II SA/Ke 157/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda na podstawie art. 47 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] znak: [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno - technicznej zameldowania A. L na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości Z. Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 6 lipca 2010r. P. L. domagał się "anulowania zameldowania" jego ojca A. L w lokalu położonym w miejscowości Z. na nieruchomości oznaczonej jako działki nr ewid. [...] "lub wydania decyzji w tym przedmiocie". W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że przedmiotowe zameldowanie ma charakter fikcyjny, podnosząc że jako współwłaściciel nieruchomości nie wyraża na nie zgody. Ostateczną decyzją z dnia [...] znak: [...]Burmistrz Miasta i Gminy po rozpatrzeniu wniosku P. L z 7 czerwca 2010r., orzekł o uchyleniu decyzji o zameldowaniu A. L na pobyt stały w lokalu w miejscowości Z. – na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek faktycznego zamieszkiwania w momencie zameldowania. Decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I instancji orzekł o uchyleniu w/w decyzji własnej z dnia 31 marca 2011r. (pkt 1) oraz o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu A. L na pobyt stały w lokalu w miejscowości Z. (pkt 2). W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 154 § 1 i 2 k.p.a. i art. 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uzasadniając podjęte w pkt I rozstrzygnięcie wskazano, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia, w związku z czym decyzja z dnia 31 marca 2011r. obarczona jest błędem rzutującym istotnie na jej dalszy byt w obiegu prawnym. W rezultacie podjęto "działania korygujące" na podstawie art. 154 k.p.a., dotyczące uchylenia decyzji administracyjnej, na mocy której strona nie nabyła prawa, argumentując że jest to możliwe z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji w sprawie czynności materialno-technicznej zameldowania/wymeldowania. Natomiast co do orzeczenia z pkt 2 organ stwierdził, że wobec uchylenia decyzji z dnia 31 marca 2011r. niniejsza sprawa powróciła do stanu sprzed jej wydania, wobec czego niezbędne było jej ponowne rozstrzygnięcie. W tym zakresie, opierając się na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, umożliwiającym odwrócenie skutków prawnych dokonanej wadliwie w ewidencji ludności czynności materialno-technicznej, orzeczono o uchyleniu zameldowania A. L. Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia wniósł A. L. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...], podzielając ustalenia organu I instancji co do braku zaistnienia przesłanki do zameldowania odwołującej się strony. Organ podkreślił, że w dacie zameldowania A. L. nie przebywał w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania, a zatem nie powinien być w nim zameldowany. Z uwagi na powyższe uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania odpowiada regulacji art. 47 ust. 2 ustawy. W wyniku wniesionej skargi przez A. L Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012r. w sprawie II SA/Ke 781/11 stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] oraz decyzji organu I instancji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził również nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska sąd stwierdził, że czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności, a organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego, celem jego wyeliminowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ I instancji, po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, decyzją z dnia 20 września 2012r. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania w dniu 7 czerwca 2010r. A. L na pobyt stały pod adresem Z. W uzasadnieniu tego stanowiska organ pierwszej instancji wskazał, że w momencie czynności materialno-technicznej dotyczącej zameldowania A. L nie przebywał pod adresem Z. Ustaleń tych organ dokonał w oparciu o zeznania J.L. brata skarżącego, zeznania P. L. syna skarżącego jak również zeznania samego skarżącego A. L, który stwierdził, że na dzień zameldowania i dalszy okres nie mieszkał pod adresem Z. lecz u swojej matki M. L. Organ ponadto stwierdził, że na dzień zameldowania skarżący jedynie przygotowywał pomieszczenia do zamieszkania a w dniu zameldowania na przedmiotowej nieruchomości istniały jedynie pomieszczenia magazynowo-techniczne. W odwołaniu od ww. decyzji A. L wskazał na naruszenie prawa i zarzucił, że orzeczenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji jest sprzeczne z jej uzasadnieniem. Wskazał ponadto, że w dacie zameldowania zamieszkiwał z zamiarem stałego przebywania pod adresem Z. 28. Organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzielił w całości przedstawione w niej stanowisko podkreślając, że z analizy