II SA/Ke 223/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008r. w Wydziale II na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia wójta w sprawie ustalenia limitów etatów dla szkoły oraz zasad zarządu kompleksem p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia z dnia 28 lutego 2008r. Znak: [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z dnia 17 stycznia 2008r. Nr [...] "w sprawie: ustalenia limitu etatów dla Zespołu Szkół oraz zasad zarządu kompleksem", wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone Wójtowi Gminy 4 marca 2008r., natomiast skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Wojewody w dniu 1 kwietnia 2008r. Jako skarżącego wskazano w niej Wójta Gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Organ wskazał, że brak jest zarządzenia Wójta Gminy o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego, co stanowi istotną wadę prawną. Zarządzeniem sędziego z dnia 4 czerwca 2008r., doręczonym w dniu 9 czerwca 2008r. Wójt Gminy został wezwany do wskazania, czy skargę wnosi w imieniu własnym czy też Gminy oraz do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi zarządzenia, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. W zakreślonym terminie Wójt Gminy na wezwanie z dnia 4 czerwca 2008r. nie odpowiedział. Na wyznaczoną na dzień 28 sierpnia 2008r. rozprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stawił się radca prawny W. C., przedstawiając dokument pełnomocnictwa udzielonego mu przez Wójta Gminy. Sprecyzował on skargę wskazując, iż stroną skarżącą jest Gmina. Jednocześnie oświadczył, że z tego co mu jest wiadome do dnia rozprawy nie zostało wydane przez Wójta zarządzenie o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym /tekst jedn. Dz. U. Nr 142 za 2001r. poz.1591/, zwanej dalej w skrócie u.s.g., do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W orzecznictwie brak jest jednolitego poglądu odnośnie tego, kiedy powinna być podjęta uchwała czy też wydane zarządzenie, mające stanowić podstawę do wniesienia skargi. Prezentowane są bowiem dwa stanowiska: jedno, iż taka uchwała / zarządzenie powinny być podjęte w terminie do złożenia skargi / por. przykładowo wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 II SA/Wr 1499/98, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 20 marca 1991r. I SA 139/91/, drugie, że uchwała / zarządzenie powinny być podjęte i przedłożone sądowi najpóźniej do dnia wydania orzeczenia przez sąd w sprawie wniesionej skargi / tak m. in. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005r sygn. II OSK 290/05/. W każdym jednak razie w orzecznictwie generalnie prezentowane jest stanowisko, iż aby można było skutecznie zaskarżyć rozstrzygnięcie nadzorcze / a więc, aby sąd merytorycznie rozpoznał skargę/ taka uchwała czy też zarządzenie powinny by podjęte. Jedynie w jednostkowym orzeczeniu z dnia 27 kwietnia 2005r. w sprawie OSK 1680/04 NSA wskazał, iż "Prezydent miasta nie musiał wydawać zarządzenia o wniesieniu do sądu administracyjnego skargi, którą sam podpisał", dalej jednak w tej tezie wskazując, iż "Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /.../przewiduje, że gmina może złożyć do sądu administracyjnego skargę na rozstrzygnięcie organu nadzorczego. Podstawą jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął zakwestionowaną w trybie nadzoru uchwałę lub zarządzenie". Z uzasadnienia tego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającego postanowienie WSA w Gliwicach odrzucające skargę wynika, iż w sprawie tej na dzień przed wydaniem postanowienia przez sąd I instancji zostało przez Prezydenta wydane zarządzenie, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 u.s.g. i z tego powodu postanowienie WSA zostało uchylone. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że prezydent czy też wójt, a więc jednoosobowe organy gminy, uprawnione do jej reprezentacji, w tym również do wnoszenia w jej imieniu skarg do sądu, przy zaskarżaniu rozstrzygnięć nadzorczych nie mają obowiązku wydania zarządzenia, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 u.s.g. Wskazać bowiem należy, iż tą samą ustawą, a mianowicie ustawą z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta / Dz. U. Nr 113 poz. 984 ze zm./ znowelizowano zarówno przepis art. 11a u.s.g., wprowadzając jednoosobowy organ wykonawczy gminy / wójta, burmistrza, prezydenta/ jak i art. 98 ust. 3 u.s.g., przewidujący, że podstawą do wniesienia skargi na rozstrzygniecie nadzorcze jest również zarządzenie. Zauważyć należy, iż przed nowelizacją u.s.g., o której mowa wyżej, gdy organem wykonawczym gminy był zarząd, w art. 98 ust. 3 u.s.g. była mowa tylko o podstawie zaskarżenia w postaci uchwały. Tak więc wprowadzenie do tego przepisu - jako podstawy zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego - zarządzenia, a więc aktu podejmowanego przez jednoosobowe organy, musiało być celowym działaniem ustawodawcy. Gdyby przyjąć, iż skarga stanowi jednocześnie akt "zarządzenia" albo też, gdyby organ jednoosobowy zaskarżając rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące wydanego przez ten sam organ zarządzenia nie musiał wydawać zarządzenia, wówczas ustawodawca nie nowelizowałby przepisu art. 98 ust. 3 u.s.g., poprzestając na dotychczasowym jego brzmieniu. Dlatego też zdaniem Sądu merytoryczne rozpoznanie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące zarządzenia wójta bez wymaganego zarządzenia tego organu gminy o zaskarżeniu rozstrzygnięcia Wojewody naruszałoby przepis art. 98 ust. 3 zdanie 2 u.s.g. Podkreślić należy, iż Wójt Gminy został wezwany do złożenia takiego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto miał on możliwość z której nie skorzystał, wydania tego zarządzenia później, do dnia rozprawy. Skoro brzmienie art. 98 ust. 3 u.s.g. nie pozostawia wątpliwości, iż w sytuacji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego jest zarządzenie, podstawą do wniesienia skargi na takie rozstrzygnięcie nadzorcze jest również zarządzenie, to skargę wniesioną bez podstawy w postaci tego zarządzenia należy uznać za niedopuszczalną. Dlatego też podlegała ona odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 56 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.