II SA/Ke 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy rejestracji czasowej pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Starosta odmówił G. D. rejestracji czasowej pojazdu marki O. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że pismem z dnia 27 października 2008r. G. D. wniósł o czasową rejestrację przedmiotowego pojazdu, precyzując następnie w dniu 17 grudnia 2008r. cel tej rejestracji jako "pokazanie dowodu w sprawie skargi wniesionej do Komisji Europejskiej". Mając na uwadze dyspozycję art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.) organ stwierdził, że cel, jaki strona przedstawiła w złożonym wniosku, nie spełnia warunków określonych powołanym przepisem. Organ podniósł także, że z przedłożonego przez wnioskodawcę zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wynika, że badanie to zakończyło się wynikiem negatywnym, niedopuszczającym pojazd do ruchu. Jak wynika bowiem z § 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), kierownica w pojeździe nie powinna być umieszczona po prawej stronie pojazdu. Natomiast rejestracji pojazdu dokonuje się w oparciu o art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. D., kwestionując zasadność odmowy czasowej rejestracji pojazdu i zarzucając sprzeczność podjętego rozstrzygnięcia z "prawodawstwem Wspólnot Europejskich". Zdaniem skarżącego, Starosta Konecki winien zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o dokonanie interpretacji prawa wspólnotowego, a w razie konieczności należy wystąpić o konsultację z Komisją Europejską, Trybunałem Sprawiedliwości w Luksemburgu, Sejmem RP i odpowiednim ministrem. Skarżący podniósł, że obecnie została złożona skarga w Trybunale Sprawiedliwości. G. D. wniósł także o wskazanie stacji diagnostycznej na terenie powiatu koneckiego, w której przeprowadzane są badania techniczne pojazdów na mocy prawa europejskiego, w ramach wskazanej przez niego Dyrektywy Rady 96/96/WE z dnia 20 grudnia 1996r. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Starosty. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zawiera zamknięty katalog przypadków, w których możliwa jest rejestracja czasowa pojazdu na wniosek jego właściciela. Wszystkie te sytuacje wiążą się albo z wywozem albo z przejazdem pojazdu. Wśród tych przypadków nie ma natomiast takiego jaki wskazuje wnioskodawca, a mianowicie uzyskania dowodu, mającego "służyć w sprawie przed innym organem czy Komisją Europejską". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, iż zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, minister właściwy do spraw transportu może zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku G.a D., decyzją znak: TD-5-tm-mk-027-89 I/08 odmówił zgody, w odniesieniu do wnioskowanego pojazdu, na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. W ocenie Ministra, w warunkach gdy w Polsce (i w większości krajów UE) obowiązuje ruch prawostronny, umieszczenie kierownicy po prawej stronie ma znaczny wpływ na pogorszenie bezpieczeństwa na drodze. Organ odwoławczy wskazał także, że sprawa rejestracji stałej przedmiotowego pojazdu (z kierownicą umieszczoną z prawej strony), była już przedmiotem uprzedniego postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a decyzję o odmowie rejestracji tego pojazdu G. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa wspólnotowego organ II instancji wskazał, że ustawodawstwo krajowe, od chwili wejścia Polski do Unii Europejskiej, implementuje akty ustawodawstwa europejskiego. Przede wszystkim jednak istnieją wyjątki od zasady bezwzględnego pierwszeństwa prawa unijnego przed krajowym. Jak wynika bowiem z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich państwa członkowskie, stosując uznaniowość w odniesieniu do ochrony zdrowia publicznego, muszą przestrzegać zasady proporcjonalności. W związku z tym wybrane przez nich działania muszą być ograniczone do tego, co jest faktycznie potrzebne do zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, lub muszą spełniać nadrzędne wymagania dotyczące m. in. bezpieczeństwa drogowego. Natomiast powoływana przez skarżącego Dyrektywa Rady Nr 96/96/WE z dnia 20 grudnia 1996r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep nie nakazuje państwom członkowskim rejestracji pojazdów o innym układzie kierowniczym, niż obowiązujący w danym państwie. W powyższym zakresie nie istnieje także potrzeba przeprowadzenia konsultacji z Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Organ ten zapewnia bowiem jednolitą wykładnię prawa wspólnotowego przez wydawanie na wniosek sądu państwa członkowskiego orzeczeń wstępnych. Trybunał może też rozstrzygać skargi wniesione przez osoby fizyczne i prawne do Sądu Pierwszej Instancji, od których z przyczyn proceduralnych strony sporu się odwołały. Ponadto skarżący poinformował organ, że wystąpił już z odpowiednią skargą, która obecnie znajduje się w Trybunale Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł G. D., domagając się rejestracji przedmiotowego samochodu na mocy art. 28 Traktatu Wspólnotowego, Dyrektywy 96/96/WE, 70/311/EWG, 91/7/WE oraz art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie autora skargi zakwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem wspólnotowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 22 kwietnia 2009r. G. D. sprostował błędnie podane w treści skargi oznaczenie powoływanej Dyrektywy 91/7/WE, na Dyrektywę 99/7/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżący domagał się czasowej rejestracji pojazdu z kierownicą umieszczoną z prawej strony, wskazując jako podstawę prawną tego żądania art. 28 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwanego dalej TWE, oraz wskazując w toku postępowania administracyjnego także na dyrektywę Rady 96/96/WE z 20 grudnia 1996r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych ich przyczep ( Dz.U.UE.L.97.46.1 ze zm.). W piśmie z dnia 17.12.2008r. podniósł, iż celem czasowej rejestracji jest "pokazanie dowodu w sprawie skargi wniesionej do Komisji Europejskiej". Problematykę czasowej rejestracji pojazdów reguluje art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą PRD. Stosownie do art. 74 ust. 1 tej ustawy czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice ( tablicę) rejestracyjne. Z kolei z mocy art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy PRD- czasowej rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela pojazdu – w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badań technicznych lub naprawy. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że ustawodawca w zamkniętym katalogu określił przypadki w jakich możliwa jest czasowa rejestracja pojazdu. Zatem rozszerzająca wykładnia art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy PRD jest niedopuszczalna. Biorąc pod uwagę wskazany przez skarżącego cel rejestracji czasowej, nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie mieści się on w katalogu przypadków dopuszczających czasową rejestrację pojazdu, a skoro tak, to wydanie zaskarżonych decyzji jest zgodne z prawem. Wbrew twierdzeniom autora skargi, wskazane w skardze regulacje nie mogą stanowić podstawy czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu. Po pierwsze, stosownie do art. 30TWE postanowienia art. 28 i 29 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej(...). Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że pozwala on państwu członkowskiemu wprowadzić ograniczenia lub zakazy uzasadnione m.in. ochroną życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa publicznego. Tym samym państwa członkowskie nie są pobawione całkowicie możliwości stosowania pewnych ograniczeń lub zakazów w przywozie, wywozie oraz tranzycie towarów obcego pochodzenia. To zaś oznacza, że każde państwo należące do Wspólnoty może zachować odrębne regulacje , które mają na celu zapewnienie lub poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym ( por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26.01.2009r. sygn. akt. I OSK 63/08). Trzeba jednak podkreślić, że rozważania powyższe należałoby odnieść do ogólnej problematyki rejestracji stałej pojazdu z kierownicą umieszczoną z prawej strony, co nie jest przedmiotem sprawy niniejszej, albowiem w stanie faktycznym tej sprawy mamy do czynienia z problematyką czasowej rejestracji takiego pojazdu. Jest to więc sprawa odrębna od tej, która była przedmiotem uprzedniego postępowania administracyjnego, zakończonego - jak wynika z akt sprawy- ostateczną decyzją o odmowie rejestracji stałej tego pojazdu. Powołane przepisy nie mają zatem zastosowania do problematyki rejestracji czasowej pojazdu, albowiem kwestii tych nie regulują. Po drugie, przywoływane przez autora skargi Dyrektywy: - Rady UE 70/311/EWG z 8 czerwca 1970r.w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep ( Dz.U.UE.L.70.133.10 ze zm.), -Komisji 1999/7/WE z 26 stycznia 1999r. dostosowująca do postępu technicznego dyrektywę Rady 70/311/EWG odnoszącą się układów kierowniczych pojazdów silnikowych i ich przyczep ( Dz.U.UE.L.99.40.36 ze zm.), - Rady 96/96/WE z 20 grudnia 1996r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych ich przyczep ( Dz.U.UE.L.97.46.1 ze zm.), wbrew twierdzeniom skarżącego, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia jego wniosku o czasową rejestrację przedmiotowego pojazdu. Z orzecznictwa ETS oraz doktryny wynika wprawdzie możliwość stosowania wprost przepisów dyrektyw unijnych, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim, dyrektywa, której normy mają być stosowane bezpośrednio, nie została – mimo upływu terminu do jej implementacji – przetworzona do prawa krajowego lub została przetworzona w sposób nieprawidłowy oraz musi istnieć bezpośredni związek przepisów dyrektywy z przedmiotem uprawnień jednostki, a także precyzyjny i bezwarunkowy charakter przepisów dyrektywy ( por. A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy. Kraków, 2005r, str. 97 i nast.). Z powyższego wynika, że dyrektywy mogą być stosowane wprost o ile w sposób wyczerpujący, jednoznaczny i konkretny dają podstawę do przyznania stronie uprawnienia. Na gruncie sprawy niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. Analiza treści powołanych wyżej Dyrektyw jednoznacznie i wyraźnie wskazuje, że nie regulują one nie tylko problematyki czasowej rejestracji pojazdów, ale także nie precyzują ( nie określają) umiejscowienia kierownicy w pojeździe. W konsekwencji, żadna z przytoczonych w skardze regulacji nie mogła stanowić podstawy uwzględnienia przez organy administracji publicznej wniosku G. D. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.