materiału dowodowego wynika, że A. L w dniu 7 czerwca 2010r. nie przebywał z zamiarem stałego zamieszkiwania w miejscowości Z. 28. Wskazano przy tym, powołując się na art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną organu ewidencji ludności i może być dokonane jedynie wówczas, gdy zostanie spełniona niezbędna przesłanka do zameldowania, tj. faktyczne przebywanie osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Organ odwoławczy uznał stanowisko organu pierwszej instancji, że A. L nie zamieszkiwał w dacie zameldowania w spornym lokalu za prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. L wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody jak również decyzji Burmistrza Miasta i Gminy i "ustalenie właściwego terminu zameldowania, które powinno nastąpić z urzędu w dniu eksmisji tj. 28 listopada 2008r. lub w dniu uprawomocnienia się decyzji z dnia 27 lipca 2009r. którą został wymeldowany z poprzedniego miejsca zamieszkania tj ul. W.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej "ustawą P.p.s.a.", zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu I lub II instancji. Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Ke 781/11. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tym samym, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe – ewentualne – postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97). W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie II GSK 2101/11). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie fundamentalne znaczenie ma uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, w wyniku którego następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym. Są tam bowiem zawarte wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych, jak również stosowna ocena prawna dotychczasowych działań. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że zarówno organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie, jak i Sąd związani są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Ke 781/11. Sąd stwierdzając nieważność wcześniejszych decyzji wskazał, że anulowanie przez organ dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania winno nastąpić w trybie art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy. I mając na uwadze te wytyczne organ winien rozpoznać i załatwić w sposób i w trybie zgodnym z obowiązującymi przepisami wniosek P. L. z dnia 6 lipca 2010 roku. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność zrealizowania przez Burmistrza Miasta i Gminy - w ponownym prowadzonym postępowaniu - powyższych zaleceń w całości. W tym miejscu wskazania wymaga, że w stanie faktycznym istniejącym w dacie dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania ( tj w dacie 7 czerwca 2010r), skarżący A. L. nie przebywał w miejscowości Z. z zamiarem stałego zamieszkiwania co wynika w sposób nie budzący wątpliwości z zeznań zarówno świadków w osobach J. L., P.L jak i samego skarżącego A. L, który przyznał, że przygotowywał miejsce do zamieszkania ale faktycznie mieszkał u swojej matki M. L. Wprawdzie skarżący w kolejnych odwołaniach kwestionuje fakt zamieszkiwania gdzie indziej to kwestia miejsca przebywania nie może być powiązana wyłącznie ze sferą subiektywnych odczuć konkretnej osoby, lecz musi znajdować potwierdzenie w faktycznych uwarunkowaniach ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009r. w sprawie IV SA/Wa 671/08). Na podkreślenie zasługuje, również stanowisko skarżącego zawarte w skardze, gdzie wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji wnosi o "ustalenie właściwego terminu zameldowania, które powinno nastąpić z urzędu w dniu eksmisji tj. 28 listopada 2008r. lub w dniu uprawomocnienia się decyzji z dnia 27 lipca 2009r. którą został wymeldowany z poprzedniego miejsca zamieszkania tj ul. W.", tak więc sam skarżący w skardze nie wnosi o przewrócenie jako terminu zameldowania w Z. daty 7 czerwca 2010 rok, co zdaniem sądu jednoznacznie wskazuje, że w tym terminie skarżący A. L nie przebywał z zamiarem stałego zamieszkiwania pod adresem Z. W tym miejscu należy podkreślić, że celem postępowania o zameldowanie lub wymeldowanie jest odzwierciedlenie faktu przebywania stałego osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności między stanem faktycznym a dokonanym wpisem w ewidencji ludności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2007r. w sprawie III SA/Wr 219/07). Sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyro Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 13 lutego 2002r. w sprawie II SA/Gd 646/2000). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość stanowisk organów obu instancji w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania w dniu 7 czerwca 2010 roku A. L. na pobyt stały w lokalu pod adresem Z. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.