II SA/Ke 168/08

WyrokWSA w Kielcach2008-05-08

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego w 1986 r. bez pozwolenia na budowę, uwzględniając plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dacie wydawania decyzji, a nie w dacie budowy?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. powinien być oparty na przepisach ustawy z 1974 r., w tym art. 37 ust. 1 pkt 1. Kluczowe jest badanie zgodności lokalizacji obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego budowy, a nie w dacie późniejszej decyzji administracyjnej. Organ błędnie odniósł się do planów obowiązujących w dacie wydawania decyzji, a także nie wykazał jednoznacznie, że obiekt znajdował się na terenie przeznaczonym pod drogę lub zabudowę mieszkaniową w planie obowiązującym w dacie budowy, nie biorąc pod uwagę możliwości, że budynek gospodarczy mógł być obiektem towarzyszącym zabudowie mieszkaniowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego budynku gospodarczego wybudowanego w 1986 r. przez M. T. bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę, uznając, że budynek został wybudowany samowolnie na terenie przeznaczonym pod projektowaną ulicę lub zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co było sprzeczne z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi zarówno w dacie budowy, jak i w dacie wydawania decyzji. Skarżący domagali się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. T., P. T., K. T., E. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nakazującą M. T. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce Nr ewid. [...] przy ul. J. 23 w K., na podstawie art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 104 kpa W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że w wyniku oględzin dokonanych dnia 6 grudnia 1999r. na działce przy ul. J. 23 w K. stwierdzono, że na działce tej istnieje m.in. murowany parterowy budynek o wymiarach 10,25 x 375 m z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ścianą boczną do budynku murowanego o wymiarach 110 x 5,90 m, a ścianą szczytową przylegający do metalowego budynku o wymiarach 4,65 x 9,25 m, użytkowany jako budynek gospodarczy - służy do przechowywania sprzętu rolniczego. Został on wybudowany w 1986 r. przez M. T. bez pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stosunku do samowoli budowlanej, popełnionej przed 1 stycznia 1995r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał także, że przedmiotowy obiekt został samowolnie ustawiony na terenie przeznaczonym na innego rodzaju zabudowę, a skoro jego lokalizacja była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., tak w momencie jego budowy, jak i w momencie wydawania decyzji administracyjnej, to zasadnym było nakazanie jego rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą WRN Nr VII/30/77 z dnia 20 czerwca 1977 r., ogłoszoną w Dz.Urz. WRN Nr 6, poz. 36 oraz odstępstwami od ustaleń tego planu, zatwierdzonymi zarządzeniem Wojewody Nr 44/84 z dnia 31 grudnia 1984 r. ogłoszonym w Dz.Urz. Województwa Nr 2, poz. 10 z 1985 r. przedmiotowy obiekt został ustawiony na terenie, który przeznaczony był w części pod projektowaną ulicę główną o przekroju 2x2 pasy ruchu dla obsługi ruchu tranzytowego, związanego z ewentualnym zainwestowaniem w rejonie P. (symbol terenu: Z 108 KGO 2/2), a w części pod projektowaną intensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach nienormatywnych, stanowiących wielokrotność działek normatywnych (symbol terenu: Z3 MN). Organ odwoławczy podkreślił także, że lokalizacja wybudowanego obiektu jest również sprzeczna z ustaleniami obowiązującego w dacie orzekania przez organ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Kielce po zmianach zatwierdzonych uchwałą Nr 253/92 Rady Miejskiej z dnia 4 czerwca 1992r., ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa Nr 10, poz. 105 oraz uchwałą Nr 94/94 Rady Miejskiej z dnia 25 listopada 1994r., ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa Nr 11, poz. 113, z których wynika, że dla terenu, na którym wzniesiono przedmiotowy budynek podstawową funkcją są uprawy ogrodnicze i sady bez prawa zabudowy (symbol: VI.34.B2.RPO). Skoro zatem przedmiotowy budynek wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na cele budowlane, a ponadto sam obiekt nie jest związany wyłącznie z realizacją wyznaczonych funkcji terenu, zdaniem organu odwoławczego wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 29 października 1974 r. było zasadne, gdyż obiekt narusza przepis art. 3 tej ustawy, w świetle którego obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2005 r. oddalił skargę M. T., P. T., K. T. i E. T. na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku przez M. T. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 91/07) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Na wstępie wskazać należy, że dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa należy mieć na uwadze, że Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 91/07 (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że okolicznością niekwestionowaną w sprawie była realizacja przedmiotowego obiektu dokonana bez wymaganego przepisem pozwolenia na budowę, która miała miejsce w 1986 r. i w związku z tym, stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.) w odniesieniu do tego obiektu winny być stosowane przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych niezgodnie z prawem budowlanym. W myśli art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zwanej dalej ustawą, przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod budowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę niż obiekt zrealizowany. Z przepisu tego wynika więc obowiązek zbadania legalności realizacji obiektu budowlanego nie tylko w odniesieniu do obowiązujących w okresie jego budowy przepisów budowlanych, ale również, jeżeli teren, na którym obiekt został posadowiony był objęty działaniem planu zagospodarowania przestrzennego, do zapisów planu, jaki obowiązywał w okresie budowy. Bez znaczenia natomiast dla zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy pozostają uregulowania planów miejscowych uchwalonych po dacie realizacji obiektu. Dlatego należy uznać za błędne i naruszające treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy odniesienie przez organ orzekający obecnej funkcji obiektu do planu obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Jeżeli zaś chodzi o badanie zapisów planu obowiązującego w dacie realizacji przedmiotowego obiektu, to organ wprawdzie przywołał ich treść, jednak nie odniósł postanowień tegoż planu do charakteru i funkcji, jaką pełnił ten obiekt bezpośrednio po jego wybudowaniu. Organ orzekający nie wziął pod uwagę, że plan obowiązujący w okresie budowy przedmiotowego obiektu przeznaczając teren na cele budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego wykluczył wprawdzie realizację na tym obszarze budownictwa zagrodowego, ale według tekstu planu znajdującego się w aktach nie ma w nim zakazu budowy obiektów gospodarczych jako towarzyszących budownictwu mieszkaniowemu o charakterze jednorodzinnym. Należy także zwrócić uwagę na okoliczność podniesioną przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w aktach sprawy brak jest danych, z których jednoznacznie wynikałoby, że obiekt objęty zaskarżoną decyzją znajdował się na terenie, który w planie miejscowym uprzednio obowiązującym był częściowo przeznaczony pod realizację drogi, a w części pod intensywną zabudowę mieszkaniową z wyłączeniem zabudowy zagrodowej. Materiały sprawy zawierają mapę, na której wskazano usytuowanie przedmiotowego obiektu i wyznaczono liniami przeznaczenie terenu według treści planu obowiązującego w okresie późniejszym po zrealizowaniu przedmiotowego obiektu, nie ma natomiast takiego szkicu (mapy) obrazującego usytuowanie obiektu w odniesieniu do zapisów planu obowiązującego w okresie jego budowy. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajduje się wyrys z planu, co do którego należy przypuszczać, że jest on załącznikiem graficznym do planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 1977r. i aktualizowanego w 1984r., jednak wobec braku opisu (legendy) nie można przesądzać, czy wykreślony czerwoną linią prostokąt oznacza działkę inwestora, czy też przedmiotowy budynek, który miałby się znajdować na terenie przeznaczonym w obowiązującym uprzednio planie pod drogę, jak i pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo materialne – art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy, a także przepisy postępowania – art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c", art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ uzupełni we wskazanym zakresie materiał dowodowy w sprawie i wyprowadzi stosowne wnioski, mając na uwadze wskazaną interpretację przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, odnosząc postanowienia obowiązującego w dacie realizacji budowy planu zagospodarowania przestrzennego do charakteru i funkcji przedmiotowego obiektu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło