II SA/Ke 120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty Sandomierskiego z dnia [...]. o zatrzymaniu S. S. prawa jazdy kategorii B do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji podniósł, że wnioskami z dnia 23 marca 2016 roku Komendant Wojewódzki Policji w K. zwrócił się do Starosty Sandomierskiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do S. S. oraz o skierowanie go na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W uzasadnieniu wniosków wykazano 7 przypadków naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 10 lipca 2013 roku do 10 czerwca 2014 roku, za które S. S. otrzymał łącznie 28 punktów karnych. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541 i 2183), zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 roku starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie artykułu 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wykreślonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Wskazane wyżej przepisy mają charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku wystąpienia określonych z nich okoliczności organ administracyjny ma obowiązek wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przy liczeniu limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego należy uwzględniać czas jednego roku, jaki upłynął od każdego z zaistniałych przypadków wykroczenia do popełnienia kolejnego, powodującego jego przekroczenie. Jeżeli między tymi wykroczeniami nie upłynął okres jednego roku należy zastosować wymienione wyżej sankcje. Wspomniany roczny okres nie jest równoznaczny z rokiem kalendarzowym, nie jest także liczony od daty dopuszczenia się danego wykroczenia do daty wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, lecz między wykroczeniami. W niniejszym przypadku okres jednego roku obejmuje termin od dnia popełnienia pierwszego naruszenia, tj. od dnia 10 lipca 2013r., do dnia 10 czerwca 2014r. W tym okresie S. S. uzyskał łącznie 28 punktów karnych. Zgodnie z cytowanymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które kierowca uzyskał więcej niż 24 punkty karne, jest równoznaczne z uznaniem, że nie posiada on odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a tym samym, że stwarza zagrożenie dla innych uczestników dróg. W związku z tym ustawodawca nałożył na organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązek skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz zatrzymania prawa jazdy. Organ II instancji podniósł ponadto, powołując się na § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488), że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji zostaje sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, których dokonuje się w wypadku jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z tym organ administracji publicznej nie ma podstaw do weryfikowania stopnia zagrożenia poszczególnych naruszeń ruchu drogowego, które zostały stwierdzone przez uprawniony organ. Organ, jakim jest starosta, wydając na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie uzyskania więcej niż 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie ma uprawnienia do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naruszone zostały kierowcy punkty karne (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009r., sygn. akt I OSK 1371/08). Jak zaś wynika z akt sprawy, zarówno orzeczenie Sądu Rejonowego w Sandomierzu w sprawie o sygn. II W 740/14, jak i o sygn. II W 698/14, są prawomocne i wykonalne. Na podstawie tych prawomocnych orzeczeń dokonano wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Także orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania jest podstawą wpisu ostatecznego w takiej ewidencji. W skardze z dnia 2 lutego 2016r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., S. S. podniósł, że powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest niesprawiedliwa i narusza przepisy Prawa o ruchu drogowym. Odniósł się do poszczególnych naruszeń, na podstawie których Komendant Wojewódzki Policji wnioskował o zatrzymanie prawa jazdy. I tak, jeśli chodzi o naruszenia z punktów 3 i 5, w jego ocenie jako inwalida narządów ruchu miał prawo zatrzymywać się w miejscu obowiązywania zakazu zatrzymywania. W przypadku naruszenia z punktu 2. skarżący zakwestionował prawidłowość dokonanego pomiaru prędkości. Odnośnie naruszenia z punktu 6. stwierdził, że sprawa jest w toku, dołączając pismo Biura Kontroli i Audytu Wewnętrznego Ministerstwa Sprawiedliwości, z którego wynika, że złożył prośbę o ponowne rozpatrzenie prawomocnie zakończonych postępowań Sądu Rejonowego w Sandomierzu i Sądu Okręgowego w K. – sygn. IX Ka 1568/15. W przypadku punktu 7. przytoczył sygn. akt II W 698/14 i wskazał, że Sąd Rejonowy w Sandomierzu nie uznał oskarżeń funkcjonariuszy Policji z Komendy Policji w Sandomierzu. Jak stwierdził, w sprawie tej chodziło o zdarzenie, w czasie którego zatelefonował do niego dzielnicowy. Odebrał telefon i powiedział jedynie, że kieruje i nie może rozmawiać, po czym odłożył telefon. Sąd w