II SA/Ke 127/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869.) - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, znak: SE III a - 413/5/09 stwierdzającą chorobę zawodową u M. Z. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął postępowanie po otrzymaniu w dniu 23 kwietnia 2009r. od Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy skierowania na badania w celu rozpoznania u M. Z. choroby zawodowej, a następnie na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy przeprowadził ocenę narażenia zawodowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż M. Z. od roku 1974 do chwili wydania decyzji, niemal nieprzerwanie pracowała w S. oraz w P. na stanowisku sytuatora, starszego sytuatora i dyspozytora, co wiązało się z częstymi monotypowymi ruchami zginania i prostowania w obrębie nadgarstków, co w konsekwencji narażało ją na nadmierne przeciążenie układu ruchu i przyczyniło się do powstania choroby zawodowej. W dniu 16 czerwca 2009 roku organ I instancji przesłał wyniki postępowania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który na podstawie analizy narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej oraz konsultacji neurologicznej i ortopedycznej wydał w dniu 30 października 2009 r. orzeczenie lekarskie PMLO nr 579/09 o rozpoznaniu choroby zawodowej. W ocenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego - przedmiotowa opinia i postępowanie diagnostyczno - orzecznicze zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, a orzeczenie lekarskie posiada cechy opinii biegłego i w sposób jasny i czytelny uzasadnia podstawy rozpoznania choroby zawodowej i z tego powodu mogło być podstawą do wydania decyzji stwierdzającej u M. Z. chorobę zawodową - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, która to choroba wymieniona jest w poz. 20.1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Od tej decyzji odwołanie wniosła P. zarzucając jej naruszenie art. 75, 77 80, 107§ 3 k.p.c. poprzez brak wyjaśnień wszystkich okoliczności sprawy, istotnych do jej prawidłowego załatwienia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podzielił ustalenia i argumentację prawną organu I instancji. Odpowiadając na zarzuty odwołania, podniósł, iż organ I instancji prowadząc postępowanie dowodowe działał zgodnie z obowiązującym prawem, a przepisy k.p.c. nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania. Podkreślił również, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. podjął wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a stosując dyspozycję przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, w szczególności zaś udokumentował, iż sposób wykonywania pracy mógł spowodować powstanie choroby zawodowej, a następnie na podstawie materiału dowodowego -zgodnie z art. 80 k.p.a. ocenił, że okoliczność stwierdzenia u M. Z. choroby zawodowej została udowodniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie art. 237 § 1 pkt 3 k.p. oraz § 2, § 6 ust. 1 pkt 5 i § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - poprzez nie wykonanie prawidłowo wszystkich czynności przewidzianych w w/w. rozporządzeniu, a nadto naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnień wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla prawidłowego jej załatwienia. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z § 2 ww. choroba zawodowa powinna być w sposób właściwy udokumentowana, natomiast decyzja stwierdzająca chorobę u M. Z. została wydana bez spełnienia tej przesłanki. Zarzucono również brak prawidłowej oceny narażenia zawodowego przy sposobie wykonywania pracy, gdyż przy jej dokonywaniu nie uwzględniono stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności, które "mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego". Podniesiono także, iż organ zobowiązany był badać orzeczenie lekarskie na podstawie którego wydana została przedmiotowa decyzja, a nie poprzestać jedynie na stwierdzeniu, iż nie jest ono lakoniczne. W dalszej części uzasadnienia zarzucono organom obu instancji brak ustalenia niezbędnej przesłanki wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, a mianowicie wystąpieniu związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy a wystąpieniem choroby zawodowej. Organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego tym kierunku, które pozwoliłoby na pełne oraz dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że nie jest prawdziwe twierdzenie o braku właściwego udokumentowania narażenia zawodowego M. Z., o czym świadczy sporządzona przez organ I instancji karta narażenia zawodowego, zawierająca bardzo szczegółowe dane dotyczące okresu narażenia i sposobu wykonywania pracy, a z jej treści w sposób jednoznaczny wynika, iż wykonywanie przez M. Z. czynności zawodowych mogło przyczynić się do powstania u niej choroby zawodowej. Organ nie zgodził się również z oceną skarżącego, iż nie dokonał oceny orzeczenia lekarskiego, gdyż w decyzjach obu instancji podkreślono kompletność oraz wyczerpujące uzasadnienie przedmiotowego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Materialno-prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2351 i art. 235 2. Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do przepisu art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym". Z kolei zgodnie z art. 235 2. Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych zawiera załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych. Wśród chorób zawodowych objętych w/w rozporządzeniem w poz. 20.1. wymienione zostały przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni nadgarstka. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, iż przedmiotem badania organu orzekającego są okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego miedzy chorobą zawodową, a tymi warunkami. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego. Zatem jednym z warunków wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 rozporządzenia. W sprawie niniejszej postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni nadgarstka. Organy obu instancji zgodnie przyjęły, iż M. Z. od roku 1974 do chwili wydania decyzji, niemal nieprzerwanie pracowała w S. oraz w P. na stanowisku sytuatora, starszego sytuatora i dyspozytora, co wiązało się z częstymi monotypowymi ruchami zginania i prostowania w obrębie nadgarstków, a w konsekwencji narażało ją na nadmierne przeciążenie układu ruchu, co mogło spowodować powstanie choroby zawodowej. Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego skarżąca łącznie przez ponad 30 lat wykonywała pracę związaną z nadmiernym obciążeniem i częstymi monotypowymi ruchami zginania i prostowania w obrębie nadgarstków na wskazanych stanowiskach. Wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie potwierdza rozpoznanie u skarżącej choroby zawodowej- prawostronny zespół cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż na podstawie zebranego wywiadu, przedstawionej przez skarżącą dokumentacji medycznej oraz wykonanych konsultacji specjalistycznych, należy z przeważającym prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka prawego. Zdaniem Sądu, sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie odpowiada wymogom opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a. Trzeba przy tym podkreślić, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej nie jest zwykłą opinią w rozumieniu tego przepisu, ale jest opinią kwalifikowaną. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią, organ orzekający nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, przy czym organ nie jest zwolniony od dokonania oceny takiej opinii w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. ( por. wyrok NSA z 5.11.1998r., sygn. akt. ISA 1200/98, LEX 45833). W rozpoznawanej sprawie oceny takiej organy obu instancji dokonały stwierdzając, iż opinia w sposób wyczerpujący, jasny i nie budzący wątpliwości wyjaśniła podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Opinii tej nie sposób także zarzucić lakoniczności. Wskazać również należy, iż redakcja powołanych na wstępie uzasadnienia przepisów przemawia za tym, iż w razie pozytywnego ustalenia, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między schorzeniem będącym chorobą zawodową, a takimi warunkami ( por. wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 128/98, publ. OSNAP 1999/24/771, Lex nr 37015 i z dnia 19 lipca 1984 r., sygn. akt II PRN 9/84, publ. OSNCP 1985/4/53, publ. OSNC 1985/4/53, Lex nr 15874 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 591/04, publ. Lex 171700). Powyższe domniemanie ma charakter wzruszalny i – jako takie- może być obalone dowodem przeciwnym. Tego domniemania strona skarżąca nie obaliła. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby podważyć moc dowodową wydanej opinii lekarskiej. W szczególności nie wykazano, że mimo wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej stwierdzona u M. Z. choroba została wywołana przez inne czynniki, nie związane ze sposobem lub rodzajem wykonywanej pracy. Tym samym niezasadny jest zarzut braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej prawidłowego załatwienia. Wbrew zarzutom skargi, karta narażenia zawodowego zawiera szczegółowe dane dotyczące okresu narażenia i sposobu wykonywania pracy, a z jej treści jednoznacznie wynika, iż wykonywanie przez M.Z. czynności zawodowych mogło przyczynić się do powstania u niej choroby zawodowej. W ocenie Sądu organy orzekające dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonały oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, a ocena ta znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.