II SA/Ke 225/11
WyrokWSA w Kielcach2011-06-29
Skład orzekający: Dorota Chobian, Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli budynek, w którym była zameldowana, został wyłączony z użytkowania z powodu złego stanu technicznego, mimo że osoba ta nadal przebywa na terenie posesji?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej mogą orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona to miejsce i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Fakt przebywania na terenie posesji nie jest równoznaczny z pobytem stałym w lokalu, który z powodu złego stanu technicznego nie nadaje się do użytkowania. Utrzymywanie fikcji zameldowania w takim przypadku jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R.B. z pobytu stałego z budynku przy ul. S. C. 40 w K., który został wyłączony z użytkowania z powodu złego stanu technicznego. Organ I instancji (Prezydent Miasta K.) i organ II instancji (Wojewoda) orzekły o wymeldowaniu, uznając, że R.B. opuścił lokal i nie zamieszkuje w nim na stałe, mimo że przebywa na posesji w ciągu dnia. Skarżący R.B. twierdził, że nigdy nie opuścił budynku i że jego zły stan techniczny jest wynikiem podpaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ul. S. C. 40.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ I instancji – w celu doprowadzenia do zgodności zapisów ewidencji ludności ze stanem faktycznym – z uwagi na pismo Wydziału Gospodarki Nieruchomości i Geodezji Urzędu Miasta w K. z dnia [...], informujące o nieistnieniu budynku położonego w K. przy ulicy S. C. 40, gdzie zameldowany jest R. B.. Prezydent Miasta K., orzekając na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) o wymeldowaniu, na wstępie wskazał że postanowieniem Sądu Okręgowego z 4 grudnia 1978r. Sygn. akt I Ns 194/77 R. B. został całkowicie ubezwłasnowolniony, a jego opiekunem prawnym jest aktualnie J. P.. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, iż R. B. nie zamieszkuje w lokalu nr 40 przy ulicy S. C. (obecnie zlokalizowanego przy ulicy A.) w K., a fakt jego sporadycznego, a nawet częstego przebywania na terenie posesji, znajdującej się pod tym adresem nie jest równoznaczny z pobytem stałym. Przedmiotowy budynek z uwagi na fatalny stan techniczny (brak gazu, wody, prądu) nie nadaje się bowiem do zamieszkiwania, co potwierdziły przeprowadzone oględziny. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] przedmiotowy budynek został w trybie natychmiastowym wyłączony z użytkowania, z uwagi na jego zły stan techniczny, bezpośrednio grożący zawaleniem. Opierając się na zeznaniach świadków A. i G. K., mieszkających w sąsiedztwie w/w nieruchomości, organ stwierdził, że R. B. przebywa na tej działce jedynie w ciągu dnia. Okoliczność tą potwierdziła także J. P. (opiekun prawny strony), która zeznała, że R. B. nocuje najczęściej u swojego kuzyna – M. M. w mieszkaniu przy ul. C. w K..
W odwołaniu od w/w decyzji R. B. wskazał, że mieszka w budynku przy ulicy S. C. 40, który cały czas istnieje. Zły stan techniczny tego obiektu jest, zdaniem strony, wynikiem podpalenia mającego na celu jej usunięcie z posesji.
Organ odwoławczy, utrzymując w oparciu o art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy zaskarżoną decyzję, podzielił w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. Wojewoda dodał, że mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu ze zbiorów meldunkowych informacji, jeżeli nie obrazuje ona stanu faktycznego w zakresie pobytu danej osoby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. R. B. reprezentowany przez opiekuna prawnego J. P. wniósł o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji argumentując, że zostały one wydane " z naruszeniem przepisów o postępowaniu i przepisów o wymeldowaniu". Podkreślił, iż nigdy nie opuścił budynku przy ulicy S. C. 40, pilnuje go, aby nikomu nie groziło niebezpieczeństwo, a nocuje poza tym miejscem jedynie w duże mrozy. Obiekt ten nikomu nie zagraża, jako że położony jest w głębi działki, będąc odgrodzonym od drogi i innych posesji. Wskazał także, iż organy nie wzięły pod uwagę, " że podpalenia budynku w tym ostatnie, są podpaleniami celowymi mającymi właśnie doprowadzić do jego całkowitego zniszczenia, usunięcia skarżącego z posesji i przejęcia jej przez osoby tym zainteresowane."
