II SA/Ke 151/14

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 3 marca 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie scalenia gruntów we wznowionym postępowaniu postanawia: I. zwolnić J. K. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. J. K. złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie jego skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie scalenia gruntów we wznowionym postępowaniu. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oboje utrzymują się z dwóch emerytur w wysokości 2157,95 zł i 1245,12zł – w sumie 3403,07 zł miesięcznie. Wnioskodawca wykazał własność domu o powierzchni 150 m² i nieużytków o powierzchni 1,18 ha. Skarżący podał, że oboje z żoną są schorowani na zakup leków, zabiegi i dojazdy do lekarzy wydają 900 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że miesięcznie wydaje 1800 zł na opłaty związane z utrzymaniem domu. Skarżący planuje przeprowadzić wymianę dachu. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika prawnego przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej sytuację majątkową skarżącego, przede wszystkim duże wydatki na leczenie i opłaty związane z utrzymaniem domu, uznano, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, a zatem jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł. Umożliwi to rozpoznanie skargi J. K. przez wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast uwzględniając fakt, że wnioskodawca wraz z żoną osiągają stałe dochody z dwóch emerytur przewyższające minimalne wynagrodzenie za pracę i stać go na przeprowadzenie remontu, uznano, że skarżący ma możliwość zgromadzić środki finansowe na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych nieprzekraczjących jednorazowo kwoty 100 zł. Z tych samych względów oddaleniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl),, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący mogą skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonka, rodzeństwo lub dorosłe dzieci i wnuki. W większości spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wydaje wyrok albo postanowienie kończące po przeprowadzeniu jednej rozprawy sądowej. Należy podkreślić, że skarga została sporządzona w sposób prawidłowy z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów prawa, a z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że J. K., nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze znają okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.