II SA/Ke 203/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę ganku, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], nakazującej rozbiórkę wybudowanego przydomowego ganku bez wymaganego zgłoszenia, o pow. zabudowy 11,17 m2 (4,9 x 2,28 m) oraz rozbiórkę kanału wentylacyjnego w ścianie północnej budynku mieszkalnego (przy granicy z działką sąsiednią), znajdującego się na działce nr ew. [...] w miejscowości G., gm. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki kanału wentylacyjnego, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że w czasie przeprowadzonej 12 października 2015 r. kontroli ustalono, że w czerwcu 2015 r. K.P., bez dokonania zgłoszenia, po rozebraniu istniejącego przy domu starego ganku wybudowała z nowych materiałów ganek przy południowej ścianie domu o wymiarach w rzucie 4,9m x 2,28 m. Postanowieniem z [...] organ I instancji nakazał wstrzymanie robót budowlanych z jednoczesnym nakazaniem K.P. przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia dokumentów, tj. opisu określającego rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych z ich oceną techniczną oraz odpowiednich szkiców sytuacyjnych lub rysunków, oświadczenia o posiadanym pawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki, zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak przedłożenia przez zobowiązaną żądanych dokumentów poskutkował wydaniem przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle znajdujących się w aktach dokumentów, w tym mapy geodezyjnej nie budzi wątpliwości to, że zbudowany w czerwcu 2015 r. ganek ma znacznie większe wymiary oraz inne usytuowanie w stosunku do ściany szczytowej niż stary ganek. Dalej organ wskazał, że od 28 czerwca 2015 r. obowiązuje nowelizacja przepisów Prawa budowlanego, wprowadzona ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443). Zgodnie z jej art. 6 przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało wzczete12 października 2015 r., do kwalifikacji ganku pod kątem legalności jego budowy mają zastosowanie przepisy art. 29 - 31 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z 20 lutego 2015 r. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa przydomowego ganku nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 niewątpliwie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ponieważ ganek został wybudowany bez dokonania zgłoszenia, do samowoli mają zastosowanie przepisy art. 49b Prawa budowlanego. Skoro zatem zobowiązana mimo upływu wskazanego w postanowieniu z [...] terminu nie przedłożyła żądanych dokumentów, zasadnie organ I instancji nakazał rozbiórkę ganku. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K.P. , reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła decyzję WINB w zakresie utrzymania w mocy decyzji PINB nakazującej rozbiórkę ganku, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w tym zakresie ewentualnie uchylenia decyzji organów obu instancji w zaskarżonej części. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 kpa poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez dokonanie nieobiektywnej oceny jej oświadczenia, że nie dokonała zgłoszenia remontu ganku, albowiem stary ganek się zawalił i zmuszona została do wybudowania nowego obiektu niezwłocznie albowiem zaniechanie remontu spowodowałoby natychmiastowe zawalenie innych części, naruszenie prawa procesowego a to art. 48 ust. 3 i art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 8 i 9 kpa. W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie zauważył, ze 30 listopada 2015 r. skarżąca przedłożył oświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i organ na podstawie art. 49b ust. 1 powinien nałożyć na inwestora w drodze postanowienia obowiązek usunięcia nieprawidłowości, czego nie uczynił; że termin wyznaczony do dokonania czynności jest terminem instrukcyjnym, w związku z czym decyzja PINB została wydana przedwcześnie. Organ ten bowiem powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia braków. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że 30 – dniowy termin o jakim mowa w art. 49b jest terminem ustawowym, a skarżąca przedłożyła zaświadczenie Wójta Gminy 4 grudnia, a więc już po upływie terminu do złożenia dokumentów, wyznaczonego postanowieniem z [...] i po wydaniu przez organ I instancji decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Mając na uwadze powyższą regulację prawną, zdaniem Sądu skargę należało uwzględnić, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są uzasadnione. Stan faktyczny w tej sprawie nie może budzić żadnych wątpliwości. Mianowicie K.P. w czerwcu 2015 r. po rozebraniu starego ganku wybudowała inny, znacznie większy ganek, o wymiarach 4,9 m x 2,28 m i powierzchni zabudowy 11,17 m2. Przed rozpoczęcie robót ani nie występowała o wydanie pozwolenia na budowę ani też nie dokonała zgłoszenia. Prawidłowo organ uznał, że ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte już po wejściu w życie ustawy z 20 lutego 2015 r., zmieniającej Prawo budowlane, należało w tej sprawie stosować nową regulację. Stosownie do aktualnego brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa przydomowego ganku obecnie nie wymaga już pozwolenia na budowę ale wymaga dokonania zgłoszenia. Dlatego