II SA/Ke 157/22

Sygn. [...] II SA/Ke 157/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 31maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie rozpatrzenia pisma postanawia: odrzucić skargę. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach datowaną na 21 lutego 2022 r. skargę, w której wniósł o ponowne rozpatrzenie skargi na "Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie im. J.M. S. w K.". W uzasadnieniu tej skargi wyjaśnił, że w dniu [...] Pomocy Rodzinie im. J.M. S. w K. zmarł jego brat E. P., od którego miał pełnomocnictwo. W związku z tym zwrócił się o zwrot niewielkiej kwoty pozostawionej przez brata w depozycie. W odpowiedzi został potraktowany w sposób arogancki, a ponadto kazano mu przynieść dokumenty stwierdzające upoważnienie do pieniędzy brata, choć jego zdaniem, takie upoważnienie podpisane przez brata już znajdowało się w aktach. Skarga w tej sprawie, która trafiła do "MOPS w K." została prawidłowo rozpatrzona pod względem formalnym, ale dla niego niekorzystnie. W związku z tym złożył drugą skargę, w której zawnioskował nowe okoliczności, która nie trafiła jednak do rozpatrzenia, choć Dyrektor MOPR w K. miała taki obowiązek. Wniósł w związku z tym o interwencję i przyjrzenie się [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie im. J.M. S. w K.. W odpowiedzi na tę skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odrzucenia. W uzasadnieniu podniósł, że pismo, nienadanie biegu któremu zarzucono w skardze, stanowiło odwołanie od decyzji Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta K., która opiniowała pismo R. P. z dnia 5 sierpnia 2021 r. potraktowane jako skarga wniesiona w trybie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2021.735), dalej K.p.a. na Dyrektora Domu Pomocy Społecznej im. J. i M. S. w K.. Ponieważ wspomniana skarga została uznana uchwałą Rady Miasta K. nr [...] z 16 września 2021 r. za bezzasadną, Dyrektor MOPR w K. pismem z 2 listopada 2021 r. poinformował o tym R. P., a także pouczył go, że odwołanie od tej uchwały Rady Miasta K. nie przysługuje, a można ją zaskarżyć na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponieważ przed wniesieniem tej skargi nie wyczerpano środków zaskarżenia, ani nie złożono ponaglenia, o czym stanowi art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i 37 K.p.a., skarga powinna zostać odrzucona. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 4 kwietnia 2022 r., R. P. został wezwany do sprecyzowania, czy jego pismo z 21 lutego 2022 r. jest skargą na akt lub bezczynność organu, a jeżeli tak, to został zobowiązany do wskazania numeru i daty aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu lub zaskarżonej czynności) objętego skargą (ewentualnie, jeśli pismo jest skargą na bezczynność organu, do określenia, jakiej konkretnie bezczynności organu skarga dotyczy), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone R. P. 11 kwietnia 2022 r. (zwrotka k. 43). W dniu 15 kwietnia 2022 r. złożył on odpowiedź na to pismo, w którym odnośnie braków formalnych jego skargi na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wyjaśnił, że jest to skarga na sposób załatwienia jego sprawy przez dyrektora tego ośrodka mgr M. G., która bezprawnie wyrzuciła jego drugą skargę do kosza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył, co następuje: W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Odrzucenie skargi oznacza, że nie może być ona przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określony został w art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U.2022.329), dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a) oraz w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądowoadministracyjną (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Uwzględniając powyższe unormowania oraz treść pisma R. P. z 21 lutego 2022 r. nazwanego skargą do sądu administracyjnego, Przewodnicząca Wydziału II WSA w Kielcach wezwała skarżącego do sprecyzowania, czy jego pismo z 21 lutego 2022 r. jest skargą na akt lub bezczynność organu, a jeżeli tak, to do wskazania numeru i daty aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu lub zaskarżonej czynności) objętego skargą, a ewentualnie, jeśli pismo jest skargą na bezczynność organu, do określenia, jakiej konkretnie bezczynności organu skarga dotyczy, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Złożone w odpowiedz na to wezwanie pismo z dnia 15 kwietnia 2022 r. nie wyjaśnia w wystarczającym stopniu, jaka decyzja, postanowienie, akt lub czynność mogące być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, czy też na czym polegająca bezczynność – jest przez R. P. zaskarżana. W szczególności mimo jasnego wezwania nie wskazał on ani daty, ani numeru takiego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności), co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd działając na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w granicach sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami tej skargi, dokonał jednak również oceny, czy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie mogła być bezczynność Dyrektora MOPR w K.. W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania taki tryb został określony w art. 37 K.p.a. Zgodnie z założeniami ustawodawcy wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Znalazło to wyraz także w nowym brzmieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z treści powyższych regulacji wynika zatem, że warunkiem dopuszczalności skargi wniesionej przez skarżącego na bezczynność organu było wyczerpanie środka zaskarżenia w postaci ponaglenia. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie (czy też jakiekolwiek pismo) do organu wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora MOPR w K., którym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (art. 17 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a.). Ponadto należy wyjaśnić, że w zakresie dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie przekazania odwołania organowi odwoławczemu, zgodnie z art. 133 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji uchylającej lub zmieniającej zaskarżoną decyzję. W okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten jednak nie miał zastosowania, ponieważ Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta K. nie wydawała w niniejszej sprawie decyzji, ani też jakiegokolwiek aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Komisja ta jedynie zajęła stanowisko w sprawie skargi R. P. na Dyrektora Domu Pomocy Społecznej im. J. i M. S. w K., które posłużyło Radzie Miasta K. do podjęcia uchwały nr [...] z 16 września 2021 r. uznającej wspomnianą skargę potraktowaną jako skarga, o jakiej mowa w art. 227 i n. K.p.a. - za bezzasadną. Przede wszystkim jednak trzeba zauważyć, że czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (art. 221-256 Kk.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. W związku z powyższym, również i bezczynność, mająca miejsce po złożeniu skargi w trybie przepisów działu VIII K.p.a., nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2020 r., IV SAB/Wr [...]). Z powyższych wywodów wynika więc, że nawet gdyby przyjąć, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącej Wydziału z 4 kwietnia 2022 r. sprecyzował, że przedmiotem jego skargi jest bezczynność Dyrektora MOPR w K. polegająca na nienadaniu biegu odwołaniu R. P. z 21 października 2021 r., to i tak sprecyzowana w ten sposób skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie powołanych przepisów odrzucił skargę.