II SA/Ke 131/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz na rozprawie sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 2 grudnia 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy S. decyzję z dnia 8 sierpnia 2013 r. znak: [...] o odmowie przyznania S. J. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką – S. M. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku, o jakim mowa w art. 16a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), ponieważ przekroczyła kryterium dochodowe, a jednocześnie w poprzednim okresie zasiłkowym nie miała ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, które to świadczenie zostało wprowadzone dopiero na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych. Dodatkowo zdaniem organu, wnioskodawczyni nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, o jakim mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ jej zatrudnienie ustało w 1996 roku, a niepełnosprawność jej matki datuje się od 2006 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzuty naruszenia art. 2 i art. 69 Konstytucji RP oraz art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się z okolicznościami prawnymi i faktycznymi niniejszej sprawy doszedł do przekonania, że istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi a uzasadniające zawieszenie postępowania. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że negatywną przesłanką przyznania specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego było przekroczenie przez skarżącą kryterium dochodowego oraz niespełnienie warunku rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawna matką. Sądowi wiadomo zaś z urzędu, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem z dnia 26 lipca 2013 r., złożonym przez grupę posłów na Sejm RP, o zbadanie zgodności przepisów art. 16a ust. 2-5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548), z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim regulacja ta uniemożliwia nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (zdolnym do pracy, a niezatrudnionym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innymi niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny) poprzez wprowadzenie tzw. kryterium dochodowego, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej, oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. Ponadto postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: czy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia pielęgnacyjnego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji RP. Sprawa zainicjowana tym pytaniem prawnym została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 1/14. Z uwagi na fakt, że regulacje wprowadzające kryterium dochodu uprawniającego do specjalnego zasiłku opiekuńczego zawarte w art. 16a ust. 2-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały zakwestionowane przed Trybunałem Konstytucyjnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania, o jakiej mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak samo Wyrok Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygający, czy mający w sprawie niniejszej zastosowanie przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Definitywne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy więc od toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowań mających na celu zbadanie zgodności z Konstytucją RP wskazanych powyżej regulacji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.