II SA/Ke 186/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P. D. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania E. S., w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nie stwierdzającą u E. S. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że po otrzymaniu w dniu 4 stycznia 2010r. wniosku Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o dokonanie oceny narażenia zawodowego E. S., zostało wszczęte przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowanie administracyjne, w wyniku którego ustalono, że E.S. od 1989r. pracuje w różnych zakładach pracy, ale tylko w jednym z nich – Zakładzie Opieki Zdrowotnej (obecnie Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej), pracując na stanowisku technika analityki medycznej, była w latach 1989-2001 narażona na środki o działaniu drażniącym i uczulającym, które mogły spowodować powstanie choroby zawodowej. W dniu 4 maja 2010r. organ I instancji przesłał wyniki postępowania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który na podstawie analizy narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej oraz konsultacji alergologicznej, laryngologicznej, dermatologicznej i okulistycznej wydał w dniu 26 maja 2010r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznanie u E.S. choroby zawodowej. E. S. nie zgodziła się w tym orzeczeniem i w trybie postępowania odwoławczego została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy, który po przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich podtrzymał stanowisko orzecznicze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i wydał w dniu 20 października 2010r. ostateczne, mające cechy opinii biegłego (art. 84 § 1 kpa) orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u E. S. choroby zawodowej. Organ odwoławczy wskazał, że w powyższych orzeczeniach zgodnie stwierdzono brak rozpoznania astmy oskrzelowej, wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) jako choroby zawodowej, będącej skutkiem działania czynników drażniących i uczulających, występujących na stanowisku pracy E. Sc. Wynika to z wykonanych badań specjalistycznych i obserwacji alergologicznej, m.in. ujemnych wyników testów z potencjalnymi alergenami środowiska pracy badanej, ujemnych wyników testów skórnych z powszechnie występującymi alergenami środowiskowymi, badań czynnościowych układu oddechowego, a także negatywnego wyniku badań serologicznych. Zdaniem organu orzeczenia te, będące podstawą do wydania decyzji, są rzeczowe, przekonywująco uzasadnione oraz jednoznacznie wyjaśniające istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności nie rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto organ odwoławczy, powołując się na treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007r. (sygn. akt II OSK 1078/06) wskazał, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącej organ odwoławczy wskazał na treść § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r., zgodnie z którym postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzono musi być przez określone jednostki orzecznicze. W sprawie niniejszej postępowanie to zostało przeprowadzone przez lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz w Instytucie Medycyny Pracy i brak jest podstaw do skierowania skarżącej na ponowne badania lekarskie. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z art. 77 § 1 kpa, ocenił go stosownie do dyspozycji art. 80 kpa, podjął czynności niezbędnie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) i zgodnie z art. 10 § 1 kpa zapewnił stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i żądań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła E. S. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze oraz interpretacji wyników tych badań, zaś wnioski dotyczą przeprowadzenia "konsultacji i pokazania wyników badań specjalistom lekarzom biegłym, aby rozsądzili i wydali decyzję zgodną z prawdą". Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu poparł skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości, czy też zasad współżycia społecznego. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Skarżąca była dwukrotnie badana w jednostkach orzeczniczych, najpierw pierwszego stopnia – w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, a następnie, po złożonym odwołaniu - w Instytucie Medycyny Pracy. Żadna z wyżej wymienionych jednostek orzeczniczych nie znalazła podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. Sąd podziela stanowisko organów orzekających o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z § 8 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodnego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia były orzeczenia lekarskie wydane przez właściwą jednostkę organizacyjną służby zdrowia - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (orzeczenie lekarskie z dnia 26 maja 2010r.) i Instytut Medycyny Pracy (orzeczenie lekarskie z dnia 20 października 2010r.) Orzeczenia to należy traktować jak opinie w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, a ich ocena, dokonywana przez właściwy organ podlega kryteriom określonym w art. 80 kpa. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie, poddane takiej ocenie zawiera w sobie logiczne i przekonujące wyjaśnienie zajętego przez lekarzy orzeczników stanowiska, to organ nie mógł sprzecznie z tą opinią dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, że jest ona chorobą zawodową umieszczoną w wykazie chorób zawodowych, czyli ma związek przyczynowy z wykonywaną przez skarżącego pracą i działaniem szkodliwych czynników dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wynika, że pomimo potwierdzonego narażenia zawodowego na działanie czynników drażniących i potencjalnie alergizujących, przeprowadzona szczegółowa diagnostyka nie wykazała podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej, nie stwierdzono zmian osłuchowych charakterystycznych dla astmy oskrzelowej, w badaniu laryngologicznym nie stwierdzono cech alergizacji śluzówek. Także inne badania: testy skórne z powszechnie występującymi alergenami środowiskowymi i potencjalnymi alergenami środowiska pracy wypadły ujemnie, badania serologiczne (specyficzne przeciwciała IgE dla środków dezynfekcyjnych i lateksu) dały wynik negatywny. Wykonane w ramach rozszerzonej diagnostyki testy skórne z potencjalnymi alergenami środowiska pracy E. S. wypadły ujemnie. Organ orzeczniczy uznał zatem, że dolegliwości E. S. są związane z czynnikami pozazawodowymi, m.in. nawracającymi infekcjami górnych dróg oddechowych, wzmożonym napięciem mięśni wewnątrzkrtaniowym oraz skrzywieniem przegrody nosa. Podczas hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddział Chorób Zakaźnych E. S. została poddana szeregowi badań alergologicznych oraz badań czynnościowych układu oddechowego. Wyniki przeprowadzonych tam badań alergologicznych, zdaniem lekarzy tego ośrodka nie wykazały uczulenia badanej na potencjalne alergeny zawodowe (ujemne wyniki testów skórnych metodą punktową oraz badań immunoenzymatycznych). Podczas hospitalizacji nie stwierdzono klinicznych ani spirometrycznych objawów obturacji oskrzeli ani też nadreaktywności oskrzeli we wziewnych próbach z metacholiną, co przemawia przeciwko rozpoznaniu astmy oskrzelowej w okresie czynnym. Wykonano również swoistą próbę prowokacyjną wziewną potencjalnymi alergenami środowiska pracy badanej (formaldehyd, balsam kanadyjski, lateks), która dała wynik ujemny. W jej przebiegu nie obserwowano klinicznych ani spiromatycznych objawów obturacji oskrzeli, nadreaktywności oskrzeli ani też napływu do dróg oddechowych komórek charakterystycznych dla reakcji alergicznej w badaniu popłuczyn nosowych. Brak także podstaw do powzięcia podejrzenia astmy o typie nieimmunoligicznym (RADS), gdyż brak jest spełnienia podstawowych kryteriów dla tej jednostki chorobowej, odmienny jest także przebieg kliniczny tej choroby. Orzeczenia lekarskie znajdujące się w aktach zawierają jasne, uzasadnione stanowisko, oparte na przeprowadzonych badaniach. Z przyczyn wskazanych wyżej organy nie miały podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, bądź do żądania uzupełnienia opinii. Ponieważ w postępowaniu orzeczniczym uprawniona jednostka organizacyjna nie stwierdziła u skarżącej choroby zawodowej, o jakiej mowa w pkt 6 wykazu, organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji odmiennych od wniosków przedstawionych w tej opinii. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wyrażone w skardze zarzuty skarżącej nie mogą być uwzględnione. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegał oddaleniu. Orzeczenie o przyznaniu ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej uzasadnia § 18 ust.1c, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr. 163, poz. 1348 ze zm.)