II SA/Ke 135/11
WyrokWSA w Kielcach2011-04-06
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu I instancji dotycząca odmowy przyznania zasiłku celowego, której rozstrzygnięcie jest niejasne i nieprecyzyjne, może być utrzymana w mocy przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Decyzja organu I instancji, której rozstrzygnięcie jest niejasne i nieprecyzyjne, narusza art. 107 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, utrzymując taką decyzję w mocy, powinien usunąć tę wadę na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W przypadku braku takiego działania decyzja nie może pozostawać w obrocie prawnym i wymaga uchylenia przez sąd.Stan faktyczny
B. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego w ramach pomocy dla rodzin rolniczych poszkodowanych przez powódź w 2010 roku. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że wnioskodawca nie jest rolnikiem ani nie ma w rodzinie osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo wspólnie z siostrą, która jest ubezpieczona jako domownik rolnika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy O. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. decyzje z dnia [...], znak: [...] w sprawie odmowy udzielenia B. S. pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 2000 zł jednorazowo.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia 20.08.2010r. B. S. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o przyznanie zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź z 2010 roku. Do wniosku dołączono protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję następującej treści: "postanawiam odmówić udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego do wysokości 2 tys. zł. obniżony w wysokości 2 tys. zł. jednorazowo". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie ziemi lub huragan w 2010 roku( Dz.U. Nr 132, poz. 889). Organ wskazał, iż wnioskodawca nie jest rolnikiem, również w rodzinie wnioskodawcy nie ma osoby, która jest rolnikiem w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm).
W odwołaniu od tej decyzji B. S. wyjaśnił, że gospodarstwo rolne prowadzi razem z siostrą a jako domownik w jego gospodarstwie ubezpieczona jest siostra.
Organ odwoławczy ustalił, że w gospodarstwie wnioskodawcy ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega B. R. (siostra wnioskodawcy). Z kolei wg załączonych do akt sprawy decyzji dotyczących wymiaru podatku, podatnikiem podatku rolnego i leśnego jest B. S. (oraz S. S., który wg wnioskodawcy nie żyje a on użytkuje jego gospodarstwo). Z treści odwołania i oświadczenia wnioskodawcy wynika, że ma on ustalone prawo do renty, a zatem w myśl art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie stosuje się do niego art. 16 ust. 1 tej ustawy, co oznacza, że nie podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik. B. S. nie wykazał, aby co najmniej jedna osoba w jego rodzinie była rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Tym samym nie została spełniona przesłanka udzielenia pomocy rolniczej określona w § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 13 lipca 2010r. B. R. jest bowiem domownikiem rolnika i jako domownik, a nie rolnik objęta jest ubezpieczeniem społecznym rolników.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S., nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, wyjaśnił, że jest rencistą, nie opłaca składki KRUS i nie jest w stanie sam prowadzić gospodarstwa rolnego. Jego siostra mieszka w odległości 1 km od przedmiotowego gospodarstwa, które prowadzi wspólnie ze skarżącym. W ocenie skarżącego do otrzymania wnioskowanej pomocy wystarczy, że ubezpieczona w tym gospodarstwie jest jego siostra.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie z tego powodu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, której osnowa nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jakiej treści rozstrzygnięcie podjął Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. działający z upoważnienia Wójta Gminy O.. Treść tego rozstrzygnięcia, "postanawiam odmówić udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego do wysokości 2 tys. zł. obniżony w wysokości 2 tys. zł. jednorazowo" jest niejasna i nieprecyzyjna. Zapis ten można bowiem odczytać jako odmowę przyznania zasiłku w wysokości 0 zł ("do wysokości 2 tys.zł. obniżony w wysokości 2 tys. zł").
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów, albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do istoty. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie powinno wynikać z uzasadnienia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1998r., I SA/Łd 1478/96, niepubl.). Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2009r. sygn. II OSK 1923/07, LEX 478303).
W sytuacji kiedy porównanie rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji i jej uzasadnienia nasuwa wątpliwości, a organ odwoławczy utrzymuje taką decyzję w mocy, należy uznać, że takie rozstrzygnięcie narusza art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy opisując w uzasadnieniu swojej decyzji - decyzję organu I instancji zauważył, że jest ona sformułowana wadliwie i nawet ją sprecyzował wskazując, że dotyczy ona "odmowy udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego
( ...)", jednakże z niewiadomych przyczyn, w swoim rozstrzygnięciu, nie usunął tej wady zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a i nie orzekł o istocie sprawy. Tak sformułowana przez organ I instancji decyzja nie może pozostawać w obrocie prawnym.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej wywody i wyeliminuje uchybienie organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło