II SA/Ke 182/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 4 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2012r. znak: SKO.PS-80/5837/3141/2011 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. M. C. złożył w dniu 20.III.2012 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca podał w formularzu, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zrezygnował ze stałego zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad chorym ojcem, jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny i utrzymuje się z prac dorywczych w wysokości dających miesięczny dochód w wysokości około 500 zł. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 37,1 m². Z akt administracyjnych wynika, że ojciec wnioskodawcy pobiera rentę inwalidzką w wysokości 3224,50 zł netto, a matka emeryturę z ZUS w wysokości 1112,68 zł miesięcznie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem W rozpatrywanej sprawie, po pierwsze, należy poinformować w trybie art. 6 p.p.s.a, że zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym świadczeń pielęgnacyjnych. Zatem skarga M. C. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat. Po drugie, odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu należy podkreślić, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08). Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym zgodnie z art. 35 p.p.s.a. może być rodzic, małżonek, dorosłe dziecko lub rodzeństwo. Należy podkreślić, że skarga M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach została napisana w sposób profesjonalny, z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów. Oznacza to, że skarżący bardzo dobrze orientuje się w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy albo korzysta z usług profesjonalisty, a zatem zbędny jest adwokat z urzędu. Należy zwrócić uwagę, że rodzice skarżącego, którymi się opiekuje, osiągają z emerytury i renty stałe dochody przekraczające minimalne wynagrodzenie o pracę, brat jest zatrudniony w Ministerstwie Finansów, siostra pracuje na stanowisku prokuratora. Skarżący ma zatem możliwość zwrócenia się do nich pomoc finansową, w sytuacji, gdy będzie konieczny udział profesjonalnego pełnomocnika prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega zatem oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit.a, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.