II SA/Ke 167/19

WyrokWSA w Kielcach2019-05-15

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący gospodarstwo rolne, który osobiście kieruje pojazdami w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy, jest zwolniony z obowiązku okazywania wykresówek z tachografu, a tym samym z nałożenia kary pieniężnej za ich brak?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż przedsiębiorca nie korzystał z pojazdów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Brak jest podstaw do bezspornego przyjęcia, że przedsiębiorca nie wykazał okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006, co mogłoby skutkować odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, w tym nie przesłuchały świadków.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca A. W. został ukarany karą pieniężną za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu oraz za nieokazanie podczas kontroli wykresówek z tachografu. Przedsiębiorca twierdził, że brakujące wykresówki dotyczyły okresów, gdy osobiście kierował pojazdami na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał karę w mocy, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał podstaw do wyłączenia stosowania przepisów o czasie pracy kierowców. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019r. sprawy ze skargi A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W. G. w R. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 22 stycznia 2019r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W. G. w R. kwotę 296 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 22 stycznia 2019 r., znak: [...], Okręgowy Inspektor Pracy , po rozpatrzeniu odwołania A. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. W. G., utrzymał w mocy decyzję inspektora pracy J. T. z dnia 30 listopada 2018 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 7.400 zł. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniach 10, 11 i 25 października 2018 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę ww. przedsiębiorcy w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących czasu jazdy i postoju oraz obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców wykonujących przewozy drogowe zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...). W toku kontroli stwierdzono: - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, co stanowi naruszenie art. 7 ww. rozporządzenia; - 13 przypadków nieokazania podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Organ ustalił, że kierowca M. K. w 11 przypadkach (samochodem nr rej. TLW [...]), a kierowca T. G. w 2 przypadkach (samochodami nr rej. TLW [...] i TLW [...]) wykonywali przejazdy na trasie R.-R., co do których nie okazano co najmniej jednej wykresówki. Na podstawie stanów licznika samochodów ustalono, że w poszczególnych dniach tj. 29.05.2018, 4.06.2018, 5.06.2018, 14.06.2018, 26.06.2018, 27.06.2018, 29.06.2018, 3.07.2018, 20.08.2018, 21.08.2018, 23.08.2018, 31.07.2018, 13.07.2018, brakuje wykresówek potwierdzających przejazdy na trasie odpowiadającej następującej ilości kilometrów: 51, 16, 125, 166, 63, 107, 242, 137, 51, 35, 131, 47, 22 (km). W piśmie z dnia 30 października 2018 r. (data wpływu do organu 2 listopada 2018 r.) przedsiębiorca wyjaśnił, że brak 13 wykresówek wynika z osobistego kierowania w tym czasie pojazdami, w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą jak również prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 listopada 2018 r. inspektor pracy nałożył karę pieniężną w wysokości 900 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i w wysokości 6500 zł za nieokazanie danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (500 zł za każdy dzień). W odwołaniu A. W. zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 6500 zł za nieokazanie 13 wykresówek. Podtrzymał wcześniejsze wyjaśnienia, że na tych wykresówkach miały być zarejestrowane jazdy, które wykonał osobiście w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Ponadto zarzucił nielegalność kontroli inspektora pracy w odniesieniu do przedsiębiorcy wykonującego działalność osobiście. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania zaprezentował pogląd, zgodnie z którym żaden z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ("utd"), w tym art. 89 oraz art. 4 lit. c rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nie wskazują by wymogi wynikające z tych regulacji dotyczyły tylko kierowców pozostających w stosunku pracy, czy też wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy na innej podstawie. Zdaniem organu, skoro przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia popełnione przez zatrudnionych kierowców to tym bardziej odpowiada za naruszenia, których sam się dopuścił. Podkreślił, że podobny zarzut podnosił przedsiębiorca w innym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, które zakończyło się wyrokiem oddalającym skargę w sprawie II SA/Ke 357/17. