II SA/Ke 157/10

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 12 kwietnia 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. J. J. złożyła dnia 24 marca 2010 r. na formularzu urzędowym PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwiema córkami w wieku szkolnym. Skarżąca pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 2200 zł, a jej mąż w wysokości 2600 zł, do daje łącznie miesięczny dochód brutto w wysokości 4800 zł. Wnioskodawczyni nie wykazała innego majątku poza domem wielkości 110 m kw i nieruchomością rolną o powierzchni 1,31 ha wraz budynkiem gospodarczym. Skarżąca oświadczyła, że starsza córka ma wadę postawy, w związku z tym wymaga rehabilitacji i korzystania z basenu 5 razy w tygodniu, za co muszą płacić wraz z mężem. Stwierdziła, że dzieci wymagają dodatkowych lekcji z języków obcych, co również pociąga dodatkowe koszty. Oświadczyła, że dom, w którym mieszka wraz z rodziną zbudowany był w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku i wymaga stałych nakładów nie tylko na bieżące utrzymanie, ale także na remonty: dachu, rynien, ogrodzenia oraz malowanie. Poza tym oboje z mężem pomagają teściowej, która jest inwalidką i wymaga stałej opieki, a emerytura w wysokości 700 zł miesięcznie nie wystarcza na bieżące potrzeby i leki. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz z mężem są stale zadłużeni w kasach zapomogowo-pożyczkowych, a kwota 200 zł z tytułu wpisu sądowego znacznie uszczupli ich budżet domowy. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić minimum warunków socjalnych sobie i osobom pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Nie można uznać, że wnioskodawczyni osiągająca wraz z mężem stałe dochody z wynagrodzenia za pracę jest osobą żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych oraz rodziny, a w związku z tym wymagającą pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej o wydatkach na rzecz teściowej wskazać należy, iż okoliczności te nie mogą wpłynąć na uprawnienie skarżącej do skorzystania z prawa pomocy. Jakkolwiek wnioskodawczyni może uważać te wydatki za niezbędne, nie są to wydatki konieczne w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Teściowa zamieszkuje oddzielnie i tym samym nie można zaliczyć jej do kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe z wnioskodawczynią (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2007r., sygn. akt II OZ 456/07, LEX nr 360335). Nie można także uznać za niezbędne wydatków na prywatne lekcje języków obcych i zajęcia sportowe pięć razy w tygodniu. Planowane prace remontowe domu z lat 80-tych XX wieku również nie należą do okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wnioskodawczyni przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z dwóch wynagrodzeń za pracę oraz gospodarstwa rolnego będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi wynoszący 200 zł oraz ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania, które jednorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.