też uzasadnione było w tej sprawie prowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 49b Prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy. Postanowieniem z [...] organ I instancji wstrzymał dalsze prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni "dokumentów określonych w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane celem legalizacji samowoli budowlanej, w tym 1. dokumenty, o których mowa w art. 30 ust. 2, tj. - opis określający rodzaj, zakres i sposób wykonanych robót budowlanych z oceną techniczną oraz odpowiednie szkice lub rysunki sporządzone przez osobę uprawnioną, - oświadczenie o posiadanym prawie do suponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlane, 2. projekt zagospodarowania działki, 3. zaświadczenia Wójta Gminy Kije o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego." Zakreślony tym postanowieniem termin 30. dniowy, wbrew zarzutowi skargi nie jest terminem instrukcyjnym ale ustawowym, został on bowiem wprost określony w art. 49 ust. 2 Prawa Budowlanego. Natomiast z terminem instrukcyjnym mamy do czynienia w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, który to przepis w tej sprawie nie miał jednak zastosowania. Terminu tego skarżąca nie dochowała, bowiem do 30 listopada 2015 r., wbrew twierdzeniom skargi nie złożyła żadnego dokumentu. Zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego skarżąca złożyła dopiero 4 grudnia 2015 r. O tym zaś, że nie jest możliwe, aby złożyła je 30 listopada 2015 r. świadczy fakt, że zaświadczenie zostało wydane dopiero 3 grudnia 2015 r. Już w toku postępowania odwoławczego (28 grudnia 2015 r.) skarżąca złożyła pismo zawierające opis wykonanych robót. Tak więc w zakreślonym, ustawowym terminie K.P. nie złożyła żadnych dokumentów. Tym niemniej, zdaniem składu orzekającego, tylko wówczas można nakazać rozbiórkę z powodu niewykonania nałożonych obowiązków, gdy samo postanowienie, nakładające na inwestora obowiązki jest prawidłowe. Organ I instancji, wskazując że zobowiązuje do złożenia dokumentów określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, w tym dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2, faktycznie nałożył obowiązki nie wynikające z tych przepisów. I tak, zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, do którego odwołuje się art. 49b, w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Ustawodawca nie przewidział obowiązku przedłożenia na podstawie tego przepisu szkiców lub rysunków sporządzonych przez osobę uprawnioną; taki zaś obowiązek został nałożony na skarżącą. Nie wiadomo także na jakiej podstawie PINB postanowieniem z [...] nałożył obowiązek złożenia oceny technicznej, zwłaszcza, że jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia organ ten, na podstawie przeprowadzonych wcześniej oględzin ustalił, że ganek nie narusza przepisów techniczno – budowlanych. Dlatego też chociaż w ustawowym 30. dniowym terminie K.P. nie złożyła żadnych dokumentów, to w ocenie Sądu należało uchylić decyzje organów obu instancji w części zaskarżonej, to jest orzekającej o rozbiórce ganku. Powodem takiego rozstrzygnięcia Sądu jest to, że nałożenie takich obowiązków jak złożenie szkiców lub rysunków sporządzonych przez osobę uprawnioną, przedłożenie oceny technicznej mogło spowodować rezygnację skarżącej ze złożenia pozostałych, wymaganych dokumentów, a to z uwagi na niemożność - z powodów finansowych – wywiązania się z obowiązków nałożonych na nią bezzasadnie. Takie postępowanie organu naruszało, oprócz przepisów prawa materialnego – art. 49b w zw. z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, także przepisy prawa procesowego, a mianowicie art. 8 kpa. Dodatkowo zauważyć należy, że organy dysponowały w tej sprawie dokumentami związanymi z prowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym, a także aktem notarialnym, z których to dokumentów wprost wynika, że właścicielką nieruchomości, na której samowolnie wzniesiono ganek jest skarżąca. Dlatego też niezłożenie przez nią oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być podstawą do nakazania jej rozbiórki. Mając powyższe na uwadze zarówno decyzja organu odwoławczego w zaskarżonej części jak i decyzja organu I instancji, w części w jakiej została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, a także postanowienie PINB z [...] podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien nałożyć na skarżącą takie obowiązki, jakie są wymagane przez obowiązujące przepisy i które faktycznie są niezbędne do ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, oczywiście o ile w sprawie nie zajdą jakieś inne okoliczności uniemożliwiające legalizację. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Dokonanie przez skarżącą samowoli nie budzi żadnych wątpliwości. Nawet bowiem gdyby przy wznoszeniu ganku faktycznie kierowała się ona obawą zniszczenia budynku mieszkalnego to i tak nie zwalniało jej to z obowiązku wcześniejszego wystąpienia o pozwolenie na budowę lub dokonania zgłoszenia. Ponadto zauważyć należy, że w toku postępowania przed organami skarżąca niedopełnienie tych obowiązków tłumaczyła tylko niewiedzą, w związku z czym zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 80 kpa jest bezzasadny.