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek przedsiębiorcy do przechowywania wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu a także wydawanie ich kopii na wniosek zainteresowanych kierowców statuuje art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu zagrożone jest karą pieniężną o czym wprost stanowi art. 92a ust. 1 i ust. 3 utd w zw. z lp. 6.3.16 załącznika do ustawy. Przepis art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców wymienia kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Zgodnie ze stanowiskiem organu, ciężar wykazania okoliczności objętych hipotezą art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, wyłączających stosowanie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w odniesieniu do pojazdów używanych lub wynajmowanych bez kierowcy do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa – obciąża przedsiębiorcę. W tym kontekście organ przywołał wyrok NSA w sprawie II GSK 188/14. Organ stwierdził, że na okazanych do kontroli wykresówkach występowały braki w przebiegu kilometrów. Przedsiębiorca nie udokumentował zaś szczegółowo kiedy i na jakiej trasie wykonywał przewozy w celach rolniczych. Inspektor pracy pismem z dnia 9 listopada 2018 r. wezwał stronę do wyjaśnienia, w jakim okresie i dla jakich gospodarstw rolnych kierowcy w kontrolowanym okresie wykonywali przewozy drogowe oraz do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej powyższe okoliczności. Ponadto, wezwał stronę do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej, że w kontrolowanym okresie kierowcy wykonywali przewozy, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006, w szczególności, jakie produkty były przedmiotem przewozu, kto był odbiorcą, dokąd i na jakim dystansie były przewożone. W odpowiedzi w dniu 28 listopada 2018 r. wpłynęło do organu pismo strony zawierające nakaz płatniczy zobowiązania na 2018 rok z informacją z Urzędu Gminy Kluczewsko o niekorzystaniu z dofinansowania do zakupu paliwa, prawo jazdy kat. C+E oraz wyjaśnienie, że żaden przepis nie zobowiązuje do przechowywania dokumentów potwierdzających używanie samochodu ciężarowego do działalności rolniczej. W ocenie organu, przedsiębiorca nie przedstawił więc żadnego środka dowodowego, choćby pośrednio wskazującego na prawdziwość jego twierdzeń, co pozwala na uznanie, że nie wykazał okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 13 ust. 1 lit b rozporządzenia nr 561/2006. W skardze do tut. Sąd A. W. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: – art. 13 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez żądanie dokumentów z zakresu pracy świadczonej osobiście przez przedsiębiorcę na rzecz własnego przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego; – art. 75 § 1 i art. 80 Kpa poprzez nieuwzględnienie sugestii skarżącego o wezwanie w charakterze świadków zatrudnionych pracowników na okoliczność nieprowadzenia przez nich pojazdu w okresach brakujących wykresówek; – art. 7 Kpa poprzez niewłaściwe i niedokładne wyjaśnienia okoliczności podniesionych przez skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że powołany przez organ art. 89 utd nie może stanowić podstawy do kontroli czasów jazdy i postoju wykonywanych bezpośrednio przez przedsiębiorcę. Dotyczy bowiem sytuacji "podczas wykonywania przewozu drogowego", a nie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy. Skarżącemu jako przedsiębiorcy nie zostało zaś udowodnione żadne naruszenie przepisów o czasie jazdy lub postoju pojazdu. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organu, w piśmie z dnia 9 listopada 2018 r. nie został on wezwany do udokumentowania tras i dystansów przewozów. Organ żądał jedynie dokumentów dotyczących przewozów (faktur, dokumentów przewozowych). Skarżący w odpowiedzi doręczył wszelkie posiadane dokumenty, nie miał jednak faktur za sprzedane płody rolne, ponieważ w przedmiotowym okresie przewoził jedynie ziemię na nisko położone działki, notorycznie zalewane przez wody opadowe i gruntowe. Dodatkowo skarżący posiada grunty rolne w P., powiat b., na które również zawożona była ziemia. Przewożony ładunek był własnością skarżącego, a przewóz był wykonywany na potrzeby własne. Faktur za paliwo nie posiada, ponieważ nie korzysta z dotacji na zakup paliwa. Gdyby organ zażądał informacji dotyczących tras przewozu, skarżący mógłby jej udzielić, ponieważ posiadał w telefonie stosowne notatki. