II SA/Ke 124/08
WyrokWSA w Kielcach2008-05-29
Skład orzekający: Jacek Kuza, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które następnie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie organu I instancji, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów Prawa budowlanego, na podstawie których wydano te rozstrzygnięcia, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak prawidłowego ustalenia adresata decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego. Organ nadzoru budowlanego uznał, że ganek został dobudowany po dacie wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co stanowi samowolę budowlaną. Inwestorka twierdziła, że budowa miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy. Organy nałożyły obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a po jego niewykonaniu wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., błędnych ustaleń faktycznych oraz nieprawidłowego określenia adresata decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a także postanowienie organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2008 sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku Zdroju z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata T. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art 52 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) organ I instancji nakazał J. L. dokonanie rozbiórki ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działkach nr ewid. [...], położonych w S. gm. B.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że murowany ganek został dobudowany do budynku mieszkalnego usytuowanego częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce nr [...] (parterowego, murowanego z kamienia, z dachem drewnianym pokrytym płytami falistymi). Przeprowadzone w dniu 31 stycznia 2007r. oględziny wykazały, że ganek usytuowany jest w całości na działce nr [...], a jego wymiary wynoszą 2,69m x 2,28m. Wewnątrz ganku, w odległości ok. 60cm od jego ściany wschodniej stwierdzono pogrubienie posadzki z innym jej odcieniem.
W wyniku wszczętego na wniosek W. P. postępowania w sprawie budowy ganku od strony południowej budynku mieszkalnego J. L., po ponownym rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...], podjętym na postawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał J. L. wstrzymanie prowadzonej rozbudowy budynku mieszkalnego, usytuowanego na działkach nr [...], położonego w miejscowości S. gm. B. oraz nałożył na J. L. obowiązek wykonania i dostarczenia w terminie do dnia 22 października 2007 r. dokumentów w postaci:
- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponieważ inwestorka nie przedłożyła w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] decyzję nakazującą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego dokonanie rozbiórki ganku dobudowanego od strony południowej do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działkach nr. ewid. [...], położonych w S., gm. B.
Organ odwoławczy podał, że istotną kwestią w sprawie było ustalenie dokładnej daty budowy przedmiotowego ganku, z uwagi na znaczną rozbieżność zeznań stron i świadków. Biorąc pod uwagę szczegółowe ustalenia organu I instancji, w tym uzyskaną w dniu 16 lipca 2007r. informację Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. wskazującą, że na szkicu polowym 1 z pomiaru dokonanego przez geodetę w dniu 14 maja 1997r., zamieszczonym w operacie pomiarowym przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 września 1997r. brak jest przedmiotowego ganku - uznał, że ganek został dobudowany po dniu 14 maja 1997r. Sporządzający szkic geodeta podpisał i postawił datę pomiaru w dniu 14 maja 1997r., stąd wniosek, że na ten dzień przedmiotowego ganku nie było. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że trudno przyjąć, aby geodeta wykonujący pomiar przy obmierzaniu budynku mieszkalnego J. L. ruletką nie zauważył tego ganku, choć jak ze szkicu i mapy wynika zauważył i pomierzył podobne przybudówki przy budynkach sąsiednich.
Organ II instancji uznał zatem, że samowola budowlana została popełniona pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994r., zaś dobudowa ganku do istniejącego już budynku stanowi rozbudowę tego budynku, co zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego uznać należy za budowę. Wykonanie przedmiotowego ganku przez J. L. bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, skutkującą zastosowaniem przepisu art. 48 ustawy z 1994r. Prawo budowlane. Zasadnie zatem organ I instancji postanowieniem z [...], podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizacji tego ganku z jednoczesnym nałożeniem obowiązku przedłożenia w określonym terminie dokumentów, wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Skoro zaś zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z postanowienia zasadnym było nakazanie rozbiórki przedmiotowego ganku z zastosowaniem art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzupełnił postawę prawną postanowienia z dnia [...] ze wskazaniem, że podstawę prawną winien stanowić art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Brak powołania pełnej podstawy prawnej (ust. 3) w tym rozstrzygnięciu, zdaniem organu odwoławczego nie wpływa na prawomocność tego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wniosła J. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W skardze zarzucono naruszenie przeprowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 8 kpa, ponieważ organ oparł swe ustalenia na dowodach dotkniętych niejasnościami i błędami, na żadnym etapie postępowania nie zostało uzasadnione, dlaczego oświadczenia skarżącej i jej świadków – R. M., F. M. nie zostały przyjęte jako dowód w sprawie. Dokument w postaci szkicu polowego nr 41 nie stanowi wiarygodnego dowodu, jest "dokumentem o charakterze pomocniczym, a nie dokumentem wymaganym i stanowiącym podstawę do wydania decyzji", w szkicu szerokość ganku została uwzględniona w szerokości budynku mieszkalnego.
Skarżąca wyjaśniła, że rozbudowy obiektu mieszkalnego o ganek dokonała w latach 1992-1994, tj. przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, a zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Organ winien był przeprowadzić dowód z zeznań zawnioskowanych w postępowaniu świadków, gdyż stanowią one podstawę do wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z postanowieniami art. 75 i art. 78 kpa. Rozbieżności i niezgodności ze stanem faktycznym w dokumentach będących w posiadaniu Urzędu Miasta w B. oraz w dokumentach Starostwa Powiatowego nie pozwalają na zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie określenia terminu powstania przedmiotowego ganku.
Ponadto skarżąca wniosła także o uwzględnienie, iż jest osobą w wieku 83 lat, posiada I grupę inwalidzką i bardzo niskie dochody – 678,88 zł, nie będzie więc w stanie zebrać dokumentów w celu legalizacji obiektu i ponieść kosztów legalizacji.
Skarżąca podniosła również, iż jej zdaniem kwestią sporną jest własność przedmiotowego budynku mieszkalnego i odpowiedzialność za dobudowany ganek. Budynek jest położony na działkach stanowiących współwłasność jej i W. P., w związku z czym odpowiadają oni solidarnie za stan rzeczy, jaki ma miejsce. Oznacza to nieprawidłowe określenie przez organ nadzoru stron postępowania i adresata decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są w pełni tożsame z przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji rozstrzygał w granicach sprawy, jednak nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną dokonał kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zauważyć także należy, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania, nie bierze pod uwagę zasad słuszności, czy też celowości. Stąd podnoszony w skardze zarzut dotyczący wieku skarżącej, jej inwalidztwa oraz niskich dochodów, które nie pozwalają na poniesienie kosztów legalizacji nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekały na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118) - zwanej dalej ustawą, a nie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Słusznie skarżąca zauważa w skardze, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Jednak w niniejszej sprawie taki przypadek nie występuje, ponieważ samowola budowlana została popełniona po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tj. po 1 stycznia 1995r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że w sprawie występują znaczne rozbieżności w zeznaniach stron oraz świadków, w tym świadków zgłoszonych przez skarżącą oraz W. P. Wprawdzie organ ten nie wykazał tych rozbieżności, jednak poparł szczegółowe ustalenia organu I instancji. Oznacza to, że zeznania świadków obu stron były brane był pod uwagę jako dowód w sprawie, jednak nie dano im wiary, uznając za wiarygodny dowód z mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w B. w dniu 24 września 1997r., przedstawiającej istniejące obiekty budowlane na działkach gruntu nr [...]. Wśród tych obiektów przedmiotowy ganek nie istnieje. Dokumentem źródłowym dla tej mapy był szkic polowy nr 41 z pomiaru dokonanego przez geodetę w dniu 14 maja 1997r. Organ opierając swe ustalenia na tym dokumencie wskazał, że geodeta naniósł przy innych budynkach mieszkalnych tego typu przybudówki, stąd uznać należy, że gdyby przedmiotowy ganek istniał w dacie pomiaru, tj. w maju 1997r., to zostałby on ujęty w tym szkicu polowym.
