II SA/Ke 211/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia P .W., uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i umorzyło postępowanie I instancji. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 29.10.2012r. P. W. wystąpił o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką T. W. O przyznanie tego świadczenia P .W. wystąpił już uprzednio wnioskiem z dnia 17.05.2011r. Podanie to zostało rozpatrzone i po uchyleniu pierwszej wydanej w tej sprawie decyzji przez organ odwoławczy, organ I instancji decyzją 14.11.2011r. odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Decyzją z dnia 15.03.2012r. Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania P .W., utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Burmistrz Miasta i Gminy, odmawiając na podstawie art. 61 K.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (z wniosku P .W. z dnia 29.10.2012r.), wskazał, że w stosunku do wniosku z dnia 17.05.2011r. nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny, a zatem mając na uwadze treść art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. nieważna byłaby decyzja wydana w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną. W zażaleniu na ww. postanowienie P .W. wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, podkreślając, że o świadczenie to ubiega się od maja 2011r. i za każdym razem otrzymuje decyzję odmowną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisane na wstępie postanowienie, podkreśliło że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem P .W. z dnia 29.10.2012r. Organ podkreślił, że poprzedni wniosek z dnia 17.05.2011r. został rozstrzygnięty ostateczną decyzja Kolegium z dnia 15.03.2012r. W rezultacie, po złożeniu kolejnego wniosku z dnia 29.10.2012r. zachodzi tożsamość sprawy, gdyż występuje w niej ten sam podmiot (P .W.), dotyczy ona tego samego przedmiotu (ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad T. W.) oraz tego samego stanu prawnego, określonego ustawą o świadczeniach rodzinnych. Tym samym, skoro w sprawie określonej wnioskiem P .W. z dnia 17.05.2011r. wydana już została ostateczna decyzja z dnia 15.03.2012r., to wpłynięcie kolejnego wniosku z dnia 29.10.2012r, tożsamego przedmiotowo i podmiotowo nie mogło skutkować odmową wszczęcie postępowania w sprawie. Postępowanie zainicjowane takim wnioskiem winno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie – co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania przed organem I instancji w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości podnieść należy, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławcze art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., a w przypadku Burmistrza Miasta i Gminy art. 61 K.p.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium o uchyleniu postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i umorzeniu postępowania I instancji. U podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie Kolegium o tożsamości – tak przedmiotowej, jak i podmiotowej oraz pod względem stanu prawnego – spraw z wniosków P .W. z dnia 17.05.2011r. oraz z dnia 29.10.2012r. W obu tych pismach skarżący domaga się bowiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką T. W. Natomiast, jak podkreśla Kolegium, pierwszy z ww. wniosków został rozstrzygnięty ostateczną decyzją tego organu z dnia 15.03.2012r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 14.11.2011r. o odmowie przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Podobne stanowisko zajął organ I instancji w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania, wskazując, że w niniejszej sprawie w stosunku do pierwotnie złożonego wniosku z dnia 17.05.2011r. nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny sprawy, a wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie powodowałoby jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis ten określa jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z tak przedstawionym stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (tak: NSA w wyroku z dnia 9.06.2010r. o sygn. akt II OSK 931/09, LEX nr 597967 oraz M. Jaśkowska, komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX /El 2013). Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. wyrok NSA z dnia 10.06.1994r. o sygn. akt II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83). Fakty prawotwórcze to takie fakty, które mają znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zatem są to zarówno fakty, których zmiana powoduje konieczność zastosowania innego przepisu prawa materialnego, jak i te, których zmiana pociąga za sobą konieczność odmiennego załatwienia sprawy, choć w oparciu o ten sam przepis prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17.07.2008r. o sygn. akt II SA/Rz 76/08, LEX nr 510203). Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić trzeba, że uwadze organów obu instancji uszła okoliczność, że sprawy z wniosków P .W. z dnia 17.05.2011r. oraz z dnia 29.10.2012r. dotyczą odmiennych stanów faktycznych. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący, składając ponowny wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przedstawił: - orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 24.07.2012r., z którego wynika że T. W. (matka skarżącego) jest niezdolna do samodzielnej egzystencji (k. 2) oraz - orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13.06.2012r., zaliczające B. W. (ojca skarżącego) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (k. 4). Z zestawienia dat wydania powyższej dokumentacji i decyzji Kolegium z dnia 15.03.2012r. – którą ostatecznie załatwiono wniosek strony z dnia 17.05.2011r. – jednoznacznie wynika, że P .W., składając w dniu 29.10.2012r. ponowny wniosek o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, załączył dokumenty którymi organ nie dysponował we wcześniej prowadzonym postępowaniu, ponieważ zostały wydane już po decyzji organu odwoławczego z dnia 15.03.2012r. W konsekwencji zmianie – w odniesieniu do faktów prawotwórczych – uległ stan faktyczny, będący uprzednio podstawą do wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji przez stronę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad T. W. Należy przy tym podkreślić, że co do zasady niedopuszczalne jest dokonanie analizy materiału dowodowego poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy ustalenia organu o tożsamości sprawy wynikają - w sposób oczywisty i jednoznaczny - z prostego zestawienia i porównania dokumentacji, zgromadzonej w aktach tych dwóch spraw. Sytuacja taka nie zachodzi jednak w rozpatrywanej sprawie. W sprawie niniejszej wnioskodawca przedstawił bowiem inne dokumenty niż składane przy wniosku z dnia 17.05.2011r.,których - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia - organ nie analizował. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze przedstawione wyżej rozważania i wykazane uchybienia. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy P.p.s.a.