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Na wstępie wskazać należy, że organy administracji publicznej zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa), podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. W rozpoznawanej sprawie wskazanym wymogom organy nie sprostały. Skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne organów twierdząc, że brakujące kilometry nieuwzględnione na okazanych do kontroli wykresówkach były wynikiem korzystania przez niego osobiście z kontrolowanych samochodów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Istotnie, zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, s. 1 ze zm.), o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 (dotyczących załogi, czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku) i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa. W prawie polskim takie wyjątki przewiduje art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.), który stanowi, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia (ust. 1). Kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (ust. 2). Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że skarżący, jako osoba prowadząca gospodarstwo rolne może być zwolniony z obowiązku udostępnienia wykresówek oraz danych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego jednakże pod warunkiem wykazania, że wykonywał przewozy osobiście, samochodami wchodzącymi w skład jego własnego przedsiębiorstwa i o ile przewozy te wykonywane były w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie zadaniem organów było wiec dokładne wyjaśnienie, czy stwierdzone przejazdy, dla których nie okazano wykresówek to efekt tej właśnie działalności. Skarżący bowiem w piśmie z dnia 30 października 2018 r. (bezpośrednio po podpisaniu protokołu z kontroli w dniu 25.10.2018 r.) podnosił, że opisane w protokole zdarzenia w ilości 13 w okresie od dnia 29.05.2018 r. do dnia 24.08.2018 r. nie stanowią naruszenia przepisów, ponieważ dotyczyły sytuacji kierowania pojazdem osobiście, a przewozy były wykonywane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jak również w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Ponadto przedsiębiorca wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. G. i innych pracowników kontrolowanego przedsiębiorstwa na okoliczność, czy w badanych terminach kierowali pojazdami o nr rej. TLW [...], TLW [...] i TLW [...] i czy zdawali wykresówki pracodawcy. Tymczasem organ w ramach postępowania wyjaśniającego ograniczył się do wezwania skarżącego, w piśmie z dnia 9 listopada 2018 r., by przedłożył wszystkie dokumenty potwierdzające fakt wykonywania działalności w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym w okresach wskazanych w protokole kontroli (13 przypadków), tj. dokumenty przewozowe, faktury, rachunki za zakupione lub sprzedane towary, paliwo użyte w trakcie przewozów oraz uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C, CE. Lektura akt pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie pozostawał bierny w postępowaniu i w odpowiedzi przedstawił zaświadczenie Wójta Gminy Kluczewsko, wskazujące, iż nie składał wniosków o dofinansowanie do paliwa rolniczego, kserokopie prawa jazdy kat. m.in. C, CE, kserokopie nakazów płatniczych w podatku rolnym za rok 2018. Nieposiadanie paragonów za zakup paliwa uzasadnił brakiem obowiązku ich przechowywania, oraz brakiem wymogów, by rolnik sprzedając płody z gospodarstwa rolnego wystawiał dokumenty potwierdzające sprzedaż. W ocenie Sądu, w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, tj. protokół kontroli stwierdzający brak wykresówek dla 13 przypadków użycia pojazdów oraz ww. wyjaśnienia strony, przyjęcie przez organ, że skarżący nie wykazał, aby zachodziły podstawy do zastosowania art. 13 ust. 1 lit b rozporządzenia nr 561/2006, jest co najmniej przedwczesne. W szczególności przy takim materiale dowodowym nie można uznać, jak twierdzi organ, że strona nie przedstawiła żadnego środka dowodowego, który mógłby chociażby pośrednio wskazywać na prawdziwość jej twierdzeń. Nieprawdą jest, że w piśmie z dnia 9 listopada 2018 r. organ wezwał stronę do wyjaśnienia, w jakim okresie i dla jakich gospodarstw rolnych kierowcy w kontrolowanym okresie wykonywali przewozy drogowe, do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej powyższe okoliczności oraz do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej, że w kontrolowanym okresie kierowcy wykonywali przewozy, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006, w