II SA/Ke 18/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2012r. sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustanowienie ulicy I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.P. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia A.J., T.W., J.S., Z.K., B.K., A.W. i A.B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w K. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustanowienie ulicy J. w K.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wszczęcie postępowania na wniosek strony może nastąpić, gdy 1) zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, 2) wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa, 3) wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym, 4) organ, do którego wniesiono podanie, jest właściwym w sprawie. Zdaniem organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego albowiem żądanie wnioskodawców ma charakter cywilnoprawny i dotyczy ustanowienia drogi koniecznej. Organ podkreślił, że ulica J. w K. już istnieje i pas pieszo jezdny o szerokości 2,5 metra jest z nią powiązany. Natomiast w wyniku zakupu działek przez wnioskodawców od B.P. utworzona została odrębna działka o nr 841 jako droga dojazdowa o szerokości 2,5 metra, a aktualnie osoby te domagają się wydzielenia z gruntów następcy prawnego pasa o dodatkowej szerokości 2,5 metra na jej poszerzenie. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że sprawę tą rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 47/97 i skargę wnioskodawców oddalił, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny , który wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie II SAB/Ke 25/10 oddalił skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w K.. Burmistrz Miasta i Gminy w K. odmówił wnioskodawcom wszczęcia postępowania w sprawie o ustanowienie ulicy J. w K., zaś organ odwoławczy rozpoznając zażalenie wnioskodawców nie znalazł podstaw do uchylenia tego postanowienia. Organ odwoławczy podniósł, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1kpa może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie podania przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn przedmiotowych niedopuszczalności wszczęcia postępowania należy zaliczyć okoliczność, gdy żądanie dotyczące sprawy nie nadaje się do załatwienia w formie decyzji administracyjnej. Ponadto organ wskazał, że droga oznaczona nr ewidencyjnym 841 której poszerzenia domagają się wnioskodawcy nie stanowi drogi gminnej, lecz została utworzona na gruncie stanowiącym ich własność. Organ wskazał, również iż brak jest przepisów, które nakładałyby na burmistrza obowiązek tworzenia drogi gminnej tak, aby każda nieruchomość położona na terenie gminy miała bezpośredni dostęp do takiej drogi i to dostęp o odpowiedniej szerokości, albowiem temu celowi służy ustanowienie drogi koniecznej, która jest instytucją prawa cywilnego. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Kazimierza Wielka uchwalonym na podstawie Uchwały Nr XLII/444/2006 Rady Miejskiej w K. z dnia 25 października 2006 r. nie przewiduje się przeznaczenia działki nr 841 pod budowę drogi gminnej – ulicy J.. W takiej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie przepisu 61a § 1 kpa odmówił A.J., T.W., J.S., Z.K., B.K., A.W. i A.B. wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustanowienie ulicy J. w K.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , wnieśli A.J., T.W., J.S., Z.K., B.K., A.W. i A.B., domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucili organowi pierwszej instancji wadliwe działanie, bardzo krzywdzące mieszkańców, uniemożliwiające normalne funkcjonowanie i stanowiące zagrożenie dla ich bezpieczeństwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi A.J., T.W., J.S., Z.K., B.K., A.W. i A.B. wobec nie uiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania jego w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Bezspornym w sprawie jest fakt, iż sprawa dotyczy odpowiedniego dojazdu do poszczególnych działek skarżących położonych w K.. We wniosku z dnia 28 lutego 2011 r. wnioskodawcy w tym i skarżąca A.J. domagali się poprzez wywłaszczenie ustanowienia ulicy J. w K. w rozmiarach prawem przepisanych. Należy wskazać, iż wydawanie decyzji wywłaszczeniowych nie należy do kompetencji burmistrza, gdyż zgodnie z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. Nr 102 z 2010 r. poz. 651 ) organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 113 ww. ustawy wywłaszczyć można tylko na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, natomiast w przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się wywłaszczenia właściciela działki 842 w celu przeznaczenia jej części na poszerzenie dojazdu m.in. do jej działki, tak więc taki wniosek nie mógł wszcząć postępowania wywłaszczeniowego. Natomiast kwestie właściwego dostępu nieruchomości do drogi publicznej w drodze ustanowienia drogi koniecznej nie są rozpoznawane w toku postępowania administracyjnego albowiem należą do właściwości sądu powszechnego – art. 626 kodeksu postępowania cywilnego. Kolejną okolicznością na którą wskazuje skarżąca w skardze jest niewykonywanie przez burmistrza obowiązku określonego w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a które to zadania obejmują między innymi sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Należy jednak podkreślić, iż droga której poszerzenia domaga się A.J. wbrew jej twierdzeniu nie stanowi drogi gminnej, lecz została utworzona na gruncie stanowiącym min. jej własność, a brak jest przepisów, które nakładałyby na burmistrza obowiązek tworzenia bądź występowania o utworzenie drogi gminnej tak, aby każda nieruchomość położona na terenie gminy miała bezpośredni dostęp do takiej drogi i to dostęp o odpowiedniej prawem przepisanej szerokości. Jak już była mowa wyżej temu celowi służy ewentualnie instytucja ustanowienia drogi koniecznej, która jest instytucją prawa cywilnego. Należy również wskazać, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Kazimierza Wielka uchwalonym na podstawie Uchwały Nr XLII/444/2006 Rady Miejskiej w K. z dnia 25 października 2006 r. działka nr 841 nie jest drogą gminną ani nie jest przeznaczona pod budowę drogi gminnej, co również nie daje podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym zakresie. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówiono skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustanowienie ulicy J. w K. z innych uzasadnionych przyczyn tj. faktu iż żądanie dotyczące sprawy nie nadaje się do załatwienia w formie decyzji administracyjnej. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym tj. wszczęcia postępowania administracyjnego i obowiązku wydania jakiejś decyzji, mającej za przedmiot poszerzenie drogi czy też zainicjowanie takiego postępowania w celu utworzenia w tym miejscu drogi gminnej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku na podstawie § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.