II SA/Ke 208/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania K. P. , utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...]o odmowie skierowania K. P. do Domu Pomocy Społecznej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 12 lipca 2013r. i w dniu 22 lipca 2013r. K. P. zwrócił się o umieszczenie w DPS, ze względu na trudną sytuację zdrowotną spowodowaną przewlekłymi chorobami. Organ I instancji po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalił, że K. P. nie jest osobą bezdomną ani samotną. Zamieszkuje w dobrych warunkach w murowanym domu, w którym posiada do dyspozycji pokój, kuchnię, łazienkę, w.c. itp. Dom jest w dobrym stanie i dobrze wyposażony (woda, co.) Wnioskodawca jest żonaty, ma troje dzieci. Syn przejął aktem notarialnym dom oraz gospodarstwo o powierzchni 2,55 ha, a w zamian zobowiązał się do zapewnienia rodzicom opieki. K. P. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 30.06.2014r. Poprzednio poruszał się na wózku, obecnie porusza się o kulach i jeździ na rowerze. Sam robi sobie także zastrzyki. Obecnie zamieszkuje sam albowiem żona i syn z powodu konfliktów wyprowadzili się. Organ ustalił również, że wnioskodawca w okresie od dnia 19.12.2012r. do 15.06.2013r. przebywał w Domu Bł. Matki Teresy z Kalkuty w Tarnobrzegu. W okresie pobytu w tym ośrodku był konfliktowy. Obecnie K. P. ma przyznaną pomoc w formie usług opiekuńczych w wymiarze 3 dni po 2 godziny. Ośrodek może zwiększyć pomoc do 5 dni w tygodniu. Od powyższej decyzji odwołał się K. P. podnosząc, że pracownicy socjalni nie byli u niego na wywiadzie. Jest kaleką i cały dzień przebywa w domu. Szeroko opisał trudną sytuację w jakiej się znajduje, spowodowaną przede wszystkim brakiem ogrzewania i opału, a także ciepłej wody. Podniósł, że 19 września 2013r. odbyła się o rozprawa o alimenty. Sąd nie zasądził alimentów od dzieci. Zwrócił natomiast uwagę Ośrodkowi na potrzebę skierowanie go do DPS. Kierownik OPS jednak takiej decyzji nie wydał, dlatego zwrócił się o pomoc. Utrzymując w mocy opisaną na wstępie decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przytaczając treść art. 54 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, podało, że z akt sprawy wynika, iż K. P. wnioskiem z dnia 12.07.2013r. i z dnia 22.07.2013r. wystąpił do Kierownika OPS o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w Sandomierzu. Organ I instancji uznał, że sytuacja K. P. nie jest na tyle trudna aby uzasadniała skierowanie skarżącego do Domu Pomocy Społecznej. Skarżący ma bowiem dobre warunki mieszkaniowe i jest na tyle sprawny, że przy pomocy usług opiekuńczych, jakie gmina świadczy na jego rzecz tj. 2 godziny dziennie przez 3 dni, może samodzielnie funkcjonować. Organ zaoferował także możliwość zwiększenia tej formy pomocy do 5 dni w tygodniu. Wskazał jednocześnie, że zobowiązany do pomocy ojcu jest jego syn, który przejął gospodarstwo rolne w zamian za opiekę. Ze względu jednak na trudny charakter ojca i kłótnie, dom opuściła zarówno żona skarżącego jak i syn. W dalszej części uzasadnienia organ podał również, że K. P. (lat 62) ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 30.06.2014r. Mieszka obecnie sam w domu murowanym, który posiada bieżącą wodę i co. Skarżący ma dobre warunki mieszkaniowe. Jak ustalono w trakcie przeprowadzonego w dniu 05.08.2013r. wywiadu środowiskowego w domu wnioskodawcy było czysto, miał zakupione leki i żywność. K. P. wyraził także zadowolenie ze świadczonych usług opiekuńczych. Sam robił sobie zastrzyki z insuliny, a lekarz prowadzący K. P. uznał, że jego stan zdrowia nie pogorszył się. W tym stanie faktycznym, zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji odmawiająca skierowania K. P. do domu pomocy społecznej jest zasadna. Natomiast w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy może on ponownie wystąpić z wnioskiem do OPS o umieszczenie w domu pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. P. szeroko przedstawił swoją trudną sytuację życiową spowodowaną stanem zdrowia oraz niemożnością zamieszkiwania we własnym domu. W uzasadnieniu skargi zawarł prośbę o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Sandomierzu, oraz podniósł liczne zarzuty w stosunku do organu I instancji w zakresie nieprawidłowego rozpoznawania jego spraw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący po pobycie w szpitalu i znacznym pogorszeniu stanu zdrowia decyzją z dnia 24 października 2013r. został skierowany przez organ I instancji do Domu Pomocy Społecznej “Słoneczny" w Widełkach, na co wyraził zgodę i obecnie przebywa w tym domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie skierowania K. P. do Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaaprobował ustalenia organu I instancji z których wynika, że sytuacja K. P. nie jest na tyle trudna aby wymagał skierowania do Domu Pomocy Społecznej. W ocenie organu skarżący ma bowiem dobre warunki mieszkaniowe i jest na tyle sprawny, że przy pomocy usług opiekuńczych, jakie gmina świadczy na jego rzecz tj. 2 godziny dzienne przez 3 dni, może samodzielnie funkcjonować. Organ zaoferował także możliwość zwiększenia tej formy pomocy do 5 dni w tygodniu. Z ustaleń organu wynika również, że skarżący mieszka sam w murowanym domu, ma dobre warunki mieszkaniowe, co potwierdza wywiad środowiskowy z dnia 5 sierpnia 2013 r. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości, nie przesądzając końcowego rozstrzygnięcia sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2013 r., poz. 182 ze zm.), zwanej dalej ustawą osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 K.p.a. tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, co oznacza, że organ nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji. Zainicjowane przez stronę postępowanie odwoławcze nie może bowiem polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji i decyzji wydanej przez ten organ. Organ odwoławczy rozstrzyga bowiem sprawę na nowo, nie będąc przy tym związany ustaleniami organu I instancji i dokonaną przez ten organ oceną dowodów zebranych w sprawie. Rozpoznając sprawę na nowo organ odwoławczy winien w szczególności uwzględniać stan faktyczny zaistniały w dacie wydawania decyzji. W ramach prowadzonego postępowania organ odwoławczy zobowiązany jest więc do uwzględniania zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które gwarantują stronie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia jej sprawy. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, organ odwoławczy z naruszeniem ww. zasad postępowania dokonał niepełnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w odniesieniu do przesłanek z art. 54 ustawy, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący sytuacji skarżącego i pomijając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji, skarżący po pobycie w szpitalu i znacznym pogorszeniu stanu zdrowia (co przyznaje organ w odpowiedzi na skargę) decyzją z dnia 24 października 2013r. wydaną m.in. na podstawie art.48 ust. 1 i 2 ustawy został skierowany przez organ I instancji do Domu Pomocy Społecznej “Słoneczny" w Widełkach (K-I-141 akt administracyjnych), na co wyraził zgodę i obecnie przebywa w tym domu. Okoliczności tej nie uwzględnił i nie ocenił organ odwoławczy w kontekście przesłanek z art. 54 ustawy, ograniczając się wyłącznie do kontroli ustaleń poczynionych przez organ I instancji, a przez to naruszając wskazane wyżej przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy dokona pełnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w odniesieniu do przesłanek z art. 54 ustawy, która znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.