szczególności, jakie produkty były przedmiotem przewozu, kto był odbiorcą, dokąd i na jakim dystansie były przewożone. Z treści znajdującego się w aktach sprawy wezwania z dnia 9 listopada 2018 r. nic takiego nie wynika. Organ wzywał jedynie do przedłożenia dokumentów przewozowych, faktur, rachunków za zakupione lub sprzedane towary, paliwo użyte w trakcie przewozów oraz uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, CE i do tego wezwania strona się zastosowała, przedkładając stosowne dokumenty i pisemne wyjaśnienie. Nie można zatem czynić stronie skarżącej zarzutów, że nie współdziałała z organem, co mogłoby prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. W tej sytuacji trudno mówić o dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Stwierdzone uchybienia (13 przypadków) dotyczyły 2 kierowców i 3 samochodów. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na bezsporne przyjęcie, że skarżący będąc osobą prowadzącą gospodarstwo rolne i mający stosowne uprawnienia do kierowania kontrolowanymi pojazdami, nie używał tych pojazdów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Organ mimo wniosku strony nie przesłuchał kierowców w charakterze świadków na okoliczność, czy wykonywali przedmiotowe przewozy. Nie przesłuchał też skarżącego w charakterze strony, co miałoby niewątpliwy walor dowodowy powalający potwierdzić lub zanegować jego wersję, w szczególności w sytuacji, gdy organ w rzeczywistości nie żądał od niego wyjaśnień i dokumentów, na które wskazuje w uzasadnieniu decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający, aby stwierdzić, że organ udowodnił naruszenie przepisów opisanych w lp.6.3.16. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, zagrożonych za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy karą pieniężną w wysokości 500zł. Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut naruszenia art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 623 ze zm.). Przepis ten stanowi, że kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają pracodawcy - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Zgodnie z art. 1 ustawy o PIP - inspekcja ta jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP - do zadań państwowej inspekcji pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy (...). Stosownie do art. 89a ust. 1 utd, inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i w trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Natomiast zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 6 utd - inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnieni są do kontroli dokumentów określonych w art. 87 w odniesieniu do danych rejestrowanych przez tachograf. Brak więc podstaw by kwestionować uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy do przeprowadzania kontroli przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe, w tym do badania wykresówek dokumentujących czas pracy kierowców w siedzibie przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. II GSK 3110/15). Jak słusznie podnosi organ, kierowca w rozumieniu art. 4 lit c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...) oznacza osobę, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Wymogi dotyczą więc kierowcy, bez ograniczeń dotyczących podstawy nawiązania stosunku pracy, czy też wykonywania przewozów na rzecz przedsiębiorcy na innej podstawie. Z podniesionych względów, inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnieni do kontroli przedsiębiorcy w zakresie danych objętych na wykresówkach, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. O kosztach, na które złożyła się kwota wpisu w wysokości 296 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględni poczynione w uzasadnieniu przez Sąd rozważania. W szczególności w celu wyjaśnienia, czy skarżący faktycznie w dacie stwierdzonych uchybień używał przedmiotowych pojazdów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego, organ powinien skorzystać z wyjaśnień strony, umożliwiając jej przedłożenie ewentualnych dodatkowych dowodów, jak również zeznań świadków – kierowców przedsiębiorcy. Zasadnym byłoby ustalenie, czy ktokolwiek widział skarżącego wożącego ziemię "na niskopołożone działki". Następnie w zależności od wyników ustaleń, organ w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego dokona oceny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 o czasie pracy kierowców w zw. z art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 561/2006, umożliwiające odstąpienie organowi od nałożenia kary pieniężnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło