II SA/Ke 156/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2009r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania K.K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] orzekającej o odmowie wymeldowania I.Z. z pobytu stałego z lokalu położonego w O. przy ul. B. na podstawie art. 15 ust 2, art. 50 ust 3 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji legło ustalenie, że I.Z. jest zameldowana na pobyt czasowy w lokalu w miejscowości B. gm. K. na okres do [...], zaś ta okoliczność sama w sobie stanowi przeszkodę do wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu. W odwołaniu K.K. zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla załatwienia sprawy okoliczności faktycznych podnosząc, iż dysponuje dowodami świadczącymi o tym, że I.Z. wyprowadziła się z przedmiotowej posesji już w marcu 2008r., zabierając wszystkie rzeczy osobiste. Wskazała, że celem zameldowania u przyszłych teściów było wyłącznie utrudnienie wymeldowania jej z pobytu stałego. Dla zweryfikowania ustaleń co do rzeczywistego charakteru opuszczenia lokalu przy ul. B. w O. odwołująca domagała się dopuszczenia dowodu z wizji lokalnej w miejscu stałego pobytu I.Z.. Wojewoda rozpatrując odwołanie nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ ustalił, że K.K. z wnioskiem o wymeldowanie swojej wnuczki I.Z. wystąpiła w dniu [...]. Uczestniczący na rozprawie administracyjnej pełnomocnik I.Z. stwierdził, że córka nie opuściła miejsca pobytu stałego na stałe, o czym świadczy pozostawienie w tym lokalu rzeczy osobistych, przychodzenie do mieszkania, a także zamiar powrotu. Za mającą istotne znaczenie w sprawie organ odwoławczy uznał okoliczność posiadania przez I. Z. meldunku na pobyt czasowy do dnia [...] w miejscowości B. gm. K., albowiem jak podniesiono, w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. W ocenie Wojewody ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że I.Z. trwale i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, brak zatem podstaw do stwierdzenia przesłanek uzasadniających jej wymeldowanie z lokalu położonego w O. przy ul. B. . Za chybiony organ uznał podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący nie przeprowadzenia oględzin lokalu, w którym I.Z. jest zameldowana na pobyt stały, skoro opuszczenie przez nią tego lokalu jest niewątpliwe i niekwestionowane. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] wniosła K.K. żądając jej zmiany poprzez wymeldowanie I.Z. z pobytu stałego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zarzuciła organowi dokonanie ustaleń faktycznych jedynie na podstawie wyjaśnień pełnomocnika I.Z., bez uwzględnienia jej wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej w spornym mieszkaniu. Zdaniem skarżącej, okres ciąży oraz fakt zamieszkania wraz z mężem w miejscu czasowego zameldowania świadczy o trwałym opuszczeniu przez I. Z. miejsca pobytu stałego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że nie można dopuścić do sytuacji by fikcyjne zameldowanie na pobyt czasowy osoby, co do której wszczęto postępowanie o wymeldowanie, niweczyło postępowanie administracyjne zmierzające do wymeldowania takiej osoby z miejsca pobytu stałego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, który został przytoczony w oparciu o stanowisko wyrażone w treści wyroku WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005r. sygn.akt II SA/Op 255/04, iż posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały, albowiem organ meldunkowy jest związany stanowiskiem innego organu meldunkowego, który dokonując meldunku czasowego tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego. W ocenie Sądu takiego poglądu nie sposób uogólniać i odnosić do każdej sytuacji. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). Zameldowanie na pobyt czasowy nie stanowi samodzielnej przesłanki, której zaistnienie pozbawia organ meldunkowy możliwości wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. W kontekście przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jak również utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych co do określonej w tym przepisie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, posiadanie zameldowania na pobyt czasowy jest jednym z elementów materiału dowodowego sprawy o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego, podlegającym rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję w takiej sprawie, według zasad określonych w art. 7 oraz w trybie określonym w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Ocena meldunku czasowego i okoliczności z tym związane powinny być zatem rozważane każdorazowo, w zależności od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Nie ma bowiem przeszkód prawnych, by osoba posiadająca czasowe zameldowanie, nie miała meldunku stałego, nie można też wykluczyć sytuacji, że osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego i nie jest zainteresowana utrzymaniem meldunku na pobyt stały, a nie dokonała obowiązku wymeldowania się o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Obowiązek wykazania dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu spoczywa nie tylko na osobie wnioskującej o wymeldowanie, ale także na organie ewidencyjnym prowadzącym postępowanie. Przeprowadzenie postępowania dowodowego powinno nastąpić z zachowaniem reguł i zasad określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Obowiązkiem organu orzekającego jest zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, to znaczy w taki sposób, by wykorzystać wszelkie możliwości dowodowe. Wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem w omawianej sprawie postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone wnikliwie. W szczególności zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny i niepełny, co prowadzi do uznania, że ustalenia faktyczne organów odnośnie braku podstaw do wymeldowania I.Z. z miejsca pobytu stałego z uwagi na brak przesłanek trwałego i dobrowolnego opuszczenia wskazanego lokalu są dowolne, a w związku z tym wydanie decyzji jest przedwczesne. W ocenie Sądu powołana przez organy okoliczność czasowego zameldowania I.Z. w miejscowości B. gm K. nie zwalnia organów z obowiązku wyjaśnienia, czy opuszczenie przez zainteresowaną miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny i trwały, a więc czy zachodzą podstawy do wymeldowania zainteresowanej z pobytu stałego w myśl art. 15 ust 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że organy nie wykorzystały wszystkich możliwych środków dowodowych w celu ustalenia okoliczności faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim pominięto dowód z oględzin miejsca pobytu stałego, który ma istotne znaczenie dla weryfikacji twierdzeń pełnomocnika I.Z. choćby o pozostawieniu jej rzeczy osobistych w tym lokalu. Organy bez wnikliwej analizy oparły się na wyjaśnieniach T. K., złożonych na rozprawie administracyjnej, nie biorąc pod uwagę, że są to zeznania pełnomocnika osoby bezpośrednio zainteresowanej w sprawie i nie próbując skonfrontować ich z innymi dowodami jak choćby ustaleniami dokonanymi podczas oględzin. Zasadnym byłoby także przesłuchanie I.Z. w celu wyjaśnienia kwestii, z którym lokalem I.Z. wiąże zamiar stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy i czy zainteresowana rzeczywiście skoncentrowała w nim swoje interesy życiowe. Nie bez znaczenia bowiem dla oceny ustawowych przesłanek od których zaistnienia zależy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego pozostaje fakt, że I.Z. zameldowała się na pobyt czasowy już po zawiadomieniu jej o wszczęciu postępowania o wymeldowanie, co może świadczyć o dokonaniu tej czynności na potrzeby tego postępowania, a nadto I.Z. wychodząc za mąż założyła nową rodzinę, urodziła dziecko i zamieszkała razem ze swoim mężem, co z kolei może uzasadniać twierdzenie, że właśnie w nowym miejscu zamieszkania skoncentrowała swoje życie osobiste. Powyższe wadliwości w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej wydanej decyzji nie zezwalają na uznanie jej za zgodną z prawem i z tego względu należało decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną co do wpływu meldunku czasowego na możliwość wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego i uzupełnieni materiał dowodowy we wskazanym przez Sąd kierunku.