wydanym wyroku ostatecznie odstąpił od ukarania skarżącego informując go, że wyrok ten nie pociąga żadnych skutków prawnych – nie "wyznacza" żadnej kary finansowej, nie obciąża kosztami postępowania. Mimo to naliczono mu punkty karne, wbrew przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego skarżący wniósł o rzetelne i sprawiedliwe rozpoznanie sprawy. Do skargi dołączył m.in. kserokopię karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej, wydanej bezterminowo na jego nazwisko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 28 marca 2017r. skarżący ponownie odwołał się do orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. [...], gdzie nie wymierzono mu kary grzywny, w związku z czym w jego ocenie nie powinny także zostać naliczone punkty karne. Powtórzył również argumenty związane z faktem, iż jest inwalidą narządów ruchu, w związku z czym nie powinien był zostać ukarany za zatrzymanie pojazdu w miejscu gdzie nie było wyznaczone miejsce do zatrzymania pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji przepisem art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541), zwanej dalej ustawą z dnia 20 marca 2015 r., do dnia 3 czerwca 2018 roku starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym. Z art. 130 ust. 1 tej ustawy wynika, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W świetle przytoczonego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. starosta, jako organ I instancji, jest uprawniony i zobligowany zarazem do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. Starosta przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustala stan faktyczny, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja wydawana na podstawie w/w przepisu ma przy tym charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Zatem organy nie mają w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowane są do wydania określonego rozstrzygnięcia, o ile zaistniały przesłanki w postaci ustalenia przekroczenia 24 punktów karnych za wykroczenia drogowe. Niewątpliwie zatem organy nie mogą, w decyzji związanej, brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, niezależnie od tego czy są one trafne, czy nie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 301/16, LEX nr 2106035). W toku postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby punktów karnych organ administracji nie jest przy tym uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2017r., sygn. akt III SA/Gd 961/16, LEX nr 2204844). W niniejszym przypadku organy obu instancji prawidłowo zatem oparły swe ustalenia na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 25 marca 2016 r. (uzupełnionego pismem Zastępcy Naczelnika WRD KWP w K. z dnia 24 maja 2016 r.), z którego wynikało, że skarżący jako kierujący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wbrew argumentom zawartym w skardze, ani Starosta, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze – zgodnie z tym co wyżej podniesiono – nie były uprawnione do badania skuteczności dokonanych wpisów, jak i prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do poszczególnych zdarzeń będących podstawą tych wpisów. Na prawidłowość wydanych decyzji nie może wpływać także fakt ewentualnego błędnego pouczenia skarżącego przez Sąd co do skutków wydanego wyroku stwierdzającego popełnienie wykroczenia. Należy podnieść, że każdy wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością podlegającą kontroli sądowej, a osoba zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie tej czynności, a następnie, w przypadku negatywnego stanowiska organu, może skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 728/11, opubl. LEX nr 1134786). Odbywa się to jednak w odrębnym postępowaniu, dotyczącym kwestii samego wpisu do ewidencji, a nie zatrzymania prawa jazdy na podstawie dokonanych już wpisów – jak w niniejszym przypadku. Trzeba także zaznaczyć, iż zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Aby zatem na podstawie tego przepisu mogło dojść do usunięcia punktów karnych z ewidencji, musi upłynąć rok bez naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego, za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby łącznie 24 punkty. Rok ten należy liczyć pomiędzy kolejnymi wykroczeniami. Nie można zatem uznać, aby w niniejszym przypadku zaistniała podstawa do usunięcia punktów skoro wykroczenia, na podstawie których dokonano wpisów, miały zostać popełnione w okresie od 10 lipca 2013 r. do 10 czerwca 2014 r. Niezależnie od powyższych uwag, odnosząc się do argumentów zawartych w skardze należy odnotować, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488) wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Podstawą wpisu jest zatem samo stwierdzenie naruszenia w wymienionych rodzajach orzeczeń, niezależnie od konsekwencji prawnych (rodzaju wymierzonej kary czy na przykład odstąpienia od jej wymierzenia), jakie w danym przypadku to naruszenie spowodowało dla kierującego. Ponieważ zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.