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie ma ono nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonej nieruchomości. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy.
Reasumując, ustawowymi przesłankami wymeldowania są więc: opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Organy ewidencyjne mają więc przede wszystkim obowiązek ustalić czy dana osoba przebywa w konkretnym lokalu czy też dany lokal opuściła.
Bezsporne jest, że posesja znajdująca przy ulicy S. C. 40 w K., gdzie znajduje się częściowo spalony budynek, będący dotychczasowym miejscem zameldowania R. B., stanowi jego własność. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] rozstrzygnięciem tym nakazano R. B. reprezentowanemu przez opiekuna prawnego J. P. opróżnienie i wyłączenie z użytkowania całości przedmiotowego budynku. Jako powód wydania takiego rozstrzygnięcia organ podał bardzo zły stan techniczny przedmiotowego obiektu, stwarzający zagrożenie dla ludzi i mienia przy jednoczesnym istnieniu bezpośredniej groźby zawalenia się przynajmniej części jego stropu i więźby dachowej, uszkodzonych częściowo podczas pożaru w styczniu 2009r. W tym zakresie wskazano również na wieloletnie zaniedbania w użytkowaniu tego budynku, w rezultacie czego oprócz w/w usterek brak jest również szyb w oknach, podłogi są zdeformowane, ściany zawilgocone i pokryte pleśnią, a konstrukcja więźby dachowej jest częściowo zawalona. W budynku brak jest mediów tj. wody, gazu, energii elektrycznej.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób zgodny z regułami procedury administracyjnej. Organy orzekające – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a.
W toku postępowania organy w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, iż zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż z uwagi na stan techniczny przedmiotowy obiekt nie nadaje się do użytku, co w sposób jednoznaczny ustaliły organy nadzoru budowlanego. Fakt ten zdaje się potwierdzać sam skarżący, który w trakcie oględzin w dniu 26 marca 2010r. (K-I-28) oświadczył, że zamierza postawić na swojej posesji namiot i spać tam w okresie letnim, a obecnie nocuje u M. M.. Przesłuchani w sprawie świadkowie A. i G. K., mieszkający w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości zeznali, że R. B. przebywa na tej działce jedynie w ciągu dnia (K-I-87). Okoliczność tę potwierdziła także J. P.(opiekun prawny strony), która zeznała, że R. B. nocuje najczęściej u swojego kuzyna – M. M. (K-I-68). Z akt sprawy wynika, że M. M. mieszka w domu przy ul. C. 91 w K. (K-I-67), a więc zaledwie kilka przecznic od ul. S. C., gdzie codziennie widywany jest skarżący.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadków jak i wyjaśnienia skarżącego potwierdzają prawidłowe ustalenia organów, dające podstawę do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w cyt. przepisie, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącego fakt częstego przebywania na terenie posesji nie jest równoznaczny z pobytem stałym w przedmiotowym lokalu, który z uwagi na jego stan techniczny nie nadaje się do użytkowania.
W konsekwencji powyższych okoliczności należy podnieść, iż organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały, na gruncie stanu faktycznego tej sprawy, art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, dlatego też nie można im zarzucić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy podnieść, że wobec wyłączenia przez organy nadzoru budowlanego budynku przy ul. S. C. 40 w K. z użytkowania – ze względu na jego bardzo zły stan techniczny grożący zawaleniem – dalsze utrzymywanie fikcji zameldowania R. B. pod tym adresem byłoby niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 18.01.2011r., sygn. akt: II OSK 46/10, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Punkt II wyroku Sąd wydał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło