II SA/Ke 219/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2013 roku sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku R. P., na podstawie art. 134 kpa oraz 58 § 1 i 59 § 2 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], w sprawie odmowy umorzenia połowy przypisanych do zwrotu środków na podjęcie działalności gospodarczej tj. kwoty 7.500,00 zł oraz odsetek ustawowych należnych od dnia wypłaty środków do dnia wydania decyzji w kwocie 2.975,75 zł, oraz stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że decyzja z dnia [...], została odebrana osobiście przez R. P. w dniu 14 stycznia 2013 r. w treści jej zawarte zostało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone przez R. P. w dniu 29 stycznia 2013r., a więc z uchybieniem terminu 14 dni na złożenie odwołania. Pismem z dnia 31 stycznia 2013r. R. P. zwrócił się do organu II instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2013r., podnosząc, że odwołanie z dnia 29 stycznia 2013r. złożył jeden dzień po terminie, ponieważ przebywał na zwolnieniu lekarskim i był poza terenem miasta. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało że był niezdolny do pracy w okresie od 5 stycznia 2013r. do 29 stycznia 2013r. Z treści zaświadczenia wynikało, że chory może chodzić. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie zdaniem organu R. P. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Organ wskazał, że z zaświadczenia lekarskiego wynika, że choroba R. P. nie wymagała leżenia, a ponadto, jak wskazał sam zainteresowany we wniosku przebywał on w trakcie zwolnienia poza miastem, a tym samym jego stan pozwalał na złożenie odwołania w terminie 14 dni od dnia odbioru decyzji osobiście w urzędzie pracy lub za pośrednictwem poczty. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: II OSK 1162/08 z dnia 15 lipca 2009r. i III SA 1243/97 z dnia 4 listopada 1998r., z których wynika że "zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadanie pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika" i " wyjazd na urlop, jak również zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu termin do dokonania czynności procesowej. Wskazać należy, że choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osoba. W związku z tym samo zwolnienie lekarskie nie wystarcza do przyjęcia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi. Nie jest bowiem ono równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody z dnia [...] wniósł R. P., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi R. P. podniósł, że nie był w stanie złożyć odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2013r. we wcześniejszym terminie z powodu poważnej choroby natury psychicznej. Stwierdził, w uzasadnieniu skargi, że od dłuższego czasu jest chory na ciężki zespół depresyjny ze stanami lękowymi, a jego stan był na tyle zły, że musiał przebywać pod opieką drugiej osoby, nie był w stanie racjonalnie myśleć i zajmować się innymi sprawami, zażywał również silne leki psychotropowe. Obecność poza terenem Kielc skarżący tłumaczył elementem leczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie 23 maja 2013r. skarżący R. P. dodatkowo wyjaśnił, że choruje na depresję lękową i pozostaje na leczeniu w poradni zdrowia psychicznego i zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego w miesiącu styczniu podjął terapię poza K. i był przekonany, że wracając ze zwolnienia lekarskiego na kontrolę zdąży złożyć odwołanie. Aktualnie odbywa rehabilitację, na którą został skierowany przez ZUS gdzie znajduje się cała dokumentacja jego choroby. Stan w jakim jest zdaniem jego wynika z chaosu w jakim się znajduje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. zarówno prawem materialnym jak i procesowym. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i tylko w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest władny wypowiedzieć się, czy postanowienie to jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 58 kpa organ administracyjny może przywrócić stronie termin do dokonania czynności (tu do wniesienia odwołania od decyzji), o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. W myśl § 1 na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Rozpatrując wniosek skarżącego organ odwoławczy powinien mieć na uwadze to, że uchybienie terminu niweczy możliwości wykorzystania uprawnień wynikających z tego etapu i rodzaju procedury, w której znajduje się sprawa, a niekiedy prowadzi do zaprzepaszczenia możliwości kontynuowania sprawy przed sądem. Stąd przepis art. 58 kpa., który jest podstawą wydanego postanowienia , dla skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu nie wymaga udowodnienia faktu ani nie rozstrzyga kwestii , jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że pewien fakt jest uprawdopodobniony. Z akt administracyjnych wynika, że organ odwoławczy poprzestał na stwierdzeniu, że nie uznaje za usprawiedliwienie opóźnienia terminu do złożenia odwołania złożone zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 5 do 29 stycznia 2013r., tym bardziej, że z jego treści wynikało, że chory może chodzić. Sąd na rozprawie wysłuchał wyjaśnień skarżącego o jego chorobie psychicznej, leczeniu psychiatrycznym i odbytych terapiach jak również trwającej rehabilitacji. Sąd stwierdza , że wprawdzie protokół pisemny rozprawy "gubi" liczne okoliczności, bo nie przeczytamy w nim niczego na temat mimiki, gestykulacji, stanów emocjonalnych, to jednak procesowy kontakt ze skarżącym dał podstawę do przyjęcia, że powody uchybienia terminu mogły być uzasadnione i jeszcze inne, niż wskazany we wniosku fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim, tym bardziej, że z treści przedmiotowego zaświadczenia nie wynikało na jaką chorobę skarżący choruje, a jedynie że zostało to zaświadczenie wydane w poradni zdrowia psychicznego i, że chory może chodzić. W ocenie Sądu dowody te pozwalają na wnioskowanie, że organ odwoławczy niezbyt starannie ocenił wniosek o przywrócenie terminu. W tym przypadku organ odwoławczy powinien przyjąć założenie, że przyczyna uchybienia terminu pozostawała niezależna od woli i wiedzy skarżącego (z powodu rodzaju choroby). Następnie powinien to założenie zweryfikować poprzez ustalenie czy taka okoliczność istotnie zachodziła, po czym wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia jej wpływu na niedochowanie terminu do wniesienia odwołania. Oprócz tego dokumentu powinny być także wzięte pod uwagę inne okoliczności towarzyszące sprawie, których nagromadzenie mogło spowodować utrudnienia w funkcjonowaniu skarżącego i mogły stać się przeszkodą w dokonaniu dość skomplikowanej czynności procesowej jaką było sporządzenie odwołania i jego wysłanie z zachowaniem terminu do właściwego organu. Jeżeli okaże się, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż nagromadzone okoliczności towarzyszące sprawie, czy też stwierdzony rodzaj choroby i przyjmowane środki , miały wpływ na zwłokę we wniesieniu odwołania, to w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt I FSK 665/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu w Poznaniu z 25 stycznia 2012r. w sprawie I SA/Po 592/11). Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.