II SA/Ke 124/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2015r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia D. B. na postanowienie Starosty z dnia 6.10.2014r. znak: [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek D. B. w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 2 i 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i w to miejsce orzekło o odmowie wznowienia na wniosek D. B. z dnia 29.09.2014r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 9.05.2014r. znak: [...] w przedmiocie skierowania D. B. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 29 września 2014r. D. B., powołując się na art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., zwrócił się do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 9.05.2014r. znak: [...] w przedmiocie jego skierowania na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz uchylenie tej decyzji i umorzenie postepowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu wskazywał, że decyzja została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji, którzy złożyli wniosek o jej wydanie. W powyższej sprawie toczy się postępowanie przygotowawcze pod sygn. akt [...] przez Prokuraturę Rejonową w R. (poprzednio przez Prokuraturę Rejonową w O.). Do wniosku dołączył kopię pisma Prokuratora Okręgowego w P., z którego wynika, że sprawa dotyczy popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji KPP w O. i KP w P., polegającego na niedopełnieniu obowiązków w dniu 7.04.2014r., poprzez zaniechanie zatrzymania i wykonania czynności procesowych ze sprawcami pobicia D. B. i H. B. Zdaniem strony, ponieważ decyzja Starosty została wydana w wyniku przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych policji, zachodzi przesłanka do wznowienia postepowania w sprawie. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 6.10.2014r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie oraz uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego uznając, że Policja nie wydawała żadnej decyzji kierowcy, a jedynie skierowała wniosek do starosty jako organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami o skierowanie na badanie lekarskie. Ponadto nie może być mowy o wydaniu decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy policji, nawet jeżeli przeciwko nim toczy się postepowanie przygotowawcze. Organ stwierdził, ze przesłanką dla organu do wydania decyzji o skierowaniu na badanie był stan zdrowia D. B. i związane z tym trudności w samodzielnym poruszaniu na skutek choroby stwardnienia rozsianego. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie D. B. podtrzymywał argumentację odnośnie związku pomiędzy toczącym się postępowaniem przygotowawczym przeciwko funkcjonariuszom Policji a skierowaniem go na badanie lekarskie, które nastąpiło w wyniku przestępstwa przekroczenia uprawnień służbowych. W ocenie składającego zażalenie, w przypadku, gdy toczy się postępowanie przygotowawcze, zasadne jest wznowienie postepowania i jego zawieszenie do czasu ustalenia w sposób wiążący w postępowaniu karnym, czy zostało popełnione przestępstwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie stwierdziło potrzebę reformacji zaskarżonego postanowienia, wydanego na podstawie art. 149 § 3, z uwagi na uchybienia proceduralne wynikające z błędnego sformułowania jego sentencji. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów art. 145 § 1, art. 147, art. 148 § 1 i § 2, art. 149 § 1 – 2 k.p.a. dotyczących instytucji wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego trybu umożliwiającego wzruszenie decyzji ostatecznej. Podkreślono, że zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, gdy wniosek składa podmiot nie będący stroną albo gdy termin do wniesienia żądania nie został zachowany. Z uwagi na wskazaną przez stronę przesłankę wznowieniową określoną w pkt 2 § 1 art. 145 k.p.a. tj. gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, wznowienie postępowania na tej podstawie jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1) musi mieć miejsce fakt popełnienia przestępstwa; 2) stwierdzony on jest prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątki od tej regulacji dotyczą przypadku, gdy popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo dla poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.) oraz w razie, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.). Kolegium uznało, że wskazane wyjątki nie zachodzą w sprawie, albowiem nie można mówić o oczywistości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji, a samo wznowienie biorąc pod uwagę przedmiot sprawy, nie jest niezbędne by uniknąć niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z akt sprawy nie wynika też, by postępowanie przed sądem lub innym organem nie mogło być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Organ ustalił, że decyzja Starosty z dnia 9.05.2014r. o skierowaniu na badanie lekarskie D. B. została wydana na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, który powziął zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem w trakcie wykonywania czynności służbowych. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014r. , poz. 600), badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4: osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Starosta w wyniku postępowania zakończonego wydaniem powołanej wyżej decyzji uznał, że względem D. B. występują uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mogące stanowić przeciwwskazania co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem. Zdaniem organu, Starosta nie był związany wnioskiem Komendanta Powiatowego Policji w O., który tylko sygnalizował istnienie po stronie D. B. uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. W uzasadnieniu podkreślono, że nie zachodzi związek przyczynowy między wydaniem decyzji o skierowaniu na badania D. B. na badanie lekarskie, a samym domniemanym "przestępstwem", którego jakoby dopuścili się policjanci, biorący udział w interwencji z dnia 7.04.2014r. poprzez zaniechanie zatrzymania i wykonania określonych czynności procesowych ze sprawcami pobicia D. B. i H. B. W ocenie organu skoro fakt popełnienia przestępstwa nie został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, to nie istnieje podstawa wznowieniowa, powoływana przez stronę we wniosku z dnia 29 września 2014r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył D. B. wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz nakazanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Starosty z dnia 9.05.2014r. Skarżący zarzucił organowi błędną ocenę, że wniosek Policji o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania go na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie pozostawał w związku przyczynowym z wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji. Zdaniem skarżącego, skierowanie na badanie lekarskie zawarte w decyzji z dnia 9.05.2014r. zostało wydane w wyniku przestępstwa przekroczenia uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy policji i jest przejawem dyskryminowania osób niepełnosprawnych i łamaniem konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji. Autor skargi podnosi, że zgodnie z zasadą ekonomii procesowej w sytuacji, gdy toczy się postępowanie przygotowawcze, zasadne jest wznowienie postępowania i zawieszenie go do czasu ustalenia w sposób wiążący w postępowaniu karnym czy zostało popełnione przestępstwo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 cyt. ustawy, sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, orzekające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 9.05.2014r. znak: [...] w przedmiocie skierowania D. B. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a także jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Okolicznością, która stanowić miałaby podstawę wznowienia postępowania jest, w ocenie skarżącego, przekroczenie uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy Policji, w wyniku którego został złożony wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Zdaniem autora skargi, fakt popełnienia tego przestępstwa potwierdza toczące się postępowanie przygotowawcze prowadzone pod sygn. [...] przez Prokuraturę Rejonową w R. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Z uwagi na powyższą regulację, w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie podkreśla się, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na podstawie powołanego przepisu, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci prawomocnego orzeczenia sądowego lub orzeczenia innego organu, stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Możliwość wznowienia, jeszcze przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu dotyczy sytuacji wymienionych w art. 145 § 2 k.p.a. tj. jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 par. 2 K.p.a.). Ponadto nie ma znaczenia to, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji. Nie musi więc istnieć związek pomiędzy treścią decyzji a przestępstwem, ale musi istnieć jedynie pomiędzy przestępstwem, a wydaniem decyzji. Z niekwestionowanych ustaleń SKO wynika, że skarżący nie przedstawił prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu, stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Prawidłowa jest również ocena organu, odnośnie braku podstaw do zastosowania w sprawie wyjątków przewidzianych w art. 145 § 2 k.p.a., umożliwiających organowi wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, pomimo braku prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie karnej. Nie można bowiem, jak słusznie zauważyło Kolegium, mówić o oczywistości popełnienia przez funkcjonariuszy przestępstwa, zaś wznowienie postępowania z uwagi na przedmiot sprawy nie jest niezbędne by uniknąć niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Na akceptację zasługuje również pogląd, że z akt sprawy nie wynika, by postępowanie przed sądem lub innym organem nie mogło być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Powyższe oznacza, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające badanie przez organ przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Nie bez znaczenia, zwłaszcza w kontekście przepisu art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, jest okoliczność, że skierowaniu na badania lekarskie podlega kierujący pojazdem jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, zaś oceny tej dokonuje organ wydający decyzję o skierowaniu na badania na podstawie zebranego materiału dowodowego. W realiach konkretnej sprawy, Kolegium prawidłowo uznało, że podnoszona przez skarżącego okoliczność dotycząca prowadzenia postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji z KPP w O. i KP w P., polegającego na niedopełnieniu obowiązków w dniu 7 kwietnia 2014r. poprzez zaniechanie zatrzymania i wykonania czynności procesowych ze sprawcami pobicia D. B. i H. B., czym działano na szkodę interesu prywatnego wyżej wymienionych, tj. o czyn z art. 231 par. 1 kk. – nie uzasadnia wydania postanowienia o wszczęciu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że jeżeli skarżący otrzyma prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające fakt popełnienia przestępstwa, wówczas będzie mógł skutecznie złożyć wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2, w sposób uprawniający organ do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 k.p.a. W takim przypadku Skarżący winien pamiętać o konieczności zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. do wniesienia podania o wznowienie. Z podniesionych wyżej względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną, należało oddalić.