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że inwestycja w postaci ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego położonego na działkach o nr [...] miała miejsce po dacie 14 maja 1997r., co pozwoliło na zastosowanie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Należy podzielić stanowisko organu, że zeznania świadków, skarżącej oraz W. P., zawierały istotne różnice, co do daty realizacji budowy. Wskazany w skardze świadek R. M. zeznał, że daty budowy nie pamięta, "lecz było to w latach 1992-94, przy robotach pomagał także W. P.", który z kolei wskazał datę "po 1999r", natomiast świadek F. M. wskazał datę - 1993r. Świadkowie T. S., przesłuchany 11 listopada 2006r. podał, że "10 lat temu ganku jeszcze nie było", zaś świadek W. K. podał, że do roku 2002r. ganku jeszcze nie było. W tej sytuacji nie można uznać, że organ przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów opierając swe ustalenia na obiektywnym dowodzie, jakim jest mapa zaewidencjonowana pod numerem 2849-157/97, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 września 1997r., dla której dokumentem źródłowym był szkic polowy dokonany przez uprawnionego geodetę z dnia 14 maja 1997r., gdzie zaznaczał on "czołówki" budynków.
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego słusznie przyjęły, że dobudowa ganku do budynku mieszkalnego, stanowiąca rozbudowę tego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, jest budową na wykonanie, której konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przez rozbudowę należy bowiem rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Efektem budowy jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej, co miało miejsce w sprawie niniejszej - w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego powstał ganek o wymiarach 2,69m x 2,28m.
W myśl przepisu art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 ustawy roboty budowlane, przez które należy rozumieć także budowę można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca dokonała rozbudowy budynku mieszkalnego poprzez wykonanie ganku bez wymaganego pozwolenia na budowę, wobec czego organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne w rybie art. 48 ust. 3 ustawy, umożliwiające doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem i w tym celu nałożyły na skarżącą postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2007r. wykonanie określonych obowiązków.
Przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy było nieprzedstawienie przez J. L. w zakreślonym terminie wskazanych tym postanowieniem dokumentów (art. 48 ust. 3 ustawy), niezbędnych dla legalizacji samowoli budowlanej, a w tym zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Ustawodawca uzależnił bowiem zalegalizowanie samowoli budowlanej dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy od dysponowania decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego. Dzień wszczęcia postępowania, to dzień podjęcia przez właściwy organ działań zmierzających do zastosowania sankcji z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, a ściślej dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania rozbiórkowego.
W tym miejscu podnieść jednak należy, że po dniu wydania decyzji przez organ I instancji, a przed dniem wydania zaskarżonej decyzji Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170 poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88 poz. 587, Nr 99 poz. 665 i Nr 127 poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Chodzi więc o zgodność albo z planem miejscowym, albo z "generalnym" porządkiem planistycznym, ukształtowanym wieloma ustawami szczególnymi. Nie może mieć znaczenia termin uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny (o tym jaki obiekt, pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie wybudować) i sama przez się nie kształtuje praw, ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustaw. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej (również legalizacji prowadzonej w związku z wszczęciem postępowania rozbiórkowego) winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa – w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Powinna zatem, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy wykazali zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego.
