z uwagi na to, iż w sprawie niniejszej decyzja oraz orzeczenia lekarskie, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji wydane zostały w oparciu o przepisy nieobowiązującego w tej dacie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - nie można uznać, że zgodna z prawem jest zaskarżona decyzja z dnia 22 grudnia 2009r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia 28 października 2009r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u S. K.. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Rozstrzygając ponownie sprawę organ wyda orzeczenie w przedmiocie choroby zawodowej u S. K. w oparciu o przepisy art. 2351 kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869), które weszło w życie 3 lipca 2009r., co będzie wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym wyżej zakresie.