Trybunał Konstytucyjny podniósł także, że jakkolwiek cechą wspólną sprawców samowoli budowlanej jest dopuszczenie się złamania obowiązującego prawa, to jednak ich sytuacja w postępowaniu legalizacyjnym nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu, gdyż obowiązywanie na określonym terenie planów miejscowych nie jest w żaden sposób zależne od woli podmiotu realizującego inwestycję budowlaną. Organy nadzoru budowlanego nie mogą brać bowiem pod uwagę strony podmiotowej czynu, a zwłaszcza stopnia zawinienia sprawcy samowoli budowlanej, jako że już naruszenie obowiązku administracyjnego skutkuje koniecznością nałożenia sankcji administracyjnej. Taki jest jednak skutek przyjętej regulacji, uzależniającej w istocie możliwość legalizacji samowoli budowlanej na terenie nieobjętym planem miejscowym od daty uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, skoro zaświadczenie wójta (burmistrza) o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego (bo nie istnieje prawny wymóg uzyskania takiego zaświadczenia wcześniej), to niezgodne ze wskazanymi zasadami konstytucyjnymi jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby ostateczna już w dniu wszczęcia postępowania. Rozwiązaniem, które czyni realną legalizację samowoli budowlanej na terenach, na których brak jest planu miejscowego, jest dopuszczenie wydania decyzji o warunkach zabudowy również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Złożenie przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi materialnoprawnej przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, lecz ma charakter wyłącznie procesowy, co pozwala na usunięcie braku decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007r., II OSK 945/06 niepublikowany).
Stwierdzenie niekonstytucyjności omawianego przepisu w wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że przepis ten, mimo że nadal pozostaje w obrocie prawnym jest niezgodny z Konstytucją od samego początku, czyli od daty jego wydania. Jako taki nie może stanowić podstawy prawnej aktu administracyjnego ani czynności organu z zakresu administracji publicznej.
Konsekwencją wydania powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, orzekającego o niezgodności z Konstytucją przepisów, które były podstawą materialnoprawną wydanego z dniu 6 sierpnia 2007r. postanowienia o nałożeniu obowiązków, a następnie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wobec niewykonanie tych obowiązków jest uznanie przez Sąd, że występuje przesłanka do wznowienia postępowania (art. 145a kpa). Przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi bowiem, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądu, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Należy mieć na uwadze, ze celem nowelizacji Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003r. było urzeczywistnienie w szerszym zakresie, niż czyniło to poprzednie unormowanie zasad wynikających z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, tj. zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i ochrony własności, a także optymalizacja polskiego modelu reglamentacji budowlanej w świetle unormowań innych państw Unii Europejskiej.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi o nieprawidłowo wskazanym adresacie decyzji nakazującej rozbiórkę, podnieść należy, że brak ustaleń organu w tym zakresie nie pozwala na zbadanie zasadności tego zarzutu i stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Skarżąca uważa, że mimo iż to ona wykonała przedmiotowy ganek, to obowiązkiem jego ewentualnej rozbiórki winien być także obciążony współwłaściciel nieruchomości, tj. W. P. Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że ganek został dobudowany przez skarżącą do zajmowanej przez nią części budynku mieszkalnego, przy czym cały budynek znajduje się na działkach nr [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy Zawiadomienia z dnia 23 listopada 1993r. Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w B. Dz.Kw Nr [...] (księga wieczysta Kw Nr [...]), złożonego w toku postępowania administracyjnego przez uczestnika W. P. wynika, że jest on właścicielem działki nr [...]. Nie wiadomo natomiast, jaki jest stan prawny działki nr [...], czy rzeczywiście stanowi ona współwłasność W. P. i skarżącej, czy treść wspomnianego wypisu jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego tej nieruchomości. Ustalenie tych faktów ma znaczenie z uwagi na to, iż wprawdzie z dyspozycji art. 52 ustawy wynika, że w pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego jest obciążany inwestor, ale dotyczy to inwestora legitymującego się tytułem prawnym do nieruchomości, czego w tej sprawie organ nie ustalił, dopiero w drugiej kolejności obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego obciążony jest właściciel lub sprawujący trwały zarząd. Jednocześnie zauważyć należy, że z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę powinni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości (por. Komentarz do ustawy Prawo budowlane pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006r., str. 546, wyrok NSA z dnia 27 marca 2007r. sygn. II OSK 522/06, LEX nr 339391). Organ, zatem winien uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie i w zależności od jego wyniku ustalić prawidłowo adresata zarówno postanowienia, jak i decyzji wydanych w trybie art. 48 ustawy.
Powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju z dnia 6 sierpnia 2007r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b i c, art. 135 i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Na mocy art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 205 ust. 1 cyt